Mοιραία λάθη αφάνισαν εμπορικούς θρύλους

Οι εξελίξεις των τελευταίων ημερών με το ντόμινο των πτωχεύσεων, ανάμεσα στις
οποίες και γνωστών επιχειρήσεων του λιανικού εμπορίου, δεν είναι κάτι
πρωτόγνωρο. Όταν η αγορά έχει ζήσει την άνοδο και την πτώση τόσων
επιχειρηματικών «μύθων», οποιαδήποτε εξέλιξη δεν εκπλήσσει. Ονόματα όπως το
Μινιόν, το Άκρον Ίλιον ή ο Διαμαντής, που δημιούργησαν το σύγχρονο εμπόριο
στην Ελλάδα, δεν υπάρχουν πια, αλλά η δύναμή τους ήταν τέτοια ώστε δεκαετίες
μετά την ακμή τους να παραμένουν ισχυρά εμπορικά ονόματα.

«Μικρές ή μεγάλες επιχειρήσεις, όλες πρέπει να παρακολουθούν τον παλμό της
αγοράς», λέει ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου της Αθήνας, Παναγής Καρέλας.
Εξάλλου, ποτέ τα πράγματα δεν ήταν ρόδινα στο εμπόριο. Μια κακή στιγμή, μια
λανθασμένη επιλογή, η κακή διαχείριση, ακόμα και η διάδοχη κατάσταση που δεν
έχει το όραμα της πρώτης γενιάς, είναι πολύ εύκολο να φέρουν το τέλος,
αφήνοντας στον δρόμο εργαζόμενους. Όπως τους 110 στην περίπτωση της Υβόννης
και παλαιοτέρα τους 220 των καταστημάτων Άκρον Ίλιον και τους 450 του Μινιόν.

Μινιόν: η άνοδος και η πτώση

Το έρημο κτίριο του Μινιόν, στην Πατησίων, θυμίζει το πιο… διάσημο λουκέτο στο ελληνικό λιανεμπόριο

Το κλειστό κτίριο του Μινιόν, στην οδό Πατησίων, θυμίζει το πιο… διάσημο
λουκέτο του ελληνικού λιανεμπορίου. Και αυτό, όχι τόσο λόγω του μεγέθους της
επιχείρησης, η οποία ήταν αναμφισβήτητα από τους κυρίαρχους της αγοράς, αλλά
επειδή η φίρμα Μινιόν ήταν ταυτόσημη, επί δεκαετίες, με το ελληνικό εμπόριο.

H ιστορία ξεκίνησε το 1930, όταν ο Ιωάννης Γεωργακάς άνοιξε ένα μικρό
περίπτερο στα Χαυτεία και, επειδή ήταν μικρότερο από τα συνηθισμένα, το
ονόμασε Μινιόν, που στα γαλλικά σημαίνει μικροκαμωμένο. Το εμπορικό του
δαιμόνιο ήταν τέτοιο, που, χρόνο με τον χρόνο, το μεγάλωνε, για να γίνει – στα
τέλη της δεκαετίας του 1970 – ένα πολυκατάστημα αντίστοιχο των ευρωπαϊκών, που
καταλάμβανε ένα ολόκληρο οικοδομικό τετράγωνο. Μέχρι τον Δεκέμβριο του 1980
υπήρξε μια από τις πλέον ανθούσες επιχειρήσεις. Αποτελούσε σημείο αναφοράς για
κάθε επισκέπτη της Αθήνας. Ένας εμπρησμός, όμως, στις 18 Δεκεμβρίου του 1980,
γύρισε σελίδα στην ιστορία του.

Ο Ιωάννης Γεωργακάς κατάφερε να το ξαναστήσει «από το μηδέν», με τη βοήθεια
των εργαζομένων, ωστόσο η αγορά το είχε ήδη ξεπεράσει. Το 1983 εντάχθηκε στις
λεγόμενες προβληματικές επιχειρήσεις, ώστε να μη χάσουν οι εργαζόμενοι τη
δουλειά τους. Στο διάστημα αυτό η επιχείρηση έμεινε στάσιμη. Την ίδια ώρα,
στον κλάδο του εμπορίου γίνονταν δραματικές αλλαγές και τα πρώτα shop in shop
άλλαζαν την εικόνα των ανταγωνιστών. Το 1992 η επιχείρηση πέρασε ξανά σε
ιδιωτικά χέρια, για να κλείσει οριστικά το 1998.

«Το λάθος του Μινιόν ήταν ότι δεν προσαρμόστηκε γρήγορα στις καινούργιες
συνθήκες. Αντί γι’ αυτό, τα τρία πιο δημοφιλή και κερδοφόρα τμήματα του
καταστήματος είχαν επινοικιαστεί από την τελευταία ιδιοκτησία, παραδίδοντας
ουσιαστικά το “φιλέτο” της επιχείρησης σε ξένα χέρια», λέει η κ. Κόττη, η
οποία εργαζόταν στην επιχείρηση από το 1992 έως και το κλείσιμό της. «Όπως μου
έλεγαν παλαιότερες εργαζόμενες, η τελευταία εργοδοσία εφάρμοζε πρακτικές και
τακτικές της δεκαετίας του ’70 σε ό,τι αφορούσε τις προσφορές σε πελάτες, την
οργάνωση των τμημάτων και την προώθηση ορισμένων προϊόντων», προσθέτει η κ.
Κόττη.

Το Μινιόν έκλεισε – χρεοκόπησε ουσιαστικά – το 1998. Το λουκέτο δεν
αιφνιδίασε, όπως της αλυσίδας Υβόννη σήμερα, αφού τα δύο τελευταία χρόνια της
λειτουργίας του γινόταν πολλές φορές πρωτοσέλιδο στις εφημερίδες της εποχής
για τα οικονομικά προβλήματα που αντιμετώπιζε. Από τότε, τα σενάρια για την
επαναλειτουργία του ήταν πολλά. Άλλωστε, όπως λένε παράγοντες της αγοράς,
πρόκειται για ένα εμπορικό όνομα που «πουλάει» ακόμα.

«Θυμάμαι, όταν η επιχείρηση μετρούσε τις τελευταίες της ώρες, ένας κύριος 50
ετών ερχόταν κάθε ημέρα και με την αγωνία ζωγραφισμένη στο πρόσωπό του μάς
ρωτούσε αν υπήρχαν νέα για την τύχη της επιχείρησης», λέει μια εργαζόμενη του
Μινιόν. Υπήρχαν, μάλιστα, πελάτες που ήθελαν να προσφέρουν τις οικονομίες
τους, νομίζοντας ότι έτσι θα μπορούσαν να βοηθήσουν για να σωθεί το Μινιόν.
«Τόσο πολύ αγαπούσαν αυτό το κατάστημα και ήταν απλώς πελάτες», προσθέτει.

Διαμαντής: επέκταση σε λάθος στιγμή

Όταν ο Παναγιώτης Διαμαντής δημιουργούσε το πρώτο κατάστημα της ομώνυμης
αλυσίδας, το 1937, δεν φανταζόταν το άδοξο τέλος 60 χρόνια αργότερα. Και, όταν
οι Αθηναίες, στη δεκαετία του ’50, συνωστίζονταν μπροστά από τα ταμεία του
αγοράζοντας υφάσματα και είδη για το σπίτι και οι χρηματιστές αγόραζαν και
πωλούσαν τις μετοχές της εταιρείας, κανείς δεν υποψιαζόταν ότι οι νοικοκυρές
και οι επενδυτές του 2003 απλώς θα έχουν ακούσει για ένα κατάστημα που υπήρχε
κάπου στην Αθήνα και λεγόταν Διαμαντής. Οι λανθασμένες επιλογές στη δεκαετία
του ’80 έφεραν την κρίση στην επιχείρηση. Την ίδια στιγμή που οι ανταγωνιστές
περιορίζονταν στα υπάρχοντα καταστήματά τους, ανανεώνοντας την εικόνα τους και
τα προϊόντα τους, η επιχείρηση Διαμαντής ακολούθησε επεκτατική πολιτική
ανοίγοντας έξι νέα καταστήματα μέσα σε δυο χρόνια. Τα κέρδη μετατράπηκαν σε
ζημίες, οι ζημίες σε χρέη και υποθήκες και το 1995 η μετοχή βγήκε από το
ταμπλό της Σοφοκλέους. Παρά τις απεγνωσμένες προσπάθειες των ιδιοκτητών να
σώσουν έστω το πρώτο μαγαζί της επιχείρησης, στην οδό Ερμού, ο Διαμαντής δεν
γλίτωσε το λουκέτο. Σήμερα, στη θέση του λειτουργεί ένα ξένο πολυκατάστημα.

Άκρον Ίλιον: λάθη διαδόχων

Άκρον Ίλιον: Κλειστό από το 1997

Δύο χρόνια αργότερα έσβησε μια άλλη επιχείρηση με ιστορία 80 ετών. Στη θέση
που, το 1922, οι Μικρασιάτες αδελφοί Μεϊμαρίδη και η Κατίνα Πιρπίρογλου
έστησαν ένα μεγάλο πολυκατάστημα με είδη σπιτιού, το Άκρον Ίλιον, στην οδό
Σταδίου, βρίσκεται πια ένα εγκαταλειμμένο κτίριο. H διάδοχη κατάσταση στην
επιχείρηση, υπερεκτιμώντας τις δυνάμεις και τις δυνατότητές της, ακολούθησε,
όπως και η επιχείρηση Διαμαντής, επεκτατική πολιτική. Το 1992 χτύπησε το πρώτο
καμπανάκι. H οικογένεια Μεϊμαρίδη πούλησε μέρος της επιχείρησης, αλλά χωρίς
αποτέλεσμα. Το γυαλί του Άκρον Ίλιον είχε πλέον ραγίσει και τον Μάιο του
1997οι δικαστικοί επιμελητές έβαλαν την σφραγίδα τους στο λουκέτο της
εταιρείας, αφήνοντας χωρίς δουλειά 220 εργαζόμενους.

«Οι πελάτες ζητούν πάντα το καινούργιο

Στη δεκαετία του 1980 πολλοί έλεγαν ότι η ανάπτυξη της Ερμού ήταν ένας από
τους λόγους της παρακμής πολλών επιχειρήσεων. Όμως, αυτό δεν ισχύει στην
περίπτωση του Λαμπρόπουλου. Όπως λένε γνώστες του λιανεμπορίου, το πόστο μιας
επιχείρησης είναι σημαντικό πλεονέκτημα – αρκεί να μην είναι μόνο αυτό. «Οι
πελάτες ζητούν πάντα το καινούργιο. Θέλουν να μπαίνουν σε καταστήματα και να
αισθάνονται όμορφα, ακόμα και αν δεν πρόκειται να ψωνίσουν τίποτα. Αυτό, σε
συνδυασμό με τη συνετή διαχείριση, εξασφαλίζει διάρκεια σε μια επιχείρηση»,
λέει στέλεχος μεγάλης αλυσίδας καλλυντικών.