«Λύνουν» το μυστήριο του γαύρου!

Στόχος των ειδικών Ευρωπαίων επιστημόνων και του προγράμματος που
χρηματοδοτείται με 2,3 εκατομμύρια ευρώ από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι να
δώσουν απάντηση στο «γιατί» ο πληθυσμός του γαύρου σημειώνει σημαντικές
αυξομειώσεις τα τελευταία χρόνια. H υπόθεση των ειδικών, που αναμένεται να
επιβεβαιωθεί ή να διαψευσθεί, είναι πως τα ψάρια αυτού του είδους (τα οποία
ζουν τέσσερα χρόνια και η ζήτησή τους στην ελληνική αγορά είναι σταθερά
αυξανόμενη) επηρεάζονται σημαντικά από τις κλιματικές αλλαγές…

Την ευθύνη του ευρωπαϊκού προγράμματος έχει αναλάβει το Ινστιτούτο Αλιευτικών
Ερευνών Καβάλας, σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Βιολογίας Κρήτης
(ΙΘΑΒΙΚ). Όπως εξήγησε ο διευθυντής του ΙΘΑΒΙΚ, κ. Αναστάσιος Τσελεπίδης, στη
διάρκεια του διεθνούς συνεδρίου IASON, το οποίο ολοκληρώθηκε προχθές στη
Θεσσαλονίκη, «θα επιχειρήσουμε να αποδείξουμε πως οι σημαντικές κλιματικές
αλλαγές που συμβαίνουν στον πλανήτη ευθύνονται για τις αυξομειώσεις στον
πληθυσμό του γαύρου. Πιστεύουμε πως κλιματικά φαινόμενα όπως το Ελ Νίνιο ή η
παλινδρόμηση στον Βόρειο Ατλαντικό επηρεάζουν αποθέματα γαύρου στο Θρακικό
Πέλαγος – περιοχή που θεωρείται “σημείο αναφοράς” για ολόκληρη τη Μεσόγειο».

H σημαντική εμπορική αξία του γαύρου και το γεγονός ότι έχουν υπάρξει χρονιές
κατά τις οποίες τα αποθέματα γαύρου σχεδόν εξαφανίστηκαν έπεισαν την Ευρωπαϊκή
Επιτροπή να χρηματοδοτήσει ένα τέτοιο πρόγραμμα. Επιπλέον, ο γαύρος θεωρείται
ψάρι-δείκτης για την ποιότητα του θαλάσσιου περιβάλλοντος και οι επιστήμονες
δεν θα δυσκολευθούν να βρουν καταγραφές για τον πληθυσμό του στη Μεσόγειο,
καθώς υπάρχουν σχετικά στατιστικά στοιχεία για τα τελευταία πενήντα χρόνια.
Στο πλαίσιο της έρευνας στο Θρακικό Πέλαγος αναμένεται να αξιοποιηθούν
δορυφορικά και μετεωρολογικά δεδομένα, ενώ οι ειδικοί θα εξετάσουν επίσης το
αν και κατά πόσον οι πληθυσμοί του γαύρου επηρεάζονται από τα νερά που
καταλήγουν στο Θρακικό Πέλαγος από τη Μαύρη Θάλασσα και τους γειτονικούς
ποταμούς.

Σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Γεωργίας, το 50%-60% της εγχώριας
αλιευτικής παραγωγής είναι πελαγικά ψάρια – κυρίως γαύρος και σαρδέλα.
Επιπλέον, το 70% των ειδών αυτών εκτιμάται πως βρίσκονται συγκεντρωμένα στο
Βόρειο Αιγαίο. «Τα τελευταία χρόνια, μάλιστα», σημειώνει σχετική έκθεση του
υπουργείου, «η αλιεία των πελαγικών ψαριών έχει προσανατολιστεί στην αλιεία
του γαύρου, λόγω της ζήτησής του στην αγορά». H συστηματική παρακολούθηση του
πληθυσμού του γαύρου ξεκίνησε το 1993, κυρίως με χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής
Ένωσης.

Από τα στοιχεία που έχουν συγκεντρωθεί προκύπτει πως η μεγαλύτερη μείωση στην
αλιευτική παραγωγή γαύρου σημειώθηκε το χρονικό διάστημα από το 1996 έως το
1998. Επειδή η σαρδέλα και ο γαύρος ζουν συνήθως στις ίδιες περιοχές και έχουν
παρόμοιες απαιτήσεις, τυχόν προβλήματα στο ένα είδος έχουν επιπτώσεις και στο
άλλο. Οι καιρικές συνθήκες έχει παρατηρηθεί πως επηρεάζουν τα αποθέματα των
μικρών πελαγικών ψαριών και το νέο ευρωπαϊκό πρόγραμμα φιλοδοξεί να
επιβεβαιώσει την εκτίμηση και να διατυπώσει με ακρίβεια τα «πώς» και τα «γιατί».