Mάχη για το βέτο θα δώσει η Eλλάδα

H διατήρηση του βέτο στα θέματα της εξωτερικής πολιτικής και άμυνας, ο
τρόπος εκλογής του προέδρου της Κομισιόν, η θεσμοθέτηση προέδρου του
Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και η κατάργηση της εκ περιτροπής προεδρίας είναι τα
θέματα που προβληματίζουν την ελληνική πλευρά.

Ωστόσο, για την ελληνική προεδρία, το προτεινόμενο από τον Βαλερί Ζισκάρ ντ’
Εστέν σχέδιο Συντάγματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης απασχολεί αυτήν τη στιγμή
μονάχα στον βαθμό που μπορεί ή δεν μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στη
Σύνοδο Κορυφής της Χαλκιδικής.

Από εκεί και πέρα, η Αθήνα δεν τρέφει ψευδαισθήσεις – γνωρίζει ότι το
πραγματικό «παζάρι» για το πώς θα λειτουργεί η Ένωση τα επόμενα χρόνια θα
λάβει χώρα στη Διακυβερνητική Διάσκεψη, που αναμένεται να αρχίσει – και
ενδεχομένως να τελειώσει – στην επόμενη προεδρία, την ιταλική. Άλλωστε και το
παρελθόν της Ένωσης είναι χαρακτηριστικό: οι Συνθήκες του Μάαστριχτ, του
Άμστερνταμ και της Νίκαιας «παίχτηκαν» μέσα σε ένα τελικό, άγριο, γεμάτο
εκβιασμούς, τριήμερο των αντίστοιχων συνόδων κορυφής.

Επιφυλακτικότητα. H θεσμοθέτηση προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, που θα
αντικαταστήσει την εναλλασσόμενη προεδρία, αρχικά αντιμετωπίσθηκε με
επιφυλακτικότητα από την Αθήνα. Κι αυτό, διότι θεωρήθηκε ότι η κατάργηση των
προεδριών θα έθετε στο περιθώριο τις μικρές – όπως η Ελλάδα – χώρες.

Στη συνέχεια, ωστόσο, επικράτησαν ωριμότερες σκέψεις – κι εκτιμήθηκε πως μια
σύγκρουση με τις τρεις μεγάλες χώρες της Ένωσης δεν είναι προς όφελος των
εθνικών συμφερόντων. Άλλωστε και η Ελλάδα, ως γνήσια «ευρωπαϊστική» χώρα,
αναγνωρίζει πως οι εναλλασσόμενες προεδρίες και δυσλειτουργικές είναι και
κόστος μεγάλο έχουν.

Εκεί που η Αθήνα θα δώσει μάχη μέχρι τέλους, είναι στο ζήτημα του βέτο – η
δυνατότητα, δηλαδή, μιας χώρας να εμποδίζει τη λήψη απόφασης, όταν για αυτήν
απαιτείται ομοφωνία.

Ειδικότερα η ελληνική κυβέρνηση πιστεύει πως όσο η χώρα έχει ανοικτά εθνικά
θέματα δεν μπορεί στην ΚΕΠΠΑ, την κοινή εξωτερική και άμυνα δηλαδή, να δεχθεί
την κατάργηση της ομοφωνίας και την επέκταση της ειδικής πλειοψηφίας για την
οποία, κατά τα λοιπά, δεν έχει αντίρρηση να εφαρμοσθεί σε άλλες πολιτικές.

Για την Κομισιόν. Προβληματισμό δημιουργεί στην ελληνική κυβέρνηση και
η προοπτική της κατάργησης του κανόνα «μια χώρα – ένας επίτροπος».

Κι αυτό όχι μόνο διότι θα περιορισθεί η παρουσία της στα κέντρα λήψης
αποφάσεων, αλλά και διότι είναι από τους φανατικούς υπέρμαχους της ενίσχυσης
και ενδυνάμωσης του ρόλου της Κομισιόν.

H ανάδειξη του προέδρου. Εδώ προκύπτει ένα ακόμη θέμα, για το οποίο η
Αθήνα δεν έχει ξεκάθαρη θέση. Και αυτό είναι ο τρόπος ανάδειξης του προέδρου
της Κομισιόν. Ο κ. Παπανδρέου έχει ταχθεί υπέρ της ανάδειξης του κορυφαίου
παράγοντα της Ένωσης με καθολική ψηφοφορία, αλλά η Αθήνα αναγνωρίζει πως κάτι
τέτοιο δύσκολα θα γίνει αποδεκτό. Ως εκ τούτου, θα συμπαραταχθεί με το «μπλοκ»
των χωρών που θέλουν την ανάδειξη του προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής από το
Ευρωκοινοβούλιο.

Όλοι, ωστόσο, στο υπουργείο Εξωτερικών και το Μέγαρο Μαξίμου συμφωνούν πως
η… πραγματική μάχη θα δοθεί στη Διακυβερνητική – και η Συνέλευση που γέννησε
το Σύνταγμα είναι απλώς η… πρόβα.