«Aγώνας δρόμου» με τις διαφωνίες… ανοιχτές

Οι έξι χώρες που ίδρυσαν την Ευρωπαϊκή Ένωση θα προσπαθήσουν αυτήν την
εβδομάδα να άρουν το αδιέξοδο στο οποίο έχουν περιέλθει οι προσπάθειες να
αποκτήσει ένα Σύνταγμα εν όψει της διεύρυνσής της.

O πρόεδρος της Συνέλευσης Βαλερί Ζισκάρ ντ’ Εστέν

Τα 108 μέλη της Συνέλευσης για το Μέλλον της Ευρώπης κάνουν κούρσα με τον
χρόνο, για να ολοκληρώσουν εγκαίρως το σχέδιο Συντάγματος, ώστε να γίνει
δυνατό να υποβληθεί στους ηγέτες της E.E. κατά τη σύνοδό τους στις 20 και τις
21 Ιουνίου στη Θεσσαλονίκη. Ωστόσο, οι διαφωνίες παραμένουν όσον αφορά τον
καταμερισμό της εξουσίας μεταξύ των κρατών-μελών και των θεσμών.

Ακόμη και οι έξι είναι διχασμένοι σε θέματα όπως το μέγεθος της Επιτροπής (το
σχέδιο ορίζει 15 επιτρόπους, αλλά οι μικρές χώρες θέλουν να έχει καθεμία τον
δικό της επίτροπο), καθώς και το αν το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, στο οποίο μετέχουν
οι ηγέτες των χωρών-μελών, θα πρέπει να έχει αιρετό πρόεδρο με συγκεκριμένη
θητεία. H Γαλλία και η Γερμανία, για παράδειγμα, υποστηρίζουν την εκλογή ενός
προέδρου, ενώ οι μικρότερες χώρες φοβούνται πως ένας τέτοιος ηγέτης θα τελεί
υπό την επιρροή των μεγάλων χωρών και θα εξασθενίσει την Επιτροπή, που είναι ο
φύλακας των ευρύτερων ευρωπαϊκών συμφερόντων.

Σύμφωνα με τους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς», ο Βαλερί Ζισκάρ ντ’ Εστέν, πρόεδρος της
Συνέλευσης και πρώην πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας, προγραμματίζει να έχει
αυτήν την εβδομάδα κατ’ ιδίαν συναντήσεις με καθένα από τα 105 μέλη της
Συνέλευσης, με στόχο να κερδίσει την υποστήριξή τους στο σχέδιο Συντάγματος.

Μέλη της Συνέλευσης τον κατηγορούν ότι έχει κάνει υπερβολικές παραχωρήσεις σε
μεγάλες χώρες, όπως η Βρετανία· άλλες ότι το σχέδιο προχωρεί υπερβολικά προς
την κατεύθυνση της δημιουργίας ενός «υπερκράτους». H Γαλλία ζητεί να υπάρξει
εγγύηση των αγροτικών δαπανών και φοβάται μήπως υπονομευθεί η «πολιτιστική
εξαίρεσή» της, που της επιτρέπει να προωθεί ταινίες, μουσική, και άλλες μορφές
τέχνης στη γαλλική γλώσσα. H Ισπανία, υποστηριζόμενη από άλλες οκτώ χώρες,
μεταξύ των οποίων η Πολωνία και η Βρετανία, θέλει να διατηρήσει τα (δυσανάλογα
προς τον πληθυσμό της) δικαιώματα ψήφου που κέρδισε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο
της Νίκαιας, το 2000.

Ο Ζισκάρ έχει, πάντως, δηλώσει πως δεν σχεδιάζει σημαντικές αλλαγές στο
τελευταίο σχέδιο, που μπορεί να γίνει Σύνταγμα της E.E. μόνον αν το εγκρίνουν
και τα 15 σημερινά και τα 10 μελλοντικά κράτη-μέλη της Ένωσης.

Το Μέλλον της Ευρώπης σε 4 ερωτήσεις

H Συνέλευση για το Μέλλον της Ευρώπης σχεδιάζει ένα Σύνταγμα για την
Ευρωπαϊκή Ένωση. Τι είναι όμως ο θεσμός αυτός, τι ακριβώς συζητάει και τι
πρόκειται να ακολουθήσει;

1. Ποιος ίδρυσε τη Συνέλευση και γιατί;

Στο τέλος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Νίκαιας, το 2000, οι ηγέτες της
Ευρωπαϊκής Ένωσης ζήτησαν να διεξαχθεί μια συζήτηση για τη μελλοντική μορφή
της E.E. Έτσι ιδρύθηκε η Συνέλευση για το Μέλλον της Ευρώπης, η οποία επιλύει
ζητήματα σχετικά με την οργάνωση και τη δομή της E.E. εν όψει της εισδοχής, το
2004, δέκα νέων μελών. Ελπίζει επίσης να βρει τρόπους για να φέρει την E.E.
πιο κοντά στον λαό της Ευρώπης και να την απαλλάξει από την εικόνα του
γραφειοκρατικού οργανισμού που έχει μεταξύ των Ευρωπαίων πολιτών.

2. Τι συζητεί η Συνέλευση;

Τέσσερις βασικές ενότητες θεμάτων, οι οποίες προσδιορίστηκαν στο Ευρωπαϊκό
Συμβούλιο του Λέκεν, τον Δεκέμβριο του 2001: α) Πώς θα καταμεριστούν οι
ευθύνες ανάμεσα στην E.E. και τα κράτη-μέλη, β) Πώς θα απλουστευθούν οι
ευρωπαϊκές συνθήκες, γ) Τι καθεστώς θα έχει ο Ευρωπαϊκός Χάρτης των
Θεμελιωδών Δικαιωμάτων – που αυτή τη στιγμή δεν έχει νομική ισχύ, δ)
Ποιος θα είναι ο ρόλος των εθνικών Κοινοβουλίων μέσα στο πλαίσιο της E.E.

3. Ποιοι συμμετέχουν στη Συνέλευση;

Τα μέλη είναι συνολικά 108 και σ’ αυτά περιλαμβάνονται αντιπρόσωποι από:
καθεμιά από τις εθνικές κυβερνήσεις και Κοινοβούλια, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή,
το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, τα 10 υπό ένταξη κράτη και τρεις άλλες υποψήφιες
χώρες, μη κυβερνητικές οργανώσεις και ακαδημαϊκούς.

Τον πρόεδρο της Συνέλευσης Βαλερί Ζισκάρ ντ’ Εστέν, πρώην πρόεδρο της Γαλλίας,
πλαισιώνουν ως αντιπρόεδροι δύο πρώην πρωθυπουργοί, ο Ιταλός Τζουλιάνο Αμάτο
και ο Βέλγος Ζαν-Λικ Ντεάν.

4. Τι πρόκειται να ακολουθήσει;

H Συνέλευση αναμένεται να παρουσιάσει στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Θεσσαλονίκης
το τελικό της σχέδιο. Στη συνέχεια μια διακυβερνητική διάσκεψη θα
διαπραγματευτεί τη νέα συνθήκη. Αν η νέα συνθήκη συναφθεί ώς το τέλος του
2003, στη διάρκεια της ιταλικής προεδρίας, θα γίνει γνωστή ως Συνθήκη της
Ρώμης και θα αντικαταστήσει τη Συνθήκη της Ρώμης του 1957, με την οποία
ιδρύθηκε η Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Θα πρέπει να εγκριθεί από τα κράτη-μέλη και σε
ορισμένα θα περάσει από δημοψήφισμα.