Δρόμοι

Τις προάλλες…

… η εξάχρονη κόρη του δημοσιογράφου της «Τορόντο Σταρ» Πίτερ Ο’Μπράιαν
ρώτησε τον μπαμπά της αν ήξερε τίποτα για «εκείνον τον πολεμικό πίνακα του
Πάμπλο Πικάσο». «Θες να πεις την Γκερνίκα;» «Ναι, μπαμπά, αυτό». Το ίδιο
κιόλας βράδυ, πατέρας και κόρη μιλούσαν για τον Πικάσο. Μα πιο πολύ για την
Γκερνίκα, για τη θλίψη της γυναίκας που διακρίνεται αριστερά στον πίνακα,
βαστώντας το παιδί της στην αγκαλιά της. «Στην αρχή είχα νομίσει πως η κυρία
κρατούσε στα χέρια της μια χελώνα, μπαμπά. Μα ύστερα είδα πως ήταν ένα μωράκι.
Είναι άραγε το δικό της; Και μήπως είναι πεθαμένο;».

Μίλησαν…

… για το άλογο, που το κοριτσάκι το είχε περάσει για δράκο, για το μαχαίρι
στο κομμένο χέρι, για τα ουρλιαχτά στα πρόσωπα. Το κοριτσάκι έδειξε στον
μπαμπά του πράγματα που εκείνος δεν τα είχε προσέξει ποτέ. Ύστερα από κανένα
τέταρτο, πατέρας και κόρη είχαν κιόλας περάσει σε άλλα θέματα: για τους φίλους
της, τα καινούργια της παπούτσια, την ταινία του Χάρι Πότερ που, μολονότι της
άρεσε, σκέπαζε τα μάτια της και τα αυτιά της σε κάθε τρομακτική σκηνή. Και
εκείνο που θαύμασε ο πατέρας ήταν με πόση ευκολία μπορούσε το κοριτσάκι του να
περνάει από το κακό στο καλό, από το τρομακτικό στο αστείο, από το απλό στο
πολύπλοκο – μια ευκολία που οι μεγάλοι τη χάνουν με τα χρόνια. Αφέλεια;
Άγνοια; Ίσως να υπάρχει κάτι παραπάνω από αυτά. Σαν χαμαιλέοντες, τα παιδιά
ξέρουν να προσαρμόζονται σε κάθε αλλαγή και να τα βλέπουν όλα γύρω τους το
ίδιο σημαντικά. Δεν δείχνουν να ανησυχούν. Δεν πολυσκοτίζουν το μυαλό τους.

Η κουβέντα…

… με το κοριτσάκι του έβαλε τον δημοσιογράφο μας σε σκέψεις, έτσι σκοτισμένο
όπως είναι συνήθως το μυαλό του, γράφοντας κάθε μέρα για τους πολέμους και τα
βάσανα της ανθρώπινης ύπαρξης. Σκέφτηκε πως θα προτιμούσε χίλιες φορές να
πάρει παράδειγμα τη μικρή του κόρη και να πάψει πια να τον τρώει η ανησυχία
για καθετί κακό που συμβαίνει στον κόσμο, να μάθει να το ξεπερνάει και να
προχωράει σε άλλα πράγματα, όπως ακριβώς τα παιδιά. Το προσπάθησε. Αλλά δεν
νιώθει καλύτερα. Ίσως φταίει ό,τι φταίει σε όλους εμάς τους μεγάλους:
δυσκολευόμαστε να αποδεχτούμε όλα όσα συμβαίνουν γύρω μας όπως τα αποδέχονται
τα παιδιά, να αφήσουμε τη μια μέρα πίσω μας και να περάσουμε στην άλλη.

Στα παιδιά…

… αυτό είναι πιο εύκολο. Φαίνεται πως οι μεγάλοι δυσκολεύονται να τα
καταλάβουν όλα μόνοι τους. Γι’ αυτό χρειάζονται οι κουβέντες σαν και αυτή που
έκανε ο δημοσιογράφος μας με το κοριτσάκι του. Οι μεγάλοι δεν καταλαβαίνουν
τίποτα από μόνοι τους, έγραφε ο Σεντ-Εξιπερί στον «Μικρό πρίγκιπα». Και είναι
κάπως κουραστικό για τα παιδιά να πρέπει κάθε τόσο να τα εξηγούν όλα στους μεγάλους.