Ο λόξυγγας της Λουίζας

Κάθε ξεματιάστρα που τιμά την ακαδημαϊκή της καριέρα μπορεί να σας
διαβεβαιώσει ότι το πρόσωπο που μελετάμε συστηματικά, μετά ή άνευ μαγικών
βοτάνων, υποφέρει από άγριο λόξυγγα. Εγώ, ο ταπεινός σπουδαστής, διευρύνω το
επιστημονικό ερώτημα. Ισχύει το ίδιο και για τους νεκρούς; Παιδεύονται εξίσου;
Θα περιμένω υπομονετικά τα πορίσματα. Εάν πάντως αποδειχθεί ότι αληθεύει κάτι
τέτοιο, η Λουίζα Ριανκούρ, εξήντα δύο χρόνια πεθαμένη, δεν θα πρέπει να έχει
κλείσει μάτι την τελευταία δεκαετία. Χειρότερα και από τον τσιγαρόβηχα.

Δεν γνωρίζω πολλά για την κυρία. Όσα γράφει ο Πάπυρος Λαρούς και αναδημοσιεύει
η «Ελευθεροτυπία». Μολονότι Γαλλίδα, παντρεμένη με Γάλλο, υποστήριξε τα
ελληνικά δίκαια από τον ύστερο δέκατο ένατο αιώνα έως την ώρα που απέπνευσε,
το 1941, με τους Γερμανούς στο κατώφλι. Ο φιλελληνισμός της δεν έβλαψε σοβαρά
την υγεία της, αφού έφυγε πλήρης ημερών, στα ενενήντα πέντε της χρόνια. Προτού
την καταπιεί η λήθη, έγινε δρόμος – όχι πολύ μεγάλος, ούτε πολύ κεντρικός,
οικείος μονάχα στους Αμπελοκηπιώτες. Χρειάστηκε να παρέμβει μια ιδιόρρυθμη
οικογένεια αγιογράφων, για να επανέλθει στο προσκήνιο. Ας είναι σίγουρη πως
δεν πρόκειται ποτέ πλέον να την πετάξουν στα αζήτητα. Θα διαφωνούν μονάχα για
την κατάληξή της στη γενική. Λουίζας ή Λουίζης.

Εικάζω ότι η Λουίζα, πριν εγκαταλείψει τα εγκόσμια, θα θεωρούσε εξαιρετικά
πιθανή την επικράτηση του Αδόλφου Χίτλερ. Στα 1941, πριν από το στραπάτσο του
Στάλινγκραντ, με όλη την Ευρώπη περασμένη στο κομπολόι του, εξαιρετικά απίθανη
ήταν μόνον η κατάρρευσή του. Μετά τον πόλεμο, όταν ήρθαν τα πάνω – κάτω, μια
σειρά από ευφάνταστους ιστορικούς και λογοτέχνες ασχολήθηκε σοβαρά με τον
γρίφο: τι θα συνέβαινε, άραγε, αν ο Χίτλερ επικρατούσε; Δεν άργησαν να
επεκτείνουν τον προβληματισμό τους και σε παλαιότερες εποχές. Τι θα συνέβαινε
αν οι Μπόερς ξεμπέρδευαν με τον Τσώρτσιλ μια και καλή; Αν ο Λουδοβίκος ΙΣΤ’
διέφευγε στην Αυστρία και οργάνωνε τους αντεπαναστάτες; Αν ο Μέγας Αλέξανδρος
εκμηδενιζόταν στα Γαυγάμηλα; Την ίδια κολοκυθιά μπορούμε να παίξουμε και στις
προσωπικές μας σχέσεις. Τι θα γινόταν αν χώριζα; Αν δεν χώριζα; Αν έπνιγα το
μωρό στην κούνια; Ορισμένοι μάλιστα θεωρητικοί φυσικοί, αλαφροΐσκιωτοι,
ισχυρίζονται ότι το σύμπαν μας διακλαδίζεται ανά πάσα στιγμή. Ότι τα πάντα
συμβαίνουν – λίγο παρακάτω η μάνα του Χίτλερ κάνει έκτρωση, λίγο παραπέρα ο
Χίτλερ κλείνει τον Στάλιν στο τσίρκο. Ότι κάθε στιγμή είναι κι ένας κόμβος.

Τι μας ενοχλεί στον κόμβο της Ριανκούρ; Το φιάσκο, σίγουρα. Παρ’ ότι σε
βολεύει τις περισσότερες φορές, σου δημιουργεί και μια μικροκατάθλιψη η
διαπίστωση ότι η πόλη σου αστυνομεύεται από το Τρίο Στούτζες. Επίσης, η
πιθανότητα να είναι εξαρχής στημένη η υπόθεση, για απομύζηση των μυστικών
κονδυλίων. Αχ, το δαιμόνιο της φυλής. Το εξοχικό στην Κερατέα παραμένει το
υπέρτατο όραμα. Για να το αποκτήσουν, δύο δρόμοι υπάρχουν: είτε θα γίνουν
τρομοκράτες είτε θα συλλάβουν τρομοκράτες. «Εμείς κάναμε ότι δουλεύαμε και ο
Εμβέρ Χότζα έκανε ότι μας πλήρωνε», κατά το αθάνατο αλβανικό ανέκδοτο. Πάνω
απ’ όλα; Μας ενοχλεί η χαμένη δεκαετία. H υποψία ότι, στο διπλανό μας σύμπαν,
εξάρθρωσαν τη 17 Νοέμβρη ήδη από τον Μάρτιο του 1992 και αποταμίευσαν μια
διόλου αμελητέα ποσότητα αίματος. Μας ενοχλεί όμως πράγματι; Μήπως δεν είχαμε
ανάλογη διαρροή και στην οικονομία; Εμείς είμαστε χουβαρντάδες. Στείλτε τη
λυπητερή στα παιδιά μας.

Ο Πέτρος Τατσόπουλος είναι συγγραφέας.