Αντιδράσεις για το ναρκωτέστ

Τις αντιδράσεις ειδικών επιστημόνων αλλά και πολιτικών προκαλεί το
επερχόμενο ναρκωτέστ, ο έλεγχος δηλαδή των οδηγών για χρήση ουσιών, που
πρόκειται να εφαρμοστεί αρχικά από την Τροχαία Θεσσαλονίκης.

Η συσκευή ανίχνευσης βρίσκεται ήδη στην Τροχαία, αλλά οι επιστήμονες εκφράζουν
τις αμφιβολίες τους για την αποτελεσματικότητα της μεθόδου. «Εργαλείο πρόληψης
ατυχημάτων ή μέθοδος αύξησης των συλλήψεων;», αναρωτιούνται, περιμένοντας τη
σχετική νομοθετική ρύθμιση και ελπίζοντας ότι αυτή θα καθορίζει ακριβώς το
πλαίσιο και τον τρόπο εφαρμογής των ελέγχων.

«Η συγκεκριμένη μέθοδος ανίχνευσης ουσιών στον οργανισμό είναι ακόμη υπό
επιστημονική διερεύνηση και μέχρι στιγμής κανείς δεν μπορεί να πει με
βεβαιότητα ότι είναι αποτελεσματική και σωστή», ανέφερε στα «ΝΕΑ» η κ. Άννα
Κοκκέβη, πρόεδρος του Οργανισμού Κατά των Ναρκωτικών (ΟΚΑΝΑ).

Η κ. Κοκκέβη επισήμανε πως το θέμα συζητήθηκε πριν από μερικές ημέρες σε
επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. «Δεν υπήρξε κάποια σχετική απόφαση, καθώς τέτοιες
μέθοδοι ακόμη ελέγχονται. Το βέβαιο είναι πως ο έλεγχος των οδηγών για χρήση
ουσιών αποτελεί θετικό μέτρο πρόληψης των ατυχημάτων. Όμως, θα πρέπει κανείς
να εξετάσει και πολλά άλλα θέματα. Ένα από αυτά είναι η αντιμετώπιση του
οδηγού που θα “συλληφθεί” να έχει κάνει χρήση ναρκωτικών. Η αντιμετώπιση δεν
θα πρέπει να έχει κατασταλτικό χαρακτήρα».

Όπως αναφέρει στα «ΝΕΑ» ο κ. Χαράλαμπος Πουλόπουλος, διευθυντής στο Κέντρο
Θεραπείας Εξαρτημένων Ατόμων (ΚΕΘΕΑ), «η χρήση μηχανημάτων ανίχνευσης της
κατανάλωσης ουσιών, ως μέσο πρόληψης των ατυχημάτων, αποτελεί μέτρο που, αν
δεν εφαρμοστεί με προσοχή, εγείρει διάφορα θέματα νομικής και ηθικής φύσης».

Οι κίνδυνοι

Ο κ. Πουλόπουλος επισημαίνει τον κίνδυνο «η χρήση του τεστ να ξεφύγει από τον
στόχο τής πρόληψης των τροχαίων ατυχημάτων και να διολισθήσει στον χώρο της
διάγνωσης, που δεν μπορεί παρά να είναι το αντικείμενο εξειδικευμένων φορέων
και ειδικών που ασχολούνται με τη συμβουλευτική στήριξη και τη θεραπεία».

Και αναρωτιέται: «Θα συλλαμβάνονται για παράνομη χρήση ουσιών όσοι, σύμφωνα με
τα αποτελέσματα του τεστ, έκαναν χρήση ουσιών πριν από μερικές ώρες ή ημέρες,
ακόμα και αν αυτό δεν επηρεάζει την κατάστασή τους τη στιγμή της οδήγησης;».

Από την πλευρά της, η Αστυνομία υποστηρίζει ότι δεν παραβιάζεται κανένα
δικαίωμα του πολίτη με το ναρκωτέστ – που ανιχνεύει τις ουσίες στο σάλιο. «Αν
έχει ουσίες το σάλιο σημαίνει ότι ο οδηγός βρίσκεται υπό την επήρειά τους.
Εμάς μας ενδιαφέρει να είναι νηφάλιοι οι οδηγοί, για να αποφεύγονται τα
δυστυχήματα», υποστήριξε ο γενικός αστυνομικός διευθυντής Θεσσαλονίκης,
υποστράτηγος Κωνσταντίνος Τζέκης.

Αν αρνηθεί…

Νομικοί, πάντως, διατυπώνουν ερωτήματα για τη νομιμότητα του τρόπου ελέγχου
και το κατά πόσον παραβιάζονται τα προσωπικά δεδομένα. «Τι θα γίνει όταν
κάποιος αρνηθεί να δώσει σάλιο στον τροχονόμο;».

Υποστηρίζουν πως το σάλιο αποτελεί γενετικό υλικό και, ακόμη και αν ο έλεγχος
δεν γίνεται για εξέταση DNA, που επιτρέπεται μόνο σε περιπτώσεις
κακουργηματικών πράξεων, ο ελεγχόμενος είναι σε θέση να αρνηθεί, αλλά και να
επικαλεστεί παραβίαση των προσωπικών δεδομένων του.

ΜΑΡΙΑ ΔΑΜΑΝΑΚΗ (βουλευτής Συνασπισμού)

«Όχι δημόσια διαπόμπευση»

Η χρήση τεχνολογικών μέσων για να ανιχνευθεί αλκοόλ ή ναρκωτικά στους
οδηγούς, με στόχο την οδική ασφάλεια, είναι βεβαίως θετική.

Για τη χρήση της νέας συσκευής ανίχνευσης ναρκωτικών, όμως, θα πρέπει να
υπάρξει νομοθετική ρύθμιση. Αυτή θα πρέπει να συνδέεται:

Με σαφή προσδιορισμό του ορίου επικινδυνότητας κάθε ναρκωτικής ουσίας (δεν
είναι όλες ίδιες).

Με αποκλειστική χρήση του τεστ για την οδική ασφάλεια.

Με προστασία των ατομικών δικαιωμάτων του χρήστη και διαφύλαξη της
προσωπικότητάς του από δημόσια διαπόμπευση.

Αυτή η συζήτηση δεν είναι πολυτέλεια. Είναι αναγκαία και πρέπει να προηγηθεί
της σπουδής για αγορά μηχανημάτων και εξοπλισμού.

ΣΠΥΡΟΣ ΒΟΥΓΙΑΣ (βουλευτής Επικρατείας ΠΑΣΟΚ)

Προστασία των παραβατών

Διατηρώ ορισμένες επιφυλάξεις σε σχέση με τη δυνατότητα εφαρμογής του
ναρκωτέστ χωρίς συγχρόνως να θίγονται τα προσωπικά δεδομένα των ελεγχομένων.
Πιστεύω δε, ότι απαιτείται ιδιαίτερα μεγάλη προσοχή στην κατάρτιση του
νομοθετικού πλαισίου που θα διέπει τον έλεγχο της οδικής συμπεριφοράς,
δεδομένου ότι η ανίχνευση κάποιας ναρκωτικής ουσίας στον οδηγό δεν
προσδιορίζει επακριβώς τον χρόνο λήψης της και ως εκ τούτου δεν μπορεί να
συνδεθεί άμεσα με την ικανότητα του ελεγχομένου την ώρα που υποβάλλεται σε
ναρκωτέστ.

Επίσης, αναδεικνύεται και μία άλλη διάσταση που σχετίζεται με τη διασφάλιση
των προσωπικών δεδομένων των οδηγών, καθώς από τη στιγμή που διαπιστωθεί η
χρήση ναρκωτικών, προκύπτει το ζήτημα της νομικής προστασίας και κάλυψης των παραβατών.

ΑΡΗΣ ΣΠΗΛΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ (βουλευτής Επικρατείας ΝΔ)

Κίνδυνος γκετοποίησης

Θα πρέπει να είμαστε εξαιρετικά προσεκτικοί αναφορικά με την εφαρμογή του
ναρκωτέστ στους οδηγούς. Οι ενστάσεις που έχουν διατυπωθεί για το μηχάνημα,
ιδιαίτερα για τον χρονικό προσδιορισμό της χρήσης, που μπορεί να είναι έως και
τρεις ημέρες πριν από τον έλεγχο, κινδυνεύουν να μετατρέψουν ένα μέτρο για την
αποτροπή τροχαίων ατυχημάτων σε ένα ακόμη μέτρο γκετοποίησης των χρηστών.
Επιπλέον, πρέπει πάντα να έχουμε υπόψη μας ότι το πρόβλημα των ναρκωτικών δεν
αντιμετωπίζεται με αστυνόμευση, αλλά με πολιτικές ενημέρωσης και πρόληψης.