Οι «νέοι αξιωματικοί» απειλούν

Ο όρος «νέοι αξιωματικοί» είχε σχεδόν ξεχαστεί στην Τουρκία – και πολύ
λογικά, εάν λάβει κανείς υπόψη του πως χρησιμοποιήθηκε για τελευταία φορά στο
πραξικόπημα της 27ης Μαΐου του 1960.

Τέσσερα πραξικοπήματα και 43 χρόνια αργότερα, ο αρχηγός του τουρκικού Γενικού
Επιτελείου, στρατηγός Χιλμί Οζκιόκ επέλεξε να τον επαναφέρει – παρ’ ότι ο
ίδιος το διαψεύδει. Ο πανίσχυρος στρατηγός φέρεται να προειδοποίησε τον
πρωθυπουργό Ερντογάν ότι οι «νέοι αξιωματικοί» είναι εξαιρετικά ανήσυχοι για
τις πρωτοβουλίες που παίρνει η κυβέρνηση. Και συγκεκριμένα, το πακέτο των
μεταρρυθμίσεων που προωθείται στη Βουλή και έχει στόχο την εναρμόνιση της
Τουρκίας με όσα ορίζει η Εταιρική Σχέση της με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με
τον κ. Οζκιόκ, ειδικά το μέτρο για την κατάργηση του αντιτρομοκρατικού άρθρου
8, δεν βρίσκει σύμφωνους αυτούς τους μυστηριώδεις «νέους αξιωματικούς».

H φρασεολογία αυτή έφερε ανατριχίλα σε όσους έχουν παρακολουθήσει τις
διαδικασίες που προηγούνται ενός πραξικοπήματος στην Τουρκία. Και ήρθε
ουσιαστικά να επιβεβαιώσει και τις εκτιμήσεις ορισμένων διεθνών think tanks,
ότι ένα πραξικόπημα στη γείτονα δεν θα πρέπει να αποκλειστεί.

Στην καρδιά της «κόντρας» στρατηγών και κυβέρνησης βρίσκεται η αμοιβαία
καχυποψία και, κυρίως, το γεγονός ότι οι στρατηγοί δεν δέχονται πως το
κυβερνών κόμμα είναι πράγματι μετριοπαθές ισλαμικό.

Στο θέμα των μεταρρυθμίσεων για χάρη της Ένωσης, οι στρατηγοί έχουν δύο ακόμη
διαφωνίες «αρχής» με την κυβέρνηση. H μία είναι το Κυπριακό, όπου πέτυχαν να
«πείσουν» την Άγκυρα να ευθυγραμμιστεί με τη δική τους – και αυτήν του κ.
Ντενκτάς – αδιαλλαξία. Είδαμε έτσι τον κ. Ερντογάν να αλλάζει θέση εν μια
νυκτί – και από «θετική βάση», το σχέδιο Ανάν να απορρίπτεται πλήρως. H άλλη
διαφωνία αφορά το Ιράκ, κι εδώ τα πράγματα είναι λίγο πιο σύνθετα.

Οι σχέσεις με ΗΠΑ

H κυβέρνηση και το Κοινοβούλιο της χώρας θεωρητικά ακολούθησαν την πολιτική
των στρατηγών, να μην επιτραπεί δηλαδή στα αμερικανικά στρατεύματα να περάσουν
από την Τουρκία. Το στράτευμα, ωστόσο, είναι δυσαρεστημένο από τις
«παρενέργειες» εκείνης της υπόθεσης: τη διάρρηξη των σχέσεων με τις Ηνωμένες
Πολιτείες και τη μη παρουσία των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων στο Βόρειο Ιράκ,
όπου «λύνουν και δένουν» πλέον, ειδικά στο Κιρκούκ, οι Κούρδοι.

Για την Ελλάδα, το πλέον επικίνδυνο στοιχείο της «προ-πραξικοπηματικής»
κατάστασης στην οποία βρίσκεται η γείτων, είναι οι επιπτώσεις που μπορεί να
υπάρξουν στο Κυπριακό και, κυρίως, στο Αιγαίο. Ο στρατηγός Οζκιόκ δεν άφησε
καμιά αμφιβολία για τις προθέσεις των στρατηγών, χαρακτηρίζοντας «άκομψη
ενέργεια» το γεγονός ότι η Αθήνα μετέφερε το θέμα των παραβιάσεων στην
Ευρωπαϊκή Ένωση – μια σαφής αναφορά στο υπόμνημα Παπανδρέου προς τον επίτροπο
Βερχόιγκεν. Ο αρχηγός του τουρκικού ΓΕΕΘΑ προέβλεψε επίσης ότι «σιγά σιγά θα
φέρουμε τα ζητήματα του Αιγαίου στη διεθνή ημερήσια διάταξη».

Όπως επισημαίνουν συνεργάτες των κ.κ. Παπανδρέου και Σημίτη, εάν η Τουρκία δεν
προχωρήσει στις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις και δεν στέρξει να ξεκινήσουν
συνομιλίες για το Κυπριακό, δεν πρόκειται και να λάβει ημερομηνία έναρξης των
ενταξιακών της διαπραγματεύσεων με την Ένωση. Στην περίπτωση αυτή, ουδείς θα
είναι σε θέση να συγκρατήσει τη γείτονα από το να δημιουργεί κρίσεις στο
Αιγαίο, αφού δεν θα έχει τίποτε να χάσει και τίποτε να κερδίσει.