OΥΛPIΧ KEΠKE «Δεν θα κερδίσουμε τη μάχη των μεταλλαγμένων»
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
6 λεπτά  |
 |
|
«Κανένας γενετικά μεταλλαγμένος οργανισμός δεν θα έπρεπε να χρησιμοποιείται |
Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Βόννης, επικεφαλής του Ινστιτούτου Οργανικής
Γεωργίας του ομότιμου Πανεπιστημίου, ο Ούλριχ Κέπκε (Ulrich Koepke), είναι ο
άνθρωπος που πριν από 15 χρόνια άνοιξε νέους δρόμους στην αγροτική παραγωγή
και τη διατροφή. Ο 50χρονος Γερμανός, ο οποίος ξεκίνησε την καριέρα του ως
αγρονόμος, είναι ο άνθρωπος που δημιούργησε το «compost», το οργανικό λίπασμα,
αλλά και τις πρώτες πειραματικές οργανικές (βιολογικές) καλλιέργειες.
Όλα ξεκίνησαν «από τις πιέσεις των φοιτητών», θυμάται μιλώντας στα «NEA» ο
καθηγητής Κέπκε, που βρέθηκε στη χώρα μας για μια διάλεξη στο Γεωπονικό
Πανεπιστήμιο Αθηνών, προσκεκλημένος από τον καθηγητή Νίκο Σιδηρά και τον
λέκτορα Δημήτρη Μπιλάλη, διδάσκοντες στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα «Γεωργία και
Βελτίωση Φυτών». «Οι φοιτητές του Πανεπιστημίου της Βόννης πίεζαν για τη
δημιουργία μιας τέτοιας θέσης στο Πανεπιστήμιο, πίεζαν για την οργανική
γεωργία. Έτσι, ο τομέας άρχισε να αναπτύσσεται στη Βόννη νωρίτερα απ’ ό,τι σε
άλλα Πανεπιστήμια», λέει, χωρίς ίχνος έπαρσης. Την ώρα που μιλάει ο κ. Κέπκε,
άλλωστε, χρησιμοποιεί συνέχεια το «εμείς» και όχι το «εγώ»…
Οι φοιτητές, όμως, ήταν μόνο το δάχτυλο που πάτησε τη σκανδάλη…
«Υπήρχε μια γενικότερη απαίτηση από τον κόσμο έξω από το Πανεπιστήμιο. Δεν
είναι σαφές ποιος ξεκίνησε τελικά τη βιολογική γεωργία. Οι αγρότες, οι
θεωρητικοί ή οι καταναλωτές; Το σίγουρο είναι ότι η επιστήμη έδωσε απάντηση
στην πίεση που προερχόταν από την αγορά κι από τους καταναλωτές για καλύτερη
ποιότητα».
Αυτή, άλλωστε, είναι και η διαφορά των προϊόντων οργανικής γεωργίας από τα
αντίστοιχα της συμβατικής. «H ποιότητα των προϊόντων και η ποιότητα της
διαδικασίας. H ποιότητα είναι κάτι περίπλοκο. Είναι δύσκολο να την περιγράψει
κανείς, γιατί εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Από τα συστατικά, από τις
μετέπειτα αντιδράσεις του προϊόντος. Δεν είναι μόνο η γεύση. Ο προσανατολισμός
μας είναι ανθρώπινος και ο στόχος είναι να δοκιμάσουμε από γενιά σε γενιά τι
συμβαίνει. Οι μέχρι σήμερα έρευνές μας δείχνουν ότι τα προϊόντα αυτά είναι
καλύτερης διατροφικής ποιότητας».
Το δεύτερο βασικό σημείο είναι «η ποιότητα της διαδικασίας. Δηλαδή, αν έχουμε
περιβαλλοντικές επιπτώσεις στον κύκλο της ζωής, στην παραγωγή σε διαφορετικά
περιβάλλοντα, στο πόσιμο νερό, στην αλλαγή του κλίματος».
Όπως και να έχει, όμως, υποστηρίζει ο καθηγητής Κέπκε, «ο καταναλωτής κάνει
την επιλογή». «Τα προϊόντα δοκιμάζονται και αξιολογούνται από τους
καταναλωτές. Το μόνο που έχουμε να κάνουμε εμείς είναι να τους δώσουμε επαρκή
πληροφόρηση για το τι είναι η οργανική γεωργία. Και απ’ ό,τι φαίνεται, η
πληροφόρηση αυξάνει την προτίμηση των καταναλωτών. Αν μπορείς να αυξήσεις την
ευημερία των ανθρώπων, τότε αυξάνεις και την ποιότητα», σημειώνει.
Σύμφωνοι, αλλά τα βιολογικά προϊόντα είναι ακριβότερα από τα αντίστοιχα της
συμβατικής γεωργίας. Αυτό δεν αποκλείει κάποιες οικονομικές τάξεις από την
κατανάλωση; «Όχι», απαντά με σιγουριά. «Ακόμη κι όταν αγοράζουμε τα συμβατικά
προϊόντα, δεν τα καταναλώνουμε όλα. Πετάμε πολλά από αυτά. Μπορούμε να
ξοδέψουμε λιγότερα αν αγοράζουμε μόνο αυτά που θέλουμε. Οι έρευνες αγοράς που
έγιναν στη Γερμανία πρόσφατα έδειξαν ότι οι οικογένειες που αγοράζουν τα
βιολογικά δεν είχαν υψηλότερο εισόδημα από τις άλλες. Εξαρτάται από το τι έχει
αξία για τον καθένα. Το τελευταίο CD player ή το να αγοράσει ένα καλό προϊόν;
Αυτή είναι καθαρά ατομική απόφαση. Εμείς δεν πιέζουμε κανέναν».
Είναι γνωστός ο πόλεμος των ιδιωτικών εταιρειών πιστοποίησης των
βιολογικών προϊόντων στην Ευρώπη. Άρα, πόσο σίγουροι μπορούμε να είμαστε ως
καταναλωτές ότι το προϊόν που αγοράζουμε ως βιολογικό είναι στην
πραγματικότητα αυτό που…δηλώνει; «Μα, αν δεν κάνουν καλά τη δουλειά τους, θα
βγουν από την αγορά. Είναι πολύ απλό. Στη Γερμανία έχουμε άλλο σύστημα. Το
κράτος ελέγχει τα προϊόντα αφού βγουν στην αγορά. Αν τα δείγματα δεν είναι
καλά, τότε οι εταιρείες αυτές μένουν χωρίς δουλειά. Μέχρι στιγμής, το σύστημα
αυτό λειτουργεί καλά».
«Χρειάζεται και συναίσθημα…»
Το επόμενο βήμα που οραματίζεται; «Μια συνένωση και ανταλλαγή απόψεων των
επιστημόνων». Όσο για τους πολιτικούς, «αν η επιστήμη προωθήσει τα πράγματα
προς τα εμπρός, τότε και οι πολιτικοί θα προσανατολιστούν περισσότερο προς την
επιστήμη».
Δηλαδή, επιστροφή στη βασική έρευνα; «Για έξι χρόνια ήμουν επικεφαλής μιας
ομάδας βασικής έρευνας για τη βελτιστοποίηση των δομών της οργανικής γεωργίας.
Το 1996 ξεκίνησε ένα πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με το οποίο
χρησιμοποιήθηκε η οργανική γεωργία για να μειωθεί η μόλυνση και το πρόβλημα
του πλεονάσματος. Τότε είχαμε την ευκαιρία να προωθήσουμε επισήμως την νέα
εισροή της επιστήμης, χωρίς, όμως, να χάσουμε τις ρίζες. Αν δεν το κάνουμε
εμείς, τότε θα το κάνουν κάποιοι άλλοι και, πιστέψτε με, δεν θα διακατέχονται
από το ίδιο πνεύμα όπως εμείς. Θα χάσουν τις ρίζες…».
Το μυστικό, πιστεύει, «βρίσκεται στην εκπαίδευση των φοιτητών μας». «Να μη
χάσουν τις ρίζες. Οι νέοι απογοητεύονται εύκολα σήμερα και ίσως αυτό να
οφείλεται στο εκπαιδευτικό μας σύστημα, που είναι έντονα επηρεασμένο από τον
αγγλοαμερικανικό κόσμο. Ο κόσμος αυτός δεν έχει ολιστική άποψη. Είναι, όμως,
αυτό που χρειαζόμαστε σήμερα. Να ενώσουμε τη γνώση διαφορετικών επιστημονικών
πεδίων. H οργανική γεωργία χρειάζεται περισσότερα. Χρειάζεται συναίσθημα,
χρειάζεται πνεύμα και όχι μόνο προγράμματα στον υπολογιστή, που να δείχνουν
πόσο εντομοκτόνο πρέπει να ρίξεις σ’ ένα φυτό…».
«Να αφήσουμε την επιλογή στον καταναλωτή»
Μεγάλη είναι η συζήτηση που γίνεται για τους γενετικά μεταλλαγμένους
οργανισμούς (ΓΜΟ). Θα μπουν τελικά στις βιολογικές καλλιέργειες; Ο καθηγητής
Κέπκε δεν φαίνεται αισιόδοξος: «Κανένας ΓΜΟ δεν θα έπρεπε να χρησιμοποιείται
στην οργανική γεωργία. Αυτό είναι ένα σοβαρό πρόβλημα που θα αντιμετωπίσουμε
στο μέλλον. Όμως, δεν θα κρατήσει πολύ. Θα έχουμε πρόβλημα, όπως είχαμε
πρόβλημα και με τα εντομοκτόνα. Είναι, όμως, προτιμότερο να δώσουμε αυτήν τη
μάχη τώρα και όχι στο μέλλον, όταν δεν θα μπορούμε να εμποδίσουμε την ύπαρξη
ΓΜΟ στα προϊόντα. Ωστόσο, δεν θα κερδίσουμε αυτή την κούρσα. Θα συμβεί έτσι κι
αλλιώς, αν πιέσουν οι βιομηχανίες. Το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να
βάλουμε σήμανση στα προϊόντα», απαντά. H σήμανση, άλλωστε, που αφήνει την
επιλογή στον καταναλωτή, πιστεύει ότι είναι η λύση και για τα βιολογικά
προϊόντα που δεν έρχονται από την Ευρώπη: «Έχουμε φρούτα που έρχονται από τη
Νότια Αμερική, από τη Βραζιλία. Αυτά έχουν σήμανση. Δεν μπορούμε να
καθορίσουμε την απόφαση των καταναλωτών. Και, άλλωστε, έτσι βοηθούνται αυτές
οι χώρες. H παπάγια, π.χ., δεν μπορεί να παραχθεί στην Ευρώπη. Το μόνο που
κάνουμε είναι να ενημερώνουμε και αφήνουμε τον κόσμο να επιλέγει ελεύθερα».
Google news
