Άνδρας με τα όλα του, με 78 γονίδια

Δυναμικός; Επιθετικός; Ριψοκίνδυνος; Όλα είναι γραμμένα στα γονίδια.
Χρειάζονται όλα και όλα 78 γονίδια για να γίνει ένας άνδρας με τα όλα του.
Έτσι λένε οι επιστήμονες, που ολοκλήρωσαν τη μελέτη του χρωμοσώματος Y, το
οποίο κάνει έναν άνδρα, άνδρα.

Όλη και όλη η διαφορά ανάμεσα στους άνδρες και στις γυναίκες βρίσκεται στα 78
γονίδια του χρωμοσώματος Y. Το χρωμόσωμα X, του οποίου οι γυναίκες έχουν δύο
αντίτυπα και οι άνδρες ένα, είναι πολύ μεγαλύτερο – σε περίπου 1.000
υπολογίζονται τα γονίδιά του. H ανάλυση του «χάρτη» αναμένεται να αποκαλύψει
τις αιτίες προβλημάτων υγείας τα οποία αντιμετωπίζουν κυρίως οι άνδρες. Πολλές
περιπτώσεις ανδρικής στειρότητας οφείλονται σε γενετικά ελαττώματα που
παρουσιάζονται στο χρωμόσωμα Y, το οποίο σήμερα οι επιστήμονες είναι σε θέση
να καθορίσουν με περισσότερη ακρίβεια.

Ανθεκτικό

Έρευνες από επιστήμονες του Τεχνολογικού Ινστιτούτου της Μασαχουσέτης και του
Πανεπιστημίου Ουάσιγκτον στο Σεντ Λούις δείχνουν ότι το ανδρικό χρωμόσωμα
είναι πολύ πιο ανθεκτικό από όσο πίστευαν έως τώρα, καταρρίπτοντας έτσι τη
θεωρία ότι οι άνδρες ίσως να εκλείψουν σε μερικά εκατομμύρια χρόνια. Οι
επιστήμονες ανακάλυψαν ένα τέχνασμα της φύσης που χρησιμοποιεί το ανδρικό
χρωμόσωμα για να επισκευάζει τον εαυτό του και να προστατεύει τα πιο χρήσιμα
γονίδιά του. Κάθε ανθρώπινο πλάσμα έχει 23 ζεύγη χρωμοσωμάτων που μεταφέρουν
γενετικό υλικό, από τα οποία τα 22 είναι όμοια σε άνδρες και γυναίκες. Το
τελευταίο ζεύγος καθορίζει το φύλο του ατόμου: στις γυναίκες αποτελείται από
δύο χρωμοσώματα X, ενώ στους άνδρες αποτελείται από ένα χρωμόσωμα X και ένα
χρωμόσωμα Y.

Διακόπτης

Θα μπορούσαμε να θεωρήσουμε τους ανθρώπους εξ ορισμού γένους θηλυκού, αν δεν
υπήρχε το χρωμόσωμα Y που ενεργεί σαν διακόπτης, ο οποίος αρχίζει την παραγωγή
τεστοστερόνης κάνοντας ένα έμβρυο γένους αρσενικού. Το γονίδιο που κάνει αυτή
τη δουλειά είναι γνωστό ως SRY και εντοπίστηκε το 1990 από τους Βρετανούς
επιστήμονες Ρόμπιν Λόβελ-Μπατζ και Πίτερ Γκουντφέλοου. Όμως, η σύνθεση του
γονιδίου παρέμενε μέχρι σήμερα ένα μυστήριο. Αν και είναι το μικρότερο από τα
χρωμοσώματα, τα συμπεράσματα των επιστημονικών ερευνών που δημοσιεύτηκαν
προχθές στο περιοδικό «Nature» δείχνουν ότι είναι εξαιρετικά πολύπλοκο και ότι
τα 78 γονίδιά του καθορίζουν μια σειρά από σημαντικά ανδρικά χαρακτηριστικά.
Πολλά από τα γονίδια του Y καθορίζουν την παραγωγή υγιούς σπέρματος, ενώ άλλα
ενισχύουν την επιθετικότητα, τη ριψοκίνδυνη συμπεριφορά και το ύψος,
γνωρίσματα που είναι περισσότερο διαδεδομένα στους άνδρες.

«Οι περισσότερες διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών αποδίδονται στην παραγωγή
των ανδρογόνων στο αρσενικό», λέει ο δόκτωρ Λόβελ-Μπατζ. «Όμως έχουμε ολοένα
και περισσότερες αποδείξεις ότι τα γονίδια των χρωμοσωμάτων X και Y επιδρούν
διαφορετικά στη νευροανατομία, στη συμπεριφορά, ακόμη και στο ανάστημα του
ατόμου. Όλα αυτά θα μπορέσουμε να τα καθορίσουμε λεπτομερώς με τον χάρτη του
χρωμοσώματος Y».

Back up

Το ίδιο σημαντική είναι η ανακάλυψη ότι το ανδρικό χρωμόσωμα είναι πολύ πιο
ανθεκτικό από όσο πίστευαν έως τώρα. Το χρωμόσωμα αυτό περιέχει αντίγραφα των
περισσότερων συστατικών του στοιχείων, τα οποία λειτουργούν όπως η διαδικασία
υποστήριξης «back up» στα κομπιούτερ, που παρέχουν προστασία από την
καταστροφή δεδομένων. Αυτή η τεχνική της γονιδιακής επιδιόρθωσης έχει πάντως
και ένα τίμημα: μερικές φορές μπορεί να συμβεί ένα νέο γενετικό σφάλμα, με
συνέπεια την ανδρική στειρότητα.