ΝΤΟΥΣΑΝ ΜΑΚΑΒΕΓΙΕΦ Ζητείται ευρωπαϊκός ρέιβ πολιτισμός!
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
4 λεπτά  |
 |
|
«Η χώρα μου ανήκει στην τρίτη γενιά των βαρβάρων που βρίσκονται πάνω στα |
«Η εφημερίδα σας είναι αριστερή ή δεξιά; Να ξέρω πού θα μιλήσω…». Η συζήτηση
άρχισε με δική του ερώτηση. Ο Ντούσαν Μακαβέγιεφ των ταινιών «Sweet Movie»
(«τώρα που την ξαναβλέπω, 22 χρόνια μετά, λέω ότι ήταν μια γλυκιά αναρχική
ταινία. Τότε είδα στην πορεία τη ζωή και τρόμαξα. Φοβήθηκα πολύ», λέει), «Ο
άνθρωπος δεν είναι πουλί», «Ο γορίλλας κάνει μπάνιο το μεσημέρι», «Έγκλημα
ζηλοτυπίας», «Κόκα Κόλα Κιντ» και «Μοντενέγκρο» ήρθε στη Θεσσαλονίκη ως
επίσημος προσκεκλημένος, ως σκηνοθέτης από τη Σερβία-Μαυροβούνιο, αλλά και ως
υπεύθυνος του Τμήματος Κληρονομιάς της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Κινηματογράφου.
«Αν το ευρωπαϊκό σινεμά θέλει να βρει χώρο στην Ευρώπη, πρέπει να βρούμε χώρο
για το χιούμορ…», δήλωνε από το επίσημο πάνελ των ομιλητών στη συνδιάσκεψη
για τον κινηματογράφο στην Ευρώπη, η οποία πραγματοποιείται στο «Ολύμπιον».
Χωρίς χιούμορ, η ερώτηση επιστρέφεται: Εσείς; Ο Κριστόφ Ζανούσι έλεγε χθες πως
οι καλλιτέχνες αρέσκονται να είναι ρεβιζιονιστές. Εσείς σήμερα τι είστε;
Αριστερός ή δεξιός;
«Οι πλευρές του δρόμου, ξέρετε, αλλάζουν αν μετακινείται κανείς. Μερικές φορές
βλέπουμε την Ανατολή, άλλες τη Δύση. Κι εμένα δεν μου αρέσει η ακινησία.
Πάντως, δεν είμαι εθνικιστής. Ο εθνικισμός, ξέρετε, προϋποθέτει τη δολοφονία
του όποιου “άλλου”. Κι εμένα δεν μου αρέσουν οι δολοφονίες. Ο εθνικισμός
πλήττει και τις δύο πλευρές του δρόμου. Αριστερά και δεξιά. Αλλά, οι όροι
είναι πια μόνο θεωρίες. Όλη η Ευρώπη έχει μετατραπεί σήμερα σε μια
συνδιάσκεψη. Ψάχνουμε να βρούμε το “ποιοι είμαστε, τι είμαστε”. Όλο κάτι
τέτοια θέματα διαβάζω, σε αυτό το περίεργο κουτί (σ.σ.: το Διαδίκτυο), πως μας
απασχολούν. Αυτά είναι πλέον μόνο θεωρίες. Επισήμως η τέχνη δεν είναι θεωρία,
είναι πολλή δουλειά, αλλά επί της ουσίας είναι μόνο υποθέσεις και λάθη.
Διαμορφώσαμε πολλές φόρμες, αλλά όχι πολλή τέχνη. Στον πραγματικά καλλιτεχνικό
χώρο η τέχνη ψάχνει για τα μη σίγουρα, για την έκπληξη. Γι’ αυτήν την έκπληξη,
γι’ αυτό το λάθος έψαχνα πάντα. Η τέχνη δουλεύει μ’ αυτό που δεν ξέρει, χωρίς
να το φοβάται. Η φύση της τέχνης είναι ν’ ασχολείται με κάτι του οποίου το
αποτέλεσμα αγνοεί…».
Ποια είναι τελικά αυτή η κληρονομιά του ευρωπαϊκού κινηματογράφου; Τι
καλείσθε να διατηρήσετε;
«Θέλετε ένα παράδειγμα; Στην ηλικία σας έχετε δει περίπου 10.000-20.000
ταινίες χωρίς να το έχετε καταλάβει. Κρατάμε μέσα μας σκηνές, συνήθως
αντιφατικές που τις ανακαλούμε ύστερα από χρόνια. Είναι σαν ένα καλό βιβλίο το
σινεμά. Είναι η ίδια μας η ζωή. Η Ευρώπη είναι οι ταινίες της. Αν ψάξουμε την
κληρονομιά μας – αυτά τα βιβλία – ταινίες – ίσως βρούμε το νέο της πρόσωπο. Ας
ψάξουμε. Η Αμερική ανακαλύφθηκε γιατί ο Χριστόφορος Κολόμβος έψαχνε τον πιο
σύντομο δρόμο για τις Ινδίες… Πρέπει να τα κρατάμε στη βιβλιοθήκη μας τα
καλά βιβλία, να τα ξαναδιαβάζουμε. Πιθανόν να είναι μια άλλη η ταινία και η
Ευρώπη όταν την “ξαναδιαβάσουμε”. Βλέπω και ξαναβλέπω τις ταινίες του
Αγγελόπουλου. Κάθε φορά “διαβάζω” καινούργια πράγματα».
Έρχεστε από την πρώην ενωμένη Γιουγκοσλαβία, από τη νυν
Σερβία-Μαυροβούνιο… Έχετε τη συνταγή για την ειρηνική και δημιουργική
συνύπαρξη της Ευρώπης των «25»; Είναι μικρογραφία Ευρώπης η πρώην
Γιουγκοσλαβία;
«Η αλήθεια είναι ότι η Ευρώπη είναι ποικιλόμορφη, έχει ιδιαιτερότητες. Είναι
όμως κι ένα καταπληκτικό χυτήριο για όλες τις παρεξηγήσεις μας. Στη χώρα μου –
την πρώην χώρα μου – μας έβάλαν τώρα 5.000 χιλιόμετρα σύνορα. Όχι μόνο στη
γεωγραφία. Και στα βιβλία της Ιστορίας και στη γλώσσα και στη νοοτροπία. Με
την κακή έννοια, ναι είναι μικρογραφία της Ευρώπης τώρα η Γιουγκοσλαβία…».
Με τη γλώσσα των εικόνων
Τελικά, ποια είναι η γλώσσα του ευρωπαϊκού κινηματογράφου; Η αμερικανική
(των «αντιπάλων») είναι μία. Οι ευρωπαϊκές πάνω από 20… Ποια γλώσσα θα
μιλούν οι ευρωπαϊκές ταινίες;
«Μα, η γλώσσα των εικόνων. Οι σκιές των ανθρώπων στους τοίχους. Η γλώσσα του
ονείρου. Όταν γυρνούσα το “Σουίτ Μούβι”, ζήτησα από τον φωτογράφο να…
στείλει ένα ερωτικό γράμμα στην Κόντακ. Δεν ξέρω πόσο το πέτυχε, αλλά αυτό
είναι η γλώσσα του ευρωπαϊκού κινηματογράφου. Το πάντρεμα της φωτογραφικής
τεχνολογίας με το όνειρο…».
Google news
