Οι δυνάμεις της Aριστεράς να ξεκαθαρίσουν θέσεις και προτάσεις

Ησύγχρονη ευρωπαϊκή ενοποίηση έχει ιστορία πενήντα ετών. Προχώρησε
συσσωρεύοντας επιμέρους επιτεύγματα σε μιαν εξελικτική λογική, όπου συνοπτικά
η τελωνειακή ένωση έφερε την κοινή πολιτική ως προς το εξωτερικό εμπόριο και
την ενιαία εσωτερική αγορά και αυτές με τη σειρά τους έφεραν την ανάγκη και
την ιστορική απόφαση για το κοινό νόμισμα. Παράλληλα αναπτύσσονταν κοινές
πολιτικές σε διάφορους τομείς, από τη γεωργία έως το περιβάλλον ή την ασφάλεια
και δικαιοσύνη εντελώς πρόσφατα, ως απαντήσεις σε ανάγκες εσωτερικών
συμβιβασμών ή σε προκλήσεις που προέκυπταν από τεχνολογικές ή διεθνείς
εξελίξεις.

H εξελικτική αυτή διαδικασία ξεκίνησε όχι σαν κάποια αυταπόδεικτη αξία αλλά ως
συνολική απάντηση στις μόνιμες έως τότε γενεσιουργές αιτίες των ευρωπαϊκών
πολέμων. Ρητός στόχος της ήταν η πολιτική ενοποίηση και η ενιαία παρουσία και
δράση της Ευρώπης στον κόσμο. Χωρίς αυτό το σκεπτικό και χωρίς αυτόν τον στόχο
οι επιμέρους κρίσεις ή διαπραγματεύσεις φαίνονται ή και είναι χωρίς προοπτική,
κάτι που στερεί τη διαδικασία από σαφήνεια και ενδιαφέρον αλλά και που
δυσκολεύει στις κρίσιμες στιγμές τους ουσιαστικούς και προωθητικούς
συμβιβασμούς.

Το μέλλον της Ευρώπης δεν μπορεί να είναι απλώς η συνέχεια τής έως τώρα
εξέλιξής της. Υπάρχει νομοτέλεια στα προβλήματα, όχι όμως και στις λύσεις…
Εξάλλου η σχέση της με τον διεθνή περίγυρό της έχει αλλάξει: αν στο παρελθόν η
ενοποίηση των αγορών της εθεωρείτο ότι προδιαγράφει και εκείνη της παγκόσμιας
αγοράς, σήμερα η παγκοσμιοποιημένη αγορά δεν ανέχεται τα όσα συνόδευαν την
ευρωπαϊκή ενοποίηση, κοινές πολιτικές, απόπειρες κοινής πολιτικής παρουσίας
στον κόσμο και συλλογικής και πολιτικής ρύθμισης των προβλημάτων του.

H εξέλιξη της ευρωπαϊκής ενοποίησης φτάνει λοιπόν σε ένα σημείο που απαιτείται
ένα άλμα που μπορεί να επιτρέψει και τη συνέχιση της διαδικασίας ενοποίησης
και να κεφαλοποιεί τα έως τώρα επιτεύγματά της. Το ευρώ και η διεύρυνση
απαιτούν, για να μακροημερεύσουν και ευοδωθούν, πολιτική ενοποίηση, θεσμούς,
όργανα, κανόνες, και συνεπακόλουθα δημοκρατική νομιμοποίηση, με λίγα λόγια
μιαν Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία ακόμα και αν δεν λέει το όνομά της για να μη
στενοχωρεί τους στενόμυαλους ή και ιδιοτελείς αντιπάλους της. Την απαιτεί και
η ανάγκη για πολιτική διακυβέρνηση της παγκοσμιοποίησης της οικονομίας και όχι
μόνο, σε ένα κόσμο καταρχήν πολυπολικό και στη συνέχεια γνήσια ενοποιημένο με
τις αντίστοιχες συνολικές πολιτικές και διεθνικές ρυθμίσεις ανάμεσα σε
εξισορροπημένες δυνάμεις, εξισορροπημένες σε όλα τα επίπεδα, περιλαμβανομένων
και της οργανωμένης και δρώσας εξωτερικής πολιτικής και της δύναμης αμυντικής
αποτροπής και συμβολής στην ειρήνη.

Ένα τέτοιο «πρόγραμμα» για την Ευρώπη και τον κόσμο προφανώς και δεν
συγκεντρώνει ομοφωνία, κάθε άλλο. Διαφωνίες και αντιθέσεις διαπερνούν σήμερα
και χώρες και πολιτικές παρατάξεις. Είναι επείγον οι δυνάμεις της Αριστεράς να
ξεκαθαρίσουν θέσεις και προτάσεις, ιδίως τώρα που ετοιμάζονται να ιδρύσουν και
ευρωπαϊκό κόμμα της ριζοσπαστικής δημοκρατικής αριστεράς. Αλλιώς θα εκχωρήσουν
την πρωτοπορία σε άλλους…

Ο Μιχάλης Παπαγιαννάκης είναι ευρωβουλευτής του Συνασπισμού.