Δούλος από 6 ετών!

Ο Τζάνι Μπότα εξαφανίστηκε από το σπίτι του στο Γιοχάνεσμπουργκ το 1992, σε
ηλικία 6 ετών. Ήταν ο μικρότερος γιος μιας οικογένειας Αφρικάνερς. Ο Χάπι
Σιντάν, 18 ετών σήμερα, ζούσε από το 1992 ως σκλάβος μιας οικογένειας μαύρων.
Μόλις πρόσφατα κατάφερε να διαφύγει. Είναι άραγε το ίδιο πρόσωπο;

Ο 18χρονος Χάπι Σιντάν αποφάσισε να δραπετεύσει όταν ο «παππούς» του απείλησε να τον δηλητηριάσει. Άραγε, είναι το ίδιο πρόσωπο με τον Τζάνι Μπότα (κάτω) που χάθηκε το 1992;

Την οριστική απάντηση θα τη δώσουν σε περίπου τέσσερις εβδομάδες οι γενετικές
εξετάσεις. Όλες οι ενδείξεις, ωστόσο, συγκλίνουν προς αυτό το συμπέρασμα. Και
η απίστευτη ιστορία του λευκού αγοριού που απήχθη και μεγάλωσε ως Αφρικανός
σκλάβος κάνει ήδη τον γύρο του κόσμου ξεπερνώντας τα σύνορα της Νότιας
Αφρικής.

Στο Γιοχάνεσμπουργκ

Ας πάρουμε όμως την ιστορία από την αρχή. Το 1992, δύο χρόνια αφότου το
απαρτχάιντ, το σύστημα της φυλετικής διάκρισης που εφάρμοζε στη Νότια Αφρική η
λευκή μειοψηφία, πήρε τον δρόμο της διάλυσης, ο 6χρονος Τζάνι Μπότα έφυγε από
το σπίτι του, στο Γιοχάνεσμπουργκ, προκειμένου να πάει σε ένα κοντινό καφέ και
να παίξει βιντεοπαιχνίδια μαζί με τους φίλους του. H οικογένειά του δεν τον
ξαναείδε. Είχαν κυκλοφορήσει τότε φήμες πως το αγόρι είχε απαχθεί από τέσσερις
λευκούς άνδρες.

Την περασμένη Δευτέρα, ένας ντροπαλός και εμφανώς ταλαιπωρημένος
δεκαοκτάχρονος ονόματι Χάπι Σιντάν έφτασε συνοδεία μιας γυναίκας στο
αστυνομικό τμήμα του Μπρόνκορστπρουτ, κοντά στην Πραιτώρια. Είπε στους
αστυνομικούς πως όταν ήταν 6 ετών τον είχε απαγάγει η μαύρη υπηρέτρια της
οικογένειάς του, μία γυναίκα ονόματι Ρίτα. Θυμόταν πως είχε γεννηθεί στις 4
Μαΐου του 1985, πως οι γονείς του ήταν Αφρικάνερς και ζούσαν στο
Γιοχάνεσμπουργκ, πως είχαν ένα μικρό σκύλο, δεν θυμόταν όμως τα ονόματα ούτε
τη διεύθυνσή τους. Θυμόταν πως η Ρίτα του είχε πει πως θα πάνε για ψώνια και
αντ’ αυτού τον οδήγησε σε μία οικοδομή και τον παρέδωσε σε ένα ζευγάρι μαύρων,
την Μπέτι Σιντάν και τον Τομ Μπάντα. Πως το ζευγάρι τον πήγε στην Βερένα της
Επαρχίας Μπουμάλανγκα, όπου έζησαν για ένα χρόνο. Έπειτα χώρισαν και εκείνος
πήγε μαζί με την Μπέτι, τα τρία της παιδιά και τον πατέρα της, Κους Σιντάν, σε
μια αγροτική κοινότητα μαύρων, το Τίνφοντεϊν.

H φωτογραφία

Ο Χάπι, που μιλά με ευχέρεια τα Ντέμπελε, μία διάλεκτο των Νοτιοαφρικανών,
θυμάται πως πήγε στο δημοτικό σχολείο, όπου τον πείραζαν επειδή ήταν ο μόνος
λευκός. Το 1994, όταν ήταν εννέα ετών, είδε τη φωτογραφία του σε ένα πρόγραμμα
της τηλεόρασης για εξαφανισμένα παιδιά. H Μπέτι τον πέταξε βίαια πάνω σε έναν
τοίχο και του είπε να μην ξαναδεί ποτέ τηλεόραση. «Από τότε, έλεγα στον εαυτό
μου, τη μέρα που θα ξαναδώ τους γονείς μου όλα θα είναι καλά».

Ένα χρόνο, αργότερα, το 1995, η Μπέτι πέθανε. Και η ζωή του Χάπι έγινε κόλαση.
Ο «παππούς» του τον αντιμετώπιζε σαν δούλο. Τον υποχρέωσε να εγκαταλείψει το
σχολείο, να δουλέψει στη γη, να φροντίζει τα βόδια και τις γίδες, να κάνει
κάθε είδους χειρωνακτική εργασία. Τον χτυπούσε αλύπητα κάθε φορά που έκανε
κάποιο λάθος.

Απέδρασε

Ο Χάπι αποφάσισε να εγκαταλείψει το Τίνφοντεϊν όταν ο «παππούς» του απείλησε
να τον δηλητηριάσει. Μία φίλη, που δεν κατονομάζεται, τον βοήθησε να φτάσει
στο Μπρόνκορστπρουτ. H 45χρονη Σάρι Μπότα, που ζει σήμερα στην εργατική
συνοικία Ντάνβιλ της Πραιτώρια, ήλθε σε επαφή με την αστυνομία αμέσως μόλις
είδε τη φωτογραφία του στην «Beeld», την εφημερίδα των Αφρικάνερς. Αναγνώρισε
στο πρόσωπό του τον εξαφανισμένο από χρόνια γιο της, Τζάνι. «Γνώριζα ανέκαθεν
πως ήταν ζωντανός», δήλωσε. «Θα είμαι τόσο ευτυχισμένη αν αποδειχθεί πως είναι
αυτός».

Ο Χάπι ή Τζάνι τελεί προς το παρόν εν αναμονή του αποτελέσματος των γενετικών
εξετάσεων και βάσει του νόμου για την Προστασία των Παιδιών, υπό δικαστική
κηδεμονία. Το όνειρό του, να συναντήσει τους γονείς του, θα γίνει κατά πάσα
πιθανότητα σύντομα πραγματικότητα. Ένα βασανιστικό ερώτημα, ωστόσο, θα
παραμείνει: Πώς είναι δυνατόν να ζούσε επί τόσα χρόνια ένα λευκό αγόρι σε μια
αγροτική κοινότητα μαύρων και να μην το είχε αναφέρει κανείς στις αρχές;

© The Times, 2003

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Κίττυ Ξενάκη