Η 17Ν δεν είχε αρχηγό

Η 17Ν δεν είχε αρχηγό. Η οργανωτική δομή της οργάνωσης, όπως περιγράφεται
αναλυτικά στο κατασττικό της, γραμμένο το 1984 διά χειρός Πάτροκλου Τσελέντη,
καθ’ υπαγόρευση Δημήτρη Κουφοντίνα – όπως διατείνεται ο πρώτος – προέβλεπε τη
διοίκησή της από την Εκτελεστική Γραμματεία.

Δημήτρης Κουφοντίνας – Πάτροκλος Τσελέντης. Διαφώνησαν χθες ενώπιον του δικαστηρίου για το αν τηρήθηκαν οι αρχές του καταστατικού της 17Ν

Η Εκτελεστική Γραμματεία είχε εκτελεστικές αρμοδιότητες και ως κέντρο εξουσίας
αποφάσιζε για την υλοποίηση των αποφάσεων της συνδιάσκεψης, του ανωτέρου
οργάνου της οργάνωσης. Επέβλεπε, ειδικότερα, τη στρατολόγηση νέων μελών και τα
πλάνα των ενεργειών, διαχειριζόταν τα οικονομικά, μοίραζε τα υλικά (όπως
αποκαλούνται τα όπλα και πυρομαχικά), έλυνε τα σοβαρά προβλήματα και διένειμε
τους ρόλους στις κατά καιρούς επιθέσεις. Προϋπόθεση για να εκλεγεί κάποιος
μέλος της Εκτελεστικής Γραμματείας ήταν η προηγούμενη συμμετοχή του σε μία
τουλάχιστον μεγάλη επιχείρηση.

Οι μεγάλες αποφάσεις, ωστόσο, λαμβάνονταν στη συνδιάσκεψη που συνερχόταν μία
φορά τον χρόνο. Εκεί έπαιρναν μέρος οι αντιπρόσωποι των πυρήνων, που
αποτελούνταν από 3-5 άτομα. Τα μέτρα ασφαλείας που προέβλεπε το συγκεκριμένο
καταστατικό ήταν ιδιαίτερα αυστηρά. Γι’ αυτό η μεταξύ των πυρήνων επικοινωνία
γινόταν μόνο μέσω του υπευθύνου της κάθε ομάδας, ενώ για τη στρατολόγηση νέων
μελών η διαδικασία δεν ήταν καθόλου απλή.

Εκτός από τα δοκιμαστικά στάδια που περνούσαν ως βοηθητικοί και χωρίς να
γνωρίζουν πού προσφέρουν τις υπηρεσίες τους, έπρεπε απαραιτήτως να αποδεχθούν
τις τέσσερις ενέργειες της 17Ν που είχαν προηγηθεί, να συμφωνούν με την
αναγκαιότητα της ένοπλης βίας και να δεχθούν να δουλέψουν όπου τους ανατεθεί.

Και συμμετοχή «συμπαθούντων»

Το καταστατικό της 17Ν προέβλεπε και τη συμμετοχή «συμπαθούντων», προσώπων
δηλαδή που δεν ήθελαν να λαμβάνουν μέρος στις ενέργειες, αλλά επιθυμούσαν να
βοηθούν είτε με επαφές είτε με πληροφορίες είτε με συμβουλές και κριτική.

Το κεφάλαιο που έχει ιδιαίτερη σημασία, σήμερα, μετά τη σύλληψη των μελών της
17Ν, είναι εκείνο που αναφέρεται στους κανόνες οι οποίοι θεσπίστηκαν για τις
περιπτώσεις αποχώρησης ή σύλληψης μέλους.

Αν κάποιος συλληφθεί…

Και στις δύο περιπτώσεις επιβάλλεται στο μέλος απόλυτη εχεμύθεια. Για το
ενδεχόμενο σύλληψης, ωστόσο, κάθε μέλος είχε από πριν συζητήσει με τον
υπεύθυνο του πυρήνα στον οποίο ανήκε, αλλά και με την Εκτελεστική Γραμματεία,
τι θα έκανε. Κατ’ αρχήν δεν έπρεπε να ανοίξει το στόμα του.

Αν τον βασάνιζαν έπρεπε να αντέξει 48 ώρες και μετά, αν δεν είχε τη δύναμη να
αντισταθεί άλλο, να αποκάλυπτε ελάχιστα χωρίς καμιά λεπτομέρεια. Αυτά τα
ελάχιστα ασφαλώς δεν θα τα έλεγε κατά την κρίση του, αλλά τα είχε έτοιμα από
πριν, ώστε να μην πέσει σε αντιφάσεις και επιδεινώσει τη θέση του.

Η οργάνωση – σύμφωνα πάντα με το καταστατικό της – δεν έπρεπε να εμπλακεί,
ούτε να υποδείξει στον συλληφθέντα την υπερασπιστική του γραμμή για να μην τον
«κάψει», όπως αναφέρεται στο σχετικό άρθρο. Διότι, εξηγεί, μπορεί να έχει
συλληφθεί τυχαία, χωρίς κανένα ενοχοποιητικό στοιχείο. Στη συνέχεια όμως, είχε
υποχρέωση να τον στηρίξει με κάθε τρόπο.

Τα μέτρα προφύλαξης

Η ανάγνωση του καταστατικού, το οποίο δεν καταρτίστηκε από την αρχή της δράσης
της οργάνωσης, αλλά περίπου δέκα χρόνια αργότερα, απαντά στο γιατί η 17Ν δεν
είχε συλληφθεί επί 27 χρόνια. Η οργανωτική της δομή, με τους πυρήνες, τα
αυστηρά μέτρα προφύλαξης, η συχνή αλλαγή τόπων συνάντησης, η απαγόρευση στα
μέλη οποιωνδήποτε συζητήσεων σχετικών με τη δράση της με πρόσωπα φιλικά ή
συγγενικά τους, ακόμη και οι μεταξύ τους συζητήσεις σε δωμάτιο όπου υπήρχε
τηλέφωνο για τον φόβο πομπών, καθώς και όλοι οι κανόνες συνωμοσίας που
τηρούνταν απαρεγκλίτως, αποτελούν ορισμένους από τους λόγους.

Διαφωνία Κουφοντίνα – Τσελέντη για το αν «τηρήθηκαν οι αρχές»

Διαφωνία για την τήρηση ή μη των αρχών που περιλαμβάνονται στο
«κατασταστικό» της 17 Νοέμβρη ανέκυψε χθες ανάμεσα στον Δημήτρη Κουφοντίνα και
τον Πάτροκλο Τσελέντη, ο οποίος παραδέχθηκε ότι το χειρόγραφο με τους όρους
λειτουργίας της οργάνωσης είναι δικό του. Διευκρίνισε όμως, ότι το επίμαχο
κείμενο δεν ήταν πνευματικό του δημιούργημα υποστηρίζοντας ότι απλώς αντέγραψε
σημειώσεις του Δημήτρη Κουφοντίνα την περίοδο ένταξής του στη 17Ν, που όμως
δεν τηρήθηκαν, γι’αυτό και έγιναν οι συλλήψεις των μελών. Αντίθετα, ο Δημήτρης
Κουφοντίνας υποστήριξε ότι οι αρχές ίσχυαν στο πλαίσιο της δημοκρατικής
λειτουργίας της οργάνωσης.

«Δεν εφαρμόστηκε ποτέ»

Π. Τσελέντης: Το κείμενο αυτό είναι μία πρόταση για τη δομή της
οργάνωσης γύρω στο 1984, το οποίο αν το διαβάσει κάποιος καλά θα δει ότι δεν
εφαρμόστηκε ποτέ. Αν είχε εφαρμοστεί δεν θα είχαμε αυτό που έχουμε τώρα.

Εισαγγελέας (Χρ. Λάμπρου): Τι δεν θα είχαμε κύριε Τσελέντη;

Π. Τσελεντης: Δεν θα είχαμε συλλήψεις με αυτόν τον τρόπο.

Εισαγγελέας: Οι συλλήψεις είναι το θέμα ή η εγκληματικότητα;

Π. Τσελέντης: Σε σχέση με την οργάνωση συζητάω, όχι σε σχέση με
την κοινωνία.

Εισαγγελέας: Υπήρχε δημοκρατία στη λήψη των αποφάσεων;

Π. Τσελέντης: Δεν λέω αυτό. Λέω ότι το χαρτί αυτό δεν
εφαρμόστηκε ποτέ στην πράξη.

Πρόεδρος: Αποφασίζω εγώ, εκτελείτε εσείς;

Π. Τσελέντης: Δεν ήταν ακριβώς έτσι. Θα τα πω στην απολογία μου
αυτά που γνώρισα την εποχή που ήμουν εγώ.

Πρόεδρος: Αυτό δηλαδή είναι το σχέδιο καταστατικού που δεν δημοσιεύθηκε
στο Πρωτοδικείο. Δεν το πήγατε για δημοσίευση;

Εφέτης (Χ. Παπαηλιού): Μας λέτε τελικώς ότι συγγραφέας αυτής της
πρότασης ήταν μέλος της οργάνωσης;

Π. Τσελέντης: Δεν γνωρίζω τον συγγραφέα. Αυτά ήταν κάποια άσχημα
προχειρογραμμένα χαρτιά που μου έδωσε ο Δημήτρης Κουφοντίνας για να
συζητήσουμε.

Χ. Παπαηλιού: Δεν ρωτήσατε τον κ. Κουφοντίνα από πού τα βρήκε;

Π. Τσελέντης: Τέτοιες ερωτήσεις δεν έπρεπε να γίνονται, γιατί
ήταν κλειστή συνωμοτική οργάνωση που δεν έπρεπε να γνωρίζει ο ένας ποιος είναι
ο άλλος.

Ο Δημήτρης Κουφοντίνας από την πλευρά του πάντως, με μία λιτή τοποθέτηση,
χωρίς να μιλήσει για τον συγγραφέα του «καταστατικού», περιορίστηκε να πει ότι
«πρόκειται για ένα ιστορικό κείμενο, του οποίου το πνεύμα και οι βασικές αρχές
ίσχυαν στην οργάνωση».

Εικονογράφηση: Σπύρος Ορνεράκης