H ρύπανση έφυγε, η… καραβίδα ήλθε!

H απόδειξη της μεγάλης «επιστροφής» της καραβίδας του γλυκού νερού στο οικοσύστημα του ποταμού Καλαμά, στην Ήπειρο

H καραβίδα του γλυκού νερού ήταν κάποτε… μόνιμος κάτοικος του ποταμού
Καλαμά, στην Ήπειρο. Πρόκειται για ένα είδος οστρακοειδούς, ιδιαιτέρως
διαδεδομένου σε όλη την Ευρώπη, το οποίο επηρεάζεται από τη ρύπανση και την
υποβάθμιση του περιβάλλοντος. Σε αυτό οφείλεται το γεγονός ότι εξαφανίστηκε
από πολλές περιοχές της Ελλάδας, όπως και από τον ποταμό Καλαμά.

H ρύπανση του ποταμού και η εξαφάνιση της καραβίδας πιθανότατα είχαν
σχέση με την περιβαλλοντική υποβάθμιση της λίμνης Παμβώτιδας των Ιωαννίνων,
κατά τις δεκαετίας του ’70 και του ’80, κυρίως λόγω της εκβολής σε αυτή των
αστικών λυμάτων της πόλης, όπως σημειώνει μεταξύ άλλων ο καθηγητής Διαχείρισης
Οικοσυστημάτων στο Τμήμα Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αιγαίου, Νίκος Σ.
Μάργαρης, σε άρθρο του που δημοσιεύεται σήμερα στο «National Geographic».

Από το 1992 άρχισε να λειτουργεί ο πρωτοβάθμιος και δευτεροβάθμιος
βιολογικός καθαρισμός, το υπόλοιπο εκροής των οποίων, μέσω της τάφρου
Λαψίστου, έφθανε στον Καλαμά. Πέρυσι ολοκληρώθηκε και ο τριτοβάθμιος
βιολογικός καθαρισμός, ο οποίος θα τεθεί σε λειτουργίας περίπου σε δύο μήνες.
Προηγουμένως θα ολοκληρωθούν οι εργασίες αναβάθμισης του δευτεροβάθμιου
βιολογικού καθαρισμού.

Ο δήμαρχος Ιωαννίνων και πρόεδρος της ΔΕΥΑ κ. Νίκος Γκόντας, με δηλώσεις του
στα «NEA» επισημαίνει:

«Δίνουμε μεγάλη σημασία στην προστασία του περιβάλλοντος και ιδιαίτερα
στην καθαρότητα των υδάτων των ποταμών της περιοχής. Δαπανήθηκαν περισσότερα
από 4 δισ. δρχ. για τον τριτοβάθμιο βιολογικό καθαρισμό και την αναβάθμιση του
δευτεροβάθμιου. Οι βιολογικοί καθαρισμοί της πόλης των Ιωαννίνων είναι από
τους πλέον σύγχρονους στην Ευρώπη. Στις 25 Αυγούστου τίθεται σε λειτουργία ο
τριτοβάθμιος, οπότε το υπόλοιπο εκροής θα είναι πεντακάθαρο νερό, κατάλληλο
για κάθε χρήση, οξυγονωμένο και μόνο να το πιούμε δεν θα μπορούμε, για
ψυχολογικούς και μόνο λόγους επειδή ξέρουμε από πού προέρχεται…».

H δημιουργία, τη δεκαετία του ’80, του αποχετευτικού δικτύου στα
Ιωάννινα, σε συνδυασμό με την κατασκευή εργοστασίου επεξεργασίας των λυμάτων
είχαν ξεσηκώσει τους κατοίκους της Θεσπρωτίας, επειδή πίστευαν ότι η
παροχέτευση των λυμάτων στον Καλαμά θα επιδείνωνε την κατάσταση.

Στην πράξη, όμως, το ποτάμιο οικοσύστημα ανέκαμψε, με αποτέλεσμα,
σημειώνει ο κ. Μάργαρης, την επανεμφάνιση της καραβίδας Astacus astacus και
μάλιστα σε μεγάλους πληθυσμούς.

Από τότε οι κάτοικοι διοργανώνουν, με μεγάλη επιτυχία, κάθε χρόνο τον
Αύγουστο, το Φεστιβάλ της Καραβίδας!

Ομως το σημερινό όμως πρόβλημα, το οποίο απομένει να λυθεί, αφορά μόνο την
τάφρο της Λαψίστου στην οποία, κατά διαστήματα, παρανόμως πέφτουν λύματα από
χοιροτροφικές και κτηνοτροφικές μονάδες προκαλώντας ρύπανση, που μέσω του
Καλαμά οδηγείται στο Ιόνιο.

Προς αυτή λοιπόν την κατεύθυνση εστιάζεται πλέον το ενδιαφέρον όλων, με
συνεχείς ελέγχους, αλλά και σχεδιασμούς λύσεων που ακόμη δεν έχουν τεθεί σε
πλήρη εφαρμογή.

Σε ό,τι αφορά τις καραβίδες του Καλαμά, προβλήματα δημιουργούνται και με την
ασυδοσία στην αλίευσή τους, που ενδεχομένως στο άμεσο μέλλον να οδηγήσουν και
πάλι στην εξαφάνισή τους.

INFO

Στο τεύχος Ιουλίου της ελληνικής έκδοσης του «National Geographic», που
κυκλοφορεί σήμερα.