Μinority Report

Επιτέλους. Αυτή η στήλη νιώθει δικαιωμένη. Σήμερα θα παρακάμψουμε την
παροιμιώδη σεμνότητά μας και θα διεκδικήσουμε την αναγνώριση που μας αξίζει.
Χρόνια τώρα, με κίνδυνο να γίνουμε κουραστικοί, επαναλαμβάνουμε ότι οι
συγγραφείς – ιδίως οι ποιητές, ως σφόδρα ακοινώνητοι – ρέπουν προς το έγκλημα
και οφείλουμε να τους θέσουμε αυθωρεί υπό στενή παρακολούθηση, αν όχι υπό
προληπτικό περιορισμό κατ’ οίκον. H υπόθεση Νάσιουτζικ δεν φαίνεται να έχει
συνετίσει την κοινή γνώμη. H ανεξιχνίαστη δολοφονία του Κώστα Ταχτσή – την
οποία ανεπιφύλακτα καταλογίζω σε κάποιον από τους αμέτρητους ομοτέχνους που
πίκρανε ο βιτριολογικός πεζογράφος – δεν αφύπνισε τα ανακλαστικά της
εισαγγελικής αρχής. Τι περιμένουμε λοιπόν; Να θρηνήσουμε και άλλα θύματα;

Το κόλπο είναι ιδιοφυές στην απλότητά του. Το εξηγεί η Σάρον Στόουν στο
«Βασικό Ένστικτο» – και αν δεν κολλούσαμε στο πλάνο με το σταυροπόδι, θα το
είχαμε από καιρό εμπεδώσει. Ο συγγραφέας μπορεί να εξασφαλίσει το απόλυτο
άλλοθι για τα εγκλήματά του, αρκεί να τα προδημοσιεύσει εγκαίρως και
λεπτομερώς, υπό την προβιά της μυθοπλασίας. Πρώτος διδάξας ήταν ο Φιόντορ
Ντοστογιέφσκι, γνωστός πανούργος κακοποιός, δραστηριοποιημένος στους κύκλους
τής – υπό σοσιαλιστική λεοντή – συμμορίας του Πετρασέφκσι. Ευτυχώς, τα
διορατικά αστυνομικά όργανα του τσάρου τον συνέλαβαν νωρίς νωρίς και τα
εφάμιλλα δικαστικά του όργανα τον καταδίκασαν σε θάνατο. Όλα θα έβαιναν κατ’
ευχήν, αν δεν σκοντάφταμε στη μεγαθυμία του τσάρου. Μετέτρεψε την εκτέλεση σε
καταναγκαστικά έργα κι έτσι έδωσε στον ραδιούργο μια δεύτερη ευκαιρία. Άρτι
αποφυλακισθείς, ο αμετανόητος κακούργος λήστεψε και σκότωσε με τσεκούρι τη
σπιτονοικοκυρά του. Οικονομικά πλέον εξασφαλισμένος, κάθησε κι έγραψε το
«Έγκλημα και Τιμωρία», όπου αποδίδει τη στυγερή του πράξη σ’ έναν φουκαρά
φοιτητή. Όχι μόνο δεν συνελήφθη ποτέ ξανά, μα κηδεύτηκε, δεκαετίες αργότερα,
δημοσία δαπάνη.

Τη μέθοδο του Ντοστογιέφσκι εφάρμοσε στα καθ’ ημάς ο Βασίλης Βασιλικός. Το
αδιάσειστο γεγονός ότι αυτός είναι ο αληθινός αρχηγός της 17 Νοέμβρη το ξέρουν
και οι κότες – πόσο μάλλον εμείς, που διατελέσαμε μέλη του διοικητικού
συμβουλίου της Εταιρείας Συγγραφέων και διστάσαμε να καταγγείλουμε στα κανάλια
τα εγκλήματα του προέδρου μας. Ο αδίστακτος τρομοκράτης δεν αρκέστηκε – σαν
κάτι υπουργούς – να δημοσιεύσει κανένα τομίδιο με άρθρα, έτσι για ξεκάρφωμα,
αλλά είχε το θράσος να εκδώσει πάνω από ενενήντα τίτλους. Ο αθεόφοβος.
Μολαταύτα, οι μυστικές υπηρεσίες διέρρηξαν το διαμέρισμά του στο Παρίσι κι
έφθασαν σε απόσταση αναπνοής από την τεκμηρίωση της ενοχής του. H προσπάθεια,
αλίμονο, έμεινε ανολοκλήρωτη. Ο αρχιδολοφόνος διέφυγε, εξελέγη για δεύτερη
διετία πρόεδρος της εταιρείας μας και επέβαλε εκ νέου την ομερτά.

Το δηλώνω ευθαρσώς. Όπως στο «Minority Report», το προφητικό μυθιστόρημα του
Φίλιπ Ντικ, που μετέφερε στον κινηματογράφο ο Σπίλμπεργκ – με εκείνον τον
ξενέρωτο κοντό πρωταγωνιστή, τον πρώην σύζυγο της δίμετρης θεάς Νικόλ – πρέπει
να συλλέξουμε όλες τις ενοχοποιητικές προειδοποιήσεις και να κλείσουμε στο
κλουβί όλους τους εν δυνάμει εγκληματίες. Το έλλειμμα σε τεχνογνωσία θα το
αναπληρώσουμε με το πλεόνασμα σε ψυχαναλυτική επιδεξιότητα. H περίπτωση του
ποιητή και δοκιμιογράφου Κωνσταντίνου Τσέλιου, που επιχείρησε ανεπιτυχώς να
μιμηθεί το παράδειγμα των Ντοστογιέφσκι – Βασιλικού και να συγκαλύψει ποιητική
αδεία τα ανομήματά του, μας υπαγορεύει διαρκή ετοιμότητα. Για καλή μας τύχη, ο
άγρυπνος πρόεδρος Μαργαρίτης δεν στερείται βιβλιοκριτικής ικανότητας. Ορθώς
διέγνωσε ότι η φράση «ξενυχτώ εκτίοντας τον έρωτα» εξυπονοεί καταναγκασμό,
ανάρμοστο μεν με την ίδια τη φύση του έρωτα, αποκαλυπτικό δε για τη βεβαρημένη
συνείδηση του κατηγορουμένου. Αχ, κύριε Μαργαρίτη. Χαραμίζεσθε στη δικαστική
έδρα. Νομίζετε ότι υπολείπεσθε στο παραμικρό από τον Δημοσθένη Κούρτοβικ, τη
θέση του οποίου κάλλιστα θα μπορούσατε να καταλάβετε; Ή μήπως νομίζετε ότι
όλως τυχαίως ο Δημοσθένης είναι ο αδελφός της μελίρρυτης Ιωάννας, που έστειλαν
στο δικαστήριό σας οι δυνάμεις του Κακού; Μην ανησυχείτε. Είναι θέμα χρόνου.
Αργά ή γρήγορα θα βγει στο φως η διαπλοκή.

Ο Πέτρος Τατσόπουλος είναι συγγραφέας.