Σήμα κινδύνου για συντάξεις από Κομισιόν

Αυστηρή προειδοποίηση προς οκτώ κράτη-μέλη, μεταξύ αυτών και την Ελλάδα, να
προχωρήσουν «χωρίς άλλη καθυστέρηση» σε ριζική αναδιάρθρωση των
συνταξιοδοτικών συστημάτων τους προκειμένου να διαφυλάξουν τη βιωσιμότητα των
δημοσιονομικών τους μεγεθών, απηύθυνε χθες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

«Για ορισμένες χώρες, τα χρονικά περιθώρια να βάλουν σε τάξη τα δημοσιονομικά
τους μεγέθη προτού η βιωσιμότητά τους πληγεί, λόγω της γήρανσης του πληθυσμού,
είναι πολύ περιορισμένα», δήλωσε χθες ο αρμόδιος για τις οικονομικές και
δημοσιονομικές υποθέσεις επίτροπος Πέντρο Σόλμπες. Υποστήριξε μάλιστα ότι σε
ορισμένες περιπτώσεις οι συνέπειες της γήρανσης του πληθυσμού θα πλήξουν τις
οικονομίες πριν από το 2010.

Ανατροπή ισορροπίας

Ο κίνδυνος της ανατροπής της δημοσιονομικής ισορροπίας απειλεί τη Γερμανία, τη
Γαλλία, την Ιταλία, το Βέλγιο, την Αυστρία και την Πορτογαλία, στην περίπτωση
της Ελλάδας και της Ισπανίας όμως είναι ιδιαίτερα έντονος λόγω της μεγάλης
συμμετοχής του Δημοσίου στη χρηματοδότηση των συντάξεων αναφέρει η Κομισιόν.
Ειδικότερα για την Ελλάδα, οι δημόσιες δαπάνες για τις συντάξεις αναμένεται να
αυξηθούν στο 12% του ΑΕΠ μέχρι το 2040, που είναι και η υψηλότερη προβλεπόμενη
αύξηση σε όλη την Ε.Ε. Ταυτόχρονα, η κατάσταση επιβαρύνεται από το γεγονός ότι
για να αντιμετωπίσουν το βαρύ δημόσιο χρέος (100,2% του ΑΕΠ το 2003), οι
ελληνικές κυβερνήσεις είναι υποχρεωμένες να διατηρούν επί σειρά ετών υψηλά
πρωτογενή πλεονάσματα – της τάξεως του 4%-5% του ΑΕΠ σήμερα και πάνω από 3,6%
την περίοδο 2010-2020.

Για την Ελλάδα

Σύμφωνα με την Επιτροπή, η μερική μεταρρύθμιση του 2002 στην Ελλάδα αγνοεί τον
πυρήνα του συνταξιοδοτικού προβλήματος και το νέο αναθεωρημένο πρόγραμμα
σταθεροποίησης της ελληνικής οικονομίας, το οποίο κατέθεσε η κυβέρνηση στις
αρχές του χρόνου, δεν προβλέπει την αντιμετώπισή του. Για τον λόγο αυτό,
επισημαίνει, «απαιτούνται περαιτέρω μεταρρυθμίσεις του συνταξιοδοτικού
συστήματος προκειμένου να αποφευχθεί η μη βιώσιμη αύξηση των δημοσίων
δαπανών». Οι ελληνικές αρχές «ενθαρρύνονται» να πάρουν μέτρα για την «προώθηση
επικουρικών ταμείων με ιδιωτική χρηματοδότηση», την αύξηση των ποσοστών
συμμετοχής (διεύρυνση της βάσης του συστήματος με πάταξη της εισφοροδιαφυγής)
και γενικότερα τον έλεγχο των δαπανών που επηρεάζονται από τη γήρανση του
πληθυσμού.

Στην έκθεσή της «Δημόσια Οικονομικά στην ΟΝΕ το 2003», η Ευρωπαϊκή Επιτροπή
υπογραμμίζει την ανησυχητική τάση αύξησης του συνολικού ελλείμματος της
ευρωζώνης από το 1,6% του ΑΕΠ το 2001 στο 2,2% το 2002 και 2,5% φέτος. Η
εικόνα αυτή δεν αντικατοπτρίζεται ομοιόμορφα σε όλα τα κράτη-μέλη, καθώς για
έξι από αυτά (Ολλανδία, Λουξεμβούργο, Φινλανδία, Μ. Βρετανία, Δανία και
Σουηδία) «εμφανίζονται να έχουν υγιή δημοσιονομικά μεγέθη».

Μείωση χρέους

Για την Ελλάδα, η Επιτροπή επαναλαμβάνει ότι η μείωση του ελλείμματος του
προϋπολογισμού (στο 1,2% του ΑΕΠ το 2002) δεν ήταν ανάλογη των υψηλών ρυθμών
ανάπτυξης που γνωρίζει η ελληνική οικονομία. Το έλλειμμα εμφανίστηκε τελικά
αυξημένο κατά 1,3% του ΑΕΠ το 2001 και 1,9% το 2002, ενώ το χρέος
«επιβαρύνθηκε» κατά 7,3 ποσοστιαίες μονάδες το 2001 και 8 το 2002.

Στις συστάσεις που είχε απευθύνει στις αρχές Απριλίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή
ζητούσε από την Ελλάδα να εξασφαλίσει έναν ικανοποιητικό ρυθμό μείωσης του
δημόσιου χρέους διατηρώντας υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα, να ελέγξει
αποτελεσματικά τις τρέχουσες πρωτογενείς δαπάνες, να βελτιώσει τη χρήση των
δημόσιων πόρων ώστε να αυξήσει την παραγωγικότητα της εργασίας και να
συνεχίσει τις μεταρρυθμίσεις του συστήματος δημόσιας ασφάλισης και ειδικότερα
του καθεστώτος των συντάξεων.