Πώς τη σπάμε στους πλούσιους

Ο Επαμεινώνδας Σκυφτούλης έχει αγγίξει την ουσία των πραγμάτων. Μολονότι δεν
δείχνει τύπος που συναναστρέφεται πλουτοκράτες, έχει συλλάβει πλήρως τον
σπασμωδικό τρόπο που αντιδρούν όταν σκουραίνει η κατάσταση – τα βρακιά που
σπεύδουν να κατεβάσουν. Φίλτατε Επαμεινώνδα, συνυπογράφω τα εμβριθή σου
πορίσματα. Οι πλούσιοι είναι κλανιάρηδες. Εάν καθαρίσεις τρεις τέσσερις από
αυτούς με συνοπτικές διαδικασίες, θα τρέξουν οι υπόλοιποι να υπογράψουν αμέσως
τη νέα συλλογική σύμβαση εργασίας, να βάλουν – οι βρωμύλοι – οικολογικά φίλτρα
στα δυσώδη εργοστάσιά τους και να χορέψουν συρτάκι με τους εργαζομένους, όπως
η Βουγιουκλάκη με τον Παπαμιχαήλ στη σοσιαλιστική εποποιία του Σακελλάριου.
Αναρωτιέται κανείς πώς αυτές τις απλές αλήθειες δεν τις έχουν κατανοήσει ακόμη
οι κόπανοι της ΓΣΕΕ και ξημεροβραδιάζονται σε αδιέξοδες διαπραγματεύσεις με
την εργοδοσία. Είναι όμως κόπανοι ή αργυρώνητοι; Έχεις δίκιο, Επαμεινώνδα.
Έχεις απόλυτο δίκιο.

Ευκαιρίας δοθείσης, ας διερευνήσουμε λίγο πιο προσεκτικά το ζήτημα. Ας
εξετάσουμε απροκατάληπτα αυτά τα αλαζονικά θρασύδειλα πλάσματα. Από καθαρή
ειρωνεία της τύχης, επιχρωματισμένη με κάποια σαδιστική ανταύγεια, δεν
αξιωθήκαμε προσωπικά να πλουτίσουμε, αλλά γνωρίσαμε – ένεκα και της
καλλιτεχνικής ασυλίας που ανοίγει πάντοτε διάπλατα τις πόρτες – αρκετά από τα
εν λόγω παγόνια των βορείων προαστίων. Οι περισσότεροι είναι φτωχοί με λεφτά –
αν μου επιτρέπετε τον οξύμωρο χαρακτηρισμό. Άξεστοι, ηλίθιοι, μαλθακοί – δεν
αξίζει καν, πιστέψτε με, να τους πυροβολήσεις. Υπάρχουν εντούτοις και
ορισμένοι, ελάχιστοι, που βάζουν σε δοκιμασία τα ταξικά μας ανακλαστικά. Είναι
πράγματι χαριτωμένοι. Έχουν αίσθηση του χιούμορ. Είναι καλλιεργημένοι. Είναι
φιλότεχνοι. Είναι φιλάνθρωποι. Θα μου πείτε, κι εσείς – αν πέφτατε κάθε βράδυ
για ύπνο και η τύχη σας εξακολουθούσε να δουλεύει – θα είχατε αυτά και άλλα
τόσα χαρίσματα. Μην είστε διόλου σίγουροι. Μια βιαστική ματιά αν ρίξετε στην
ιστορία του πολιτισμού, θα διαπιστώσετε ότι οι χαρισματικοί πλούσιοι μπορεί να
προστάτευαν ή και να χρηματοδοτούσαν τις τέχνες, αλλά σπανιότατα παρήγαγαν
τέχνες οι ίδιοι. Παρήγαγαν οτιδήποτε, εν γένει. Εάν καθημερινά τίθεσαι προ του
διλήμματος «να τελειώσω τον πίνακα ή να παίξω τένις;», συνήθως παίζεις τένις.
Είναι ο νόμος της μικρότερης δυνατής προσπάθειας. Διαχρονικής ισχύος.

Κάπου εδώ συναντάμε πάλι τον Επαμεινώνδα. Οφείλουμε να παραδεχθούμε ότι ακόμη
και αυτοί οι συμπαθητικοί πλουτοκράτες, οι καλλιεργημένοι χιουμορίστες, δεν
απαλλάσσονται από τον φόβο του θανάτου. Πόσο μάλλον, του βίαιου θανάτου.
Ξέρεις τι σημαίνει εκεί που απολαμβάνεις το καμπάρι σου, να εκραγεί μια βόμβα
και να δεις το αυτί σου ή τη μύτη σου κολλημένη στη μούρη του συνομιλητή σου;
Δεν είναι και το πιο ευχάριστο θέαμα. Εάν επιζήσεις από τη δολοφονική
απόπειρα, μάλλον θα χάσεις το χιούμορ σου διά παντός και θα ζητήσεις πίσω όλα
τα λεφτά που κατέθεσες σε αγαθοεργίες, έστω και με κίνδυνο να τραβήξεις την
προσοχή της Εφορίας. Θα ψάξεις να βρεις τους υποψήφιους δολοφόνους σου – όπως,
κατά δήλωσή του, έκανε ο Βαρδινογιάννης – και αν τυχόν τους βρεις, δεν θα τους
συγχαρείς για την πρωτοβουλία τους, ούτε θα καθήσεις να μελετήσεις μαζί τους
τις μεταρρυθμίσεις στο εργατικό δίκαιο. Εξάλλου, εάν αναληφθείς στους
επουράνιους λειμώνες, οι συγγενείς σου, οι φίλοι σου, έως και οι συμπαίκτες
στου στο γκολφ μάλλον θα προμηθευτούν πιο σοφιστικέ συστήματα συναγερμού και
θα ψιθυρίσουν στους δικαστές να εξαντλήσουν την αυστηρότητά τους – «εκείνη την
ευλογημένη θανατική ποινή, κύριε πρόεδρε, πότε με το καλό θα την
επαναφέρουμε;» – παρά θα σκύψουν πάνω από το ασφαλιστικό και τη
συνταξιοδότηση, δύο γρίφους που δεν θα περάσουν ποτέ – ούτε σαν σφαίρες – από
το κεφάλι τους. Κι εν πάση περιπτώσει, φίλτατε Σκυφτούλη. Εφόσον οι
μπουνταλάδες από την Εκάλη μονάχα από κνούτο παίρνουν χαμπάρι, προς τι τόσες
σελίδες – σχεδόν χίλιες στην έκδοση του «Κάκτου» – πυκνογραμμένων προκηρύξεων;
Αυτοί κουράζονται και μ’ ένα Άρλεκιν. Ή μήπως δεν προορίζονταν εξαρχής γι’
αυτούς; Μήπως ήταν απλώς η διδακτέα ύλη για τις πανελλήνιες στην Ασφάλεια;

Ο Πέτρος Τατσόπουλος είναι συγγραφέας.