Στήνουν θερμό επεισόδιο

Σκηνικό «θερμού επεισοδίου» στο Αιγαίο στήνουν μεθοδικά τους τελευταίες
μήνες οι Τούρκοι στρατηγοί. Με συνεχώς αυξανόμενες παραβιάσεις, επικίνδυνες
παρενοχλήσεις, ακόμη και ασκήσεων, νυχτερινές πτήσεις, χρήση ολοένα και
περισσότερων οπλισμένων αεροσκαφών, κυρίως στις αερομαχίες, αλλά και εμμονή
για παρουσία σε ορισμένες περιοχές (Ίμια και Δωδεκάνησα), οι τουρκικές Ένοπλες
Δυνάμεις προσπαθούν να δείξουν ότι «είναι στο Αιγαίο».

Και απευθύνονται, με τις κινήσεις τους αυτές, τόσο στο εσωτερικό της χώρας
τους όσο και στη διεθνή κοινότητα.

Επιδίωξή τους, όσον αφορά στην εσωτερική πολιτική σκηνή, είναι να επιβάλουν
στην κυβέρνηση Ερντογάν τους όρους τους όσον αφορά στους χειρισμούς των
ελληνοτουρκικών σχέσεων εμφανιζόμενοι ως οι μοναδικοί θεματοφύλακες των
τουρκικών «δικαίων» στο Αιγαίο.

Η τακτική αυτή, άλλωστε, των Τούρκων στρατηγών απέναντι στους ισλαμιστές του
κ. Ερντογάν δοκιμάστηκε με επιτυχία στο Κυπριακό, καθώς το «βαθύ κεμαλικό
κράτος» και ο στρατός έπεισαν σταδιακά την κυβέρνηση να αλλάξει την υπέρ του
σχεδίου Ανάν θέση της και τελικά να ταυτιστεί πλήρως με την αδιάλλακτη θέση
του Ραούφ Ντενκτάς. Ο ανταγωνισμός αυτός κυβέρνησης – στρατιωτικού
κατεστημένου έχει ταυτόχρονα και άλλες πλευρές – ενίσχυση ισλαμιστών στο
κράτος, χειρισμοί στο θέμα του Ιράκ κ.ά. – που ενισχύουν τη διαμάχη μεταξύ των
δύο αυτών πόλων με απρόβλεπτες επιπτώσεις. Κάτι που επεσήμαναν χθες με
δηλώσεις τους ο υπουργός Άμυνας κ. Γ. Παπαντωνίου και ο υπουργός Ανάπτυξης κ.
Άκης Τσοχατζόπουλος.

Την ίδια στιγμή οι Τούρκοι στρατηγοί, που δεν κρύβουν ούτε τα λόγια τους,
προσπαθούν να περάσουν στη διεθνή κοινότητα το μήνυμα ότι οι αξιώσεις τους στο
Αιγαίο είναι βάσιμες και έχουν διεθνές έρεισμα. Και για να πείσουν,
οχυρώνονται πίσω από την «ηγεμονική» θέση που εφαρμόζει η Ουάσιγκτον μη
δεχόμενη να υποβάλλουν τα στρατιωτικά της αεροσκάφη σχέδια πτήσεως όταν
μπαίνουν σε «περιοχή πληροφόρησης πτήσεων» (όπως π.χ. το FIR Αθήνας). Το ίδιο
κάνουν και όσον αφορά στην αντιμετώπιση της διαφοράς που υπάρχει στο εύρος του
εθνικού χώρου στον αέρα και τη θάλασσα (10 και 6 ν. μίλια, αντίστοιχα).

Με ψυχραιμία

Η Αθήνα, που έχει καταγράψει την ποσοτική και ποιοτική αναβάθμιση των
τουρκικών προκλήσεων στο Αιγαίο τους τελευταίους μήνες, δεν αποκλείει από τις
αναλύσεις της το ενδεχόμενο του «θερμού επεισοδίου». Την εκτίμηση αυτή
μάλιστα, τη συμμερίζονται και το υπουργείο Εξωτερικών και το υπουργείο Άμυνας.
Πολύ περισσότερο καθώς γνωρίζουν ότι η Άγκυρα οφείλει να κάνει μέχρι το 2004
συγκεκριμένα μέτρα εξομάλυνσης με βάση την απόφαση του Ελσίνκι για την
ευρωπαϊκή της πορεία. Στο πλαίσιο αυτό τα δύο υπουργεία αντιμετωπίζουν με
ψυχραιμία αλλά και αποφασιστικότητα τις τουρκικές προκλήσεις. Τόσο σε
στρατιωτικό όσο και σε διπλωματικό επίπεδο.

«Είναι φανερό ότι αν τολμήσει κάτι τέτοιο η Τουρκία τότε θα ακυρώσει για πάρα
πολλά χρόνια την ευρωπαϊκή της πορεία», δήλωσε για το ενδεχόμενο «θερμού
επεισοδίου» ο υπουργός Άμυνας. Ο κ. Γιάννος Παπαντωνίου παρ’ όλο που εκτιμά
πως οι Τούρκοι στρατηγοί «δεν πρέπει» να έχουν πρόθεση να δημιουργήσουν «θερμό
επεισόδιο», τόνισε ότι σε μια τέτοια «τεταμένη κατάσταση» και με τόσες πολλές
εμπλοκές δεν μπορεί να αποκλεισθεί το ατύχημα «από παρανόηση, παρεξήγηση ή
κακή ερμηνεία των προθέσεων του άλλου».

Από την πλευρά του ο υπουργός Εξωτερικών κ. Γιώργος Παπανδρέου έθεσε και πάλι
το θέμα των παραβάσεων και παραβιάσεων στον ομόλογό του κ. Α. Γκιούλ.
Συμφώνησαν, δε, στην πρόταση της Αθήνας, να συζητηθεί το θέμα αυτό στην
επόμενη συνάντηση των πολιτικών διευθυντών των δύο υπουργείων. «Το θέμα μάς
έχει ταλαιπωρήσει χρόνια (…) και πρέπει να βρεθεί λύση στα πλαίσια των
διεθνών κανόνων και του Διεθνούς Δικαίου», τόνισε χθες ο υπουργός Εξωτερικών.

Ταυτόχρονα ο κ. Γ. Παπανδρέου έστειλε μήνυμα στους Τούρκους στρατηγούς
τονίζοντας ότι δεν τους απαντά ούτε έμμεσα ούτε άμεσα αφού, όπως είπε,
«συνομιλητής μου είναι πολιτικό πρόσωπο, ο υπουργός Εξωτερικών». Ο ρόλος του
στρατού στην Τουρκία, πρόσθεσε σε άλλο σημείο, «δεν μπορεί να είναι
διαφορετικός από τον ρόλο του στρατού σε άλλα κράτη».

Και νέες προκλήσεις

Το σκηνικό έντασης διατηρήθηκε πάντως και χθες στο Αιγαίο: τριάντα δύο (32)
αεροσκάφη σε 11 σχηματισμούς μπήκαν στο FIR Αθήνας χωρίς να υποβάλουν σχέδια
πτήσης κάνοντας ισάριθμες παραβάσεις των διεθνών κανόνων. Σε τρεις περιπτώσεις
οι σχηματισμοί έκαναν και παραβιάσεις του εθνικού εναέριου χώρου. Τα τουρκικά
αεροσκάφη αναχαιτίσθηκαν από ελληνικά μαχητικά. Σε οκτώ (8) περιπτώσεις οι
Τούρκοι αντέδρασαν και έγιναν ισάριθμες εμπλοκές – τα 5 από τα αεροσκάφη που
ενεπλάκησαν ήταν οπλισμένα.