Γκιουζελγιούρτ

«ΓΚΙΟΥΖΕΛΓΙΟΥΡΤ» το λένε οι Τούρκοι. «Όμορφο λουλούδι». Το κόψανε πριν από
τριάντα χρόνια. Δεν μαράθηκε.

Εμείς το λέμε «Μόρφου». Από το «όμορφο». Γιατί είναι όμορφο το χωριό του
πατέρα μου, εκεί στα κατεχόμενα. Περπατάω. Αργά. Σαν να δοκιμάζω τα βήματά
μου. Σαν να με παίρνουν από το χέρι οι παιδικές μου μνήμες. Με οδηγούν. Ήσυχα.
Σιωπηλά. Επίμονα: Θυμήσου! Θυμήσου!

ΘΥΜΑΜΑΙ. Ναι, θυμάμαι. Όλα είναι ίδια. Τίποτα δεν είναι ίδιο. Όλα
άλλαξαν. Τίποτα δεν άλλαξε. Εικόνες πριν από το 1974. Εικόνες του 2003.
Ανάκατες μέσα στο μυαλό. Νάτο το μεγάλο σχολείο. Μπροστά του ορθωνόταν ο
ανδριάντας του μπαμπά. Στη θέση του, η προτομή του Κεμάλ. Κανένα δάκρυ.
Τίποτα. Σιωπή. Ζέστη. Ιδρώτας.

ΣΤΡΙΒΩ. Νάτο το δρομάκι. Εδώ έπαιζε κι έτρεχε ο μπαμπάς μικρός. Εδώ
έβγαινε η γιαγιά που ποτέ δεν γνώρισα – και ποιο από τα πέντε παιδιά της να
πρωτομαζέψει; Πώς να μοιράσει το ψωμί στα πέντε; Ποιο ψωμί; H μπάλα η
αυτοσχέδια έπεφτε μέσα στον κήπο της θείας Ευτυχούς. Έβγαινε εκείνη και τα
κυνήγαγε. Μπουχός τα παιδιά της γειτονιάς. Τσαμπουκάς η θεία Ευτυχού. Είχε κι
εκείνη την αγριοφωνάρα. Κρυβόμουνα στη φούστα της μαμάς μόλις την άκουγα. Θα
περνούσε καιρός να καταλάβω τι ψυχούλα ήτανε. H θεία Ευτυχού που όταν έφυγε
από τη ζωή, μού άφησε ό,τι πιο πολύτιμο είχε: τα ασημένια κουταλάκια του
γλυκού.

Περπατάμε με τον Χαρίλαο και τη Σούλα. Οι Τούρκοι που μας προσπερνάνε, μας
χαμογελούν. Εντάξει. Εγώ Χριστό κι εσύ Αλλάχ, όμως οι δυο μας αχ και βαχ, αλλά
τώρα δεν είμαι για τέτοια. Κομμένα χαμόγελα και χαιρετούρες. Έτσι νιώθω.

ΟΡΓΗ. Αυτό νιώθω. Οργή. Απ’ τη στιγμή που έδωσα το διαβατήριο στον
Τούρκο για να μου επιτρέψει την είσοδο. Να με αφήσει να πάω στον τόπο των
προγόνων μου. Στον τόπο μου. Κι είχα να συμπληρώσω κι ένα κωλόχαρτο. Όνομα,
επίθετο, αριθμό διαβατηρίου. Να το προσέχω, λέει, ως κόρην οφθαλμού. Στην
έξοδο στο ζητάνε. Κι άμα το ‘χεις χάσει, φίδι κολοβό που σ’ έφαγε.

Για να φτάσουμε στη Μόρφου, διασχίζουμε τον κάμπο. Τον κάμπο που ο μπαμπάς τον
έκανε μυθιστόρημα. Ολάνθιστος. H μυρωδιά από τις πορτοκαλιές, σαν χαστούκι στο
πρόσωπο. Οι μυρωδιές ποτέ δεν προδίδουν τη μνήμη. Θυμάμαι. Ναι, θυμάμαι.

TO ΝΕΚΡΟΤΑΦΕΙΟ που είναι θαμμένοι οι παππούδες μου δεν υπάρχει πια. Το
κάνανε γκαράζ. Κι εγώ που νόμιζα πως θα γονατίσω στα φθαρμένα μνήματα. Πως θα
αποθέσω πάνω τους του κάμπου τους πορτοκαλανθούς. Συγγνώμη, παππού. Γιαγιά,
συγγνώμη.

Οργή. Θυμός. Ούτε το σπίτι υπάρχει πια. Τούρκικος καφενές το σπίτι. Να σε
βγάλουμε μια φωτογραφία, μου λένε η Σούλα κι ο Χαρίλαος. Μπροστά στον καφενέ;
Μπροστά στο τίποτα;

ΟΙ ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ δεν έχουν σταυρούς. H Μητρόπολη στη Μόρφου έγινε μουσείο.
H Αγία Παρασκευή τζαμί. Μόνο ο Άγιος Μάμμας διασώθηκε. Όπως ήτανε. Ολόιδιος.
Τον φοβηθήκανε αυτόν τον άγιο τον μυστήριο τον Καππαδόκη, που έφεραν οι
ακρίτες στα χρόνια του Βυζαντίου. Ανάβω ένα κερί.

Μην αφήσεις χρήματα στο παγκάρι, μου λένε. Μα πώς; Κερί χωρίς χρήματα; Τέτοια
ασέβεια; Καμιά ασέβεια. Ούτε μια λίρα στους Τούρκους.

Στο προαύλιο της εκκλησίας, γεμίζω με χώμα το πλαστικό μου σακουλάκι. Το
παίρνω μαζί μου. Μαζί μου, μπαμπά. Είναι το τάμα, βλέπεις. Είναι ο όρκος. Στο
πρώτο νεκροταφείο να σμίξει το χώμα της Αθήνας με το χώμα της Μόρφου.

Να γαληνέψει η ψυχούλα σου, ακριβέ μου πατέρα…