Σοφοκλέους: να μπει κανείς ή να μην μπει;

Ευκαιρίες και κινδύνους κρύβει η Σοφοκλέους, η οποία, ύστερα από την άνοδο των
τελευταίων μηνών, που συνοδεύτηκε από υπερδιπλασιασμό του ημερήσιου τζίρου και
την επανενεργοποίηση χιλιάδων κωδικών, αποτελεί το επενδυτικό δίλημμα των
ημερών.

Από τις αρχές του έτους μέχρι τα μέσα Ιουνίου υπερτετραπλασιάσθηκαν οι
επενδυτές που κάνουν συναλλαγές στο Χρηματιστήριο (έφτασαν τους 25.000 από
4.000), ενώ ο Γενικός Δείκτης τιμών μετοχών αυξήθηκε κατά 9,36%. H άνοδος
φθάνει το 30,31% από τις 31 Μαρτίου (όταν άρχισε να προδιαγράφεται η λήξη του
πολέμου στο Ιράκ).

Πρόκειται για τη μεγαλύτερη άνοδο που έχει σημειώσει ο Γενικός Δείκτης για
διάστημα τριών μηνών, από τότε που ξεκίνησε το ξεφούσκωμα του Χρηματιστηρίου,
τον Σεπτέμβριο του 1999, και η οποία σε αρκετούς επενδυτές προκαλεί αισιοδοξία
για τη μελλοντική πορεία της Σοφοκλέους.

Αλλαγή σελίδας ή αναλαμπή;

Στο κλίμα αυτό που έχει διαμορφωθεί στη Σοφοκλέους, εύλογο είναι το ερώτημα αν
η Σοφοκλέους γύρισε οριστικά σελίδα ή πρόκειται για μια αναλαμπή στην αρνητική
της πορεία των τελευταίων ετών. Απάντηση μπορεί να δοθεί μόνο εν μέρει, με
βάση τα δεδομένα που επικρατούν στην αγορά και στην οικονομία, τα οποία θα
επηρεάσουν τη συμπεριφορά των επενδυτών και τη μελλοντική πορεία των τιμών των
μετοχών.

Πρόκειται για δεδομένα που κρύβουν ευκαιρίες, αλλά και κινδύνους. Και αυτό
γιατί μπορεί από τη μία πλευρά οι τιμές των μετοχών να είναι χαμηλές και τα
επιτόκια να προσφέρουν μικρές έως και αρνητικές αποδόσεις στους αποταμιευτές,
από την άλλη, όμως, επικρατεί αβεβαιότητα για την παγκόσμια οικονομία, αλλά
και για τις διεθνείς χρηματιστηριακές αγορές, που η πορεία τους επηρεάζει το
Ελληνικό Χρηματιστήριο.

Τέσσερις ειδικοί της αγοράς παρουσιάζουν στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» τις ευκαιρίες και τα
θετικά στοιχεία που αναμένεται να στηρίξουν μια ανοδική πορεία της Σοφοκλέους,
αλλά και τους κινδύνους που ελλοχεύουν, οι οποίοι ενδέχεται να ανατρέψουν την
αισιοδοξία.

Οι ειδικοί στηρίζουν την αισιοδοξία τους κυρίως στην ενίσχυση της ρευστότητας,
με την επιστροφή επενδυτών στο Χρηματιστήριο, στη βελτίωση της κερδοφορίας των
επιχειρήσεων και στη θετική πορεία της ελληνικής οικονομίας.

Από την άλλη, «αγκάθι» αποτελούν η πορεία της διεθνούς οικονομίας και οι
εξελίξεις στα διεθνή χρηματιστήρια.

Ο M. Γκλεζάκος

«H πρόσφατη άνοδος έχει ηλικία μερικών μηνών», ανέφερε χαρακτηριστικά ο
καθηγητής και πρόεδρος της Nexus&Eurolink ΑΧΕΠΕΥ, κ. Μιχάλης Γκλεζάκος,
διευκρινίζοντας ότι «σε αυτό το διάστημα έχει πραγματοποιηθεί, σε μεγάλο
βαθμό, εδραίωση της εμπιστοσύνης του επενδυτικού κοινού. Αυτό φαίνεται από την
ενεργοποίηση πολλών μικροεπενδυτών, γεγονός που ενισχύει τη ρευστότητα. Αυτό
με κάνει αισιόδοξο», τόνισε. Επίσης, είναι αισιόδοξος για τα κέρδη των
τραπεζών, οι οποίες αναμένεται να ευνοηθούν από τη μείωση των επιτοκίων, που
βοηθούν κυρίως τα έσοδά τους από ομόλογα. Ο κ. Γκλεζάκος προβλέπει θετική
πορεία στις διεθνείς αγορές, αλλά φοβάται «την αβεβαιότητα για την πορεία της
ελληνικής οικονομίας, της ευρωπαϊκής και της αμερικανικής».

Ο Γ. Γούμενος

Ο πρόεδρος της Βορειοελλαδικής ΑΧΕΠΕΥ, κ. Γιάννης Γούμενος, πιστεύει ότι
«ύστερα από μία περίοδο δυσπραγίας το Χρηματιστήριο αρχίζει να ατενίζει το
μέλλον με σχετική αισιοδοξία».

Δύο είναι οι λόγοι που τον κάνουν αισιόδοξο: Ο πρώτος έχει σχέση με τη μεγάλη
πτώση των τιμών που είχε πραγματοποιηθεί. «Δημιουργείται, έτσι, ένα χαμηλό,
αλλά ισχυρό, εφαλτήριο ανόδου», εξηγεί.

Ο δεύτερος λόγος «εστιάζεται στην προσδοκία τερματισμού της περιόδου ύφεσης
που βασανίζει τη διεθνή αλλά και την ελληνική οικονομία».

Ωστόσο, υπάρχουν και κίνδυνοι. «Υπάρχουν πραγματικά σημάδια εξόδου από τη
διεθνή ύφεση, ωστόσο η διαδικασία είναι ακόμη ασθενική και αβέβαιη. Επιπλέον,
στην Ελλάδα, υπάρχει μία τάση μείωσης της ανταγωνιστικότητας, που υποσκάπτει
τις επιδόσεις των επιχειρήσεων και την αναπτυξιακή πορεία της οικονομίας». Για
τον λόγο αυτό συμβουλεύει τους επενδυτές «να είναι εξαιρετικά προσεκτικοί στο
επίπεδο κινδύνου που είναι έτοιμοι να αναλάβουν».

Ο Θ. Πρινιωτάκης

«H εισροή κεφαλαίων, περίπου 200 εκατ. ευρώ την ημέρα, από θεσμικούς και
ιδιώτες επενδυτές, αποτελεί ένα πολύ θετικό στοιχείο για μένα», λέει ο
αντιπρόεδρος της Ακρόπολις ΑΧΕΠΕΥ, κ. Θεόδωρος Πρινιωτάκης. Στηρίζει την
αισιοδοξία του κυρίως στην επιστροφή επενδυτών στη Σοφοκλέους, ενώ ιδιαίτερα
ενθαρρυντικά βλέπει τα αποτελέσματα των εισηγμένων που ανακοινώθηκαν. «Εκτιμώ
βελτίωση της κερδοφορίας για το 2003», πρόσθεσε.

Επίσης, θεωρεί ότι τα χαμηλά επιτόκια αποδυναμώνουν τις αποδόσεις εναλλακτικών
μορφών επένδυσης (π.χ. ομόλογα, καταθέσεις κ.λπ.), γεγονός που θα οδηγήσει νέα
κεφάλαια στο Χρηματιστήριο. «Αστάθμητος παράγοντας παραμένει, όμως, η πορεία
των διεθνών χρηματιστηρίων, παρά τη βελτίωση που είδαμε το τελευταίο διάστημα.
Επίσης, αυτή η ταχεία άνοδος των τιμών των μετοχών στα χρηματιστήρια ίσως
οδηγήσει σε έντονες διακυμάνσεις και νευρικότητα», καταλήγει, τονίζοντας τις
επιφυλάξεις του.

Ο Γ. Σερεμέτας

H βελτίωση των οικονομικών αποτελεσμάτων των εισηγμένων εταιρειών το 2003
αποτελεί και για τον υπεύθυνο ανάλυσης και επενδύσεων της Χρηματιστηριακής
Βορείου Ελλάδος, κ. Γιώργο Σερεμέτα, «το κλειδί» για τη θετική πορεία του
Χρηματιστηρίου.

Ο κ. Σερεμέτας δίνει, επίσης, έμφαση στη βελτίωση του μάνατζμεντ σε πολλές
εισηγμένες από την εφαρμογή της Εταιρικής Διακυβέρνησης και των Ποιοτικών
Κριτηρίων που έχει θεσπίσει το Χρηματιστήριο, αλλά σε μεγάλο βαθμό στηρίζει
την αισιοδοξία του στη βελτίωση της οικονομίας. «Αναμένεται ανάκαμψη της
ευρωπαϊκής οικονομίας στα τέλη του 2003 με αρχές του 2004, αλλά και
αναθέρμανση της αμερικανικής οικονομίας το 2004, καθώς αναμένεται περαιτέρω
μείωση των επιτοκίων». Τον προβληματίζει η επίπτωση της έναρξης προεκλογικής
περιόδου στην πορεία της ελληνικής οικονομίας, ενώ φοβάται αναθέρμανση του
πληθωρισμού.

Επίσης, θεωρεί ότι δεν υπάρχει μακρόπνοος σχεδιασμός σε οικονομικό και
επιχειρησιακό επίπεδο για μετά το 2004. Τέλος, τα προβλήματα που αντιμετωπίζει
η ασιατική οικονομία μπορεί να επηρεάσουν αρνητικά την αμερικανική.

ΣΟΦΟΚΛΕΟΥΣ

Έκτη πιο ελκυστική σε τιμές, στις ανεπτυγμένες αγορές

Οι επενδύσεις σε μετοχές αποδίδουν – μακροπρόθεσμα – περισσότερο από τις απλές
μορφές αποταμίευσης. Σύμφωνα με στοιχεία της Citigroup, την τελευταία δεκαετία
οι μετοχές διεθνώς έχουν προσφέρει μέση απόδοση 7,9%, ενώ οι καταθέσεις 5,1%.
Στην τελευταία δεκαετία οι αποδόσεις των μετοχών «αδικήθηκαν» από πολλές
χρηματιστηριακές κρίσεις (π.χ. πόλεμος στο Κόσοβο, στο Αφγανιστάν, στο Ιράκ,
τρομοκρατικό χτύπημα στη Νέα Υόρκη, ξεφούσκωμα των αγορών από το 1999 κ.λπ.),
οι οποίες ανέδειξαν ισχυρό ανταγωνιστή τα ομόλογα. Στη δεκαετία αυτή η μέση
απόδοση των ομολόγων ήταν 10,1%.

Όταν τα ομόλογα σταματούν να λειτουργούν ως καταφύγια, οι μετοχές επιστρέφουν
στο προσκήνιο και οι αποδόσεις τους υπερέχουν σε σχέση με τις άλλες μορφές
επένδυσης.

Για παράδειγμα, στο πρώτο τρίμηνο του έτους, οι μετοχές προσέφεραν απόδοση
18,8%, τα ομόλογα 8,7% και οι καταθέσεις μόλις 0,3%. Αντίστοιχα είναι τα
συμπεράσματα και από τα διαθέσιμα στοιχεία από την αρχή του έτους. Οι μετοχές
απέδωσαν 12,7%, τα ομόλογα 8,2% και οι καταθέσεις 0,6%. Παρατηρείται, δηλαδή,
ότι οι μετοχές, από τις αρχές του έτους, προσέφεραν μεγαλύτερα κέρδη, μολονότι
στο πρώτο τρίμηνο ταλαιπωρήθηκαν από τον πόλεμο στο Ιράκ και την αύξηση των
τιμών του πετρελαίου.

Ελκυστικές τιμές

Σε ό,τι αφορά τη Σοφοκλέους, σημειώνεται ότι ο Γενικός Δείκτης, από τις αρχές
του έτους μέχρι τις 19 Ιουνίου, αυξήθηκε κατά 9,36%, ενώ από τις 31 Μαρτίου
κατά 30,31%.

Παρά τη σημαντική άνοδο των τιμών, ιδιαίτερα στο δεύτερο τρίμηνο του έτους, οι
τιμές των μετοχών (κατά μέσο όρο) στο ελληνικό Χρηματιστήριο παραμένουν
ελκυστικές. Το συμπέρασμα αυτό προκύπτει από τελευταία έκθεση της Smith
Barney, η οποία παρουσιάζει πανοραμική σύγκριση της κερδοφορίας των
επιχειρήσεων στα διεθνή χρηματιστήρια σε σχέση με τις τιμές των μετοχών τους.

Για τις ελληνικές εισηγμένες προβλέπεται φέτος αύξηση της κερδοφορίας των
επιχειρήσεων κατά 14% και το 2004 αύξηση κατά 21%. Με δεδομένη την κερδοφορία
και την τιμή των μετοχών των ελληνικών εισηγμένων εταιρειών, ο ξένος
επενδυτικός οίκος υπολόγισε τον λόγο τιμής προς κέρδη (Ρ/Ε), ο οποίος αποτελεί
δείκτη ελκυστικότητας. Όσο πιο μικρός τόσο πιο ελκυστική είναι μια μετοχή ή
μια αγορά. Ο δείκτης αυτός για το ελληνικό Χρηματιστήριο υπολογίζεται φέτος σε
12,1 και είναι από τους μικρότερους παγκοσμίως.

Ενδεικτικά αναφέρεται ότι ο αντίστοιχος δείκτης στο Χρηματιστήριο των ΗΠΑ
είναι 18,9, ενώ στα Χρηματιστήρια της Ευρώπης είναι 13,1.

Στην Ασία ο εν λόγω δείκτης είναι 23,8 και στις αναδυόμενες αγορές είναι 9 (το
ελληνικό Χρηματιστήριο ανήκει στις ανεπτυγμένες αγορές και κατά συνέπεια η
σύγκριση με τις αναδυόμενες δεν είναι τόσο ουσιαστική).

Μεταξύ των ανεπτυγμένων χρηματιστηρίων το κόσμου, το ελληνικό Χρηματιστήριο
κατατάσσεται στην έκτη θέση, με βάση τη μεγαλύτερη ελκυστικότητα, όπως
προκύπτει από τον λόγο τιμής προς κέρδη.

Μάλιστα, ο ανταγωνισμός μεταξύ των πιο ελκυστικών χρηματιστηρίων περιορίζεται
στην Ευρώπη. Έτσι, το ελληνικό Χρηματιστήριο είναι το έκτο πιο ελκυστικό
χρηματιστήριο στην Ευρώπη μετά την αγορά του Βελγίου (με P/E 10), της
Ολλανδίας (P/E 10,2), της Ιρλανδίας (P/E 11,2), της Νορβηγίας (P/E 11,6) και
της Αυστρίας (P/E 12).

Πρωταγωνιστές της ανόδου

Στην άνοδο του ελληνικού Χρηματιστηρίου από την αρχή του έτους και ιδιαίτερα
από τα τέλη Μαρτίου πρωταγωνιστές ήταν οι κλάδοι των ασφαλιστικών εταιρειών,
των τραπεζών, των επενδυτικών εταιρειών, των κλωστοϋφαντουργικών εταιρειών,
του εμπορίου και των εκδόσεων.

Σύμφωνα με στοιχεία της Βοϊλής AXE, από τις αρχές του έτους μέχρι τις 19
Ιουνίου ο δείκτης των τραπεζών αυξήθηκε κατά 22,93%, των ασφαλιστικών
εταιρειών κατά 284,35%, των επενδυτικών κατά 20,75%, των ειδών και λύσεων
πληροφορικής κατά 34,9%, των εκδόσεων κατά 54,71%, των κλωστοϋφαντουργικών
κατά 15,09%, του γενικού εμπορίου κατά 49,08% και του χονδρικού εμπορίου κατά
13,6%. Αντίστοιχα, από τις 31 Μαρτίου ο δείκτης των τραπεζών αυξήθηκε κατά
60,93%, των ασφαλιστικών εταιρειών κατά 365,87%, των επενδυτικών κατά 45,25%,
των ειδών και λύσεων πληροφορικής κατά 71,87%, των εκδόσεων κατά 79,6%, των
κλωστοϋφαντουργικών κατά 97,73%, του γενικού εμπορίου κατά 39,77% και του
χονδρικού εμπορίου κατά 49,29%.