ΣΩΚΡΑΤΗΣ ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ «Καμία φωτογράφιση δεν είναι καλύτερη από τον Παρθενώνα»

Ο Σωκράτης Μαυρομμάτης τολμά για πρώτη φορά να… σταθεί δίπλα από τη «φωτογραφική ραψωδία» του. «Προέχει το έργο», λέει. «Καμία φωτογράφιση δεν είναι καλύτερη από τον ίδιο τον Παρθενώνα»

«Τα μνημεία της Ακρόπολης τα έχουν δοξάσει οι μεγαλύτεροι φωτογράφοι του
κόσμου, τον υπεράνθρωπο όμως αγώνα που καταβάλλεται σήμερα για τη φροντίδα
τους μόνο η διεισδυτική και ευαίσθητη ματιά ενός νέου ανθρώπου που συμμετέχει
ενεργά θα μπορούσε να τον αποδώσει. Αναφέρομαι στη φωτογραφική ραψωδία του
Σωκράτη Μαυρομμάτη», δήλωνε δύο χρόνια πριν – κατά την πρώτη παρουσίαση της
μεγάλης έκθεση από τα έργα στην Αθηναϊκή Ακρόπολη – ο διευθυντής του Μουσείου
Μπενάκη Άγγελος Δεληβορριάς.

Αυτή η φωτογραφική ραψωδία την οποία συνθέτουν οι 300 περίπου φωτογραφίες
(μέρος μόνο των 6.000 που έχει αποτυπώσει στα 25 χρόνια ως υπεύθυνος
φωτογράφος της Υπηρεσίας Συντήρησης Μνημείων της Ακρόπολης) μεταφέρθηκε και
παρουσιάζεται στο Μουσείο Φωτογραφίας της Θεσσαλονίκης.

«Τα ίδια τα μνημεία σε υποχρεώνουν να τα σεβαστείς, σου επιβάλλονται. Δεν
είναι μια αξία που αντιλαμβάνεσαι στιγμιαία με μια επιπόλαιη ματιά. Είναι
τέτοια η τελειότητα των μνημείων που φροντίζεις να αναπτύξεις την τεχνική σου.
Παρ’ όλα αυτά, καμία φωτογράφιση δεν είναι καλύτερη από τον ίδιο τον
Παρθενώνα», δηλώνει, ενοχλημένος σχεδόν, από την όποια έκφραση επαίνου για το
μνημειώδες φωτογραφικό έργο του.

Τίποτα δεν πέρασε απαρατήρητο από τον φωτογραφικό φακό του Σωκράτη Μαυρομμάτη. Οι σκαλωσιές που έχουν προσωρινά αντικαταστήσει τον Ναό της Αθηνάς Νίκης (αριστερά), τα χιλιάδες (!) θραύσματα, που κοίτονται σκόρπια πάνω στον Ιερό Βράχο και οι εργασίες αναστήλωσης στα Προπύλαια (δεξιά)

«Ο στόχος δεν είναι μέσα από τα μνημεία της Ακρόπολης να προβληθώ εγώ. Ο
στόχος είναι να κάνω χρηστικές φωτογραφίες και μέσα απ’ αυτές να περνάω ίσως
την όποια “προσωπική ματιά”».

Η έκθεση των 300 σχεδόν φωτογραφιών για τα αναστηλωτικά έργα της Ακρόπολης
αποτελείται από τέσσερις ενότητες. Οι φωτογραφίες που εικονογραφούν συνοπτικά
τα αίτια που προκάλεσαν την επέμβαση (βλάβες, φθορές που προκάλεσε η φύση και
οι άνθρωποι στους 25 αιώνες της ιστορίας της), αυτές που καταγράφουν την
προετοιμασία (εργοταξιακή υποδομή), τις εργασίες που πραγματοποιούνται και,
τέλος, τα ίδια τα μνημεία όπου εικονίζονται οι διάφορες φάσεις των εργασιών.

Ο ίδιος δεν αρνείται τον «μεταπρατικό» ρόλο του. Πάγιος στόχος του, τονίζει,
είναι «ο συγκερασμός των δύο διαστάσεων της φωτογραφίας σε ένα ενιαίο
αποτέλεσμα. Η τεκμηρίωση του χρονικού του αναστηλωτικού έργου και η ανάδειξη
της πνευματικής αξίας των μνημείων και του χώρου».

Και έπειτα από 27 χρόνια τι;

«Μα να φωτογραφίσω τα μνημεία τελειωμένα. Μετά την ολοκλήρωση της αναστήλωσης.
Αυτή η φωτογραφία που δεν έχει ξαναγίνει… Να ξαναδώ πίσω από τις σκιές όλες
τις στιγμές των ανθρώπων που δούλεψαν για το μνημείο, να “δω” τα πορτρέτα τους
τελειωμένα…».

Πορτρέτα πίσω από τις σκιές

«Δεν κάνω τέχνη για την τέχνη. Ο στόχος είναι να δείξω τη δουλειά των άλλων.
Όλα τα μνημεία έχουν ομορφιά κρυμμένη που πάντα βρίσκεις. Η φωτογραφία του
Παρθενώνα είναι στην ουσία πορτρέτο ανθρώπων. Έμμεσο πορτρέτο όλων αυτών που
δούλεψαν από την κατασκευή του μέχρι σήμερα…».

Στο αίτημα να επιλέξει την «αγαπημένη» εικόνα από τις 6.000 που κατέγραψε στα
25 χρόνια της αφοσίωσής του στον Παρθενώνα («είναι λίγες αλλά ο στόχος ήταν
πάντα λίγες φωτογραφίες με πολλές πληροφορίες για την τεκμηρίωση, την εύρεση
και τη χρήση» λέει), προτιμά ίσως αυτή με τη λεπτομέρεια του εχίνου, των
ιμάντων και του υποτραχηλίου ενός κιονόκρανου από τον πρόναο αλλά και αυτή της
ανασύνθεσης τμήματος του δαπέδου του σηκού του Παρθενώνα με τα ζεύγη των
πλακών παρότι… «πρόκειται για απλή “αντιγραφή” μιας επιφάνειας», λέει.

Είναι αυτή που έπειτα από επεξεργασία μετέτρεψε σε… δάπεδο της έκθεσης
διαστάσεων 5Χ8 μέτρων.

«Είναι όμως συγκλονιστικό να ξέρεις ότι αυτό το δάπεδο δεν πατήθηκε επί 20
χρόνια, ξεσκεπάστηκε για να φωτογραφηθεί και θα μείνει καλυμμένο για 20 χρόνια
ακόμη» τολμά να δηλώσει. Αρνείται να φωτογραφηθεί ο ίδιος, προτάσσει τις
φωτογραφίες του Παρθενώνα, αποφεύγει να μιλήσει για την «τακτική» της τέχνης
του, δηλώνει απλώς «γεννημένος το 1949 στην Αθήνα, επαγγελματίας φωτογράφος
από τη δεκαετία του ’60» και… πολύ τυχερός για τη συγκυρία της εποχής που
ζει, για την ευκαιρία να καταγράψει με τον δικό του φακό το τιτάνιο έργο της
αναστήλωσης. Στην πρόκληση περί «δημοσιοϋπαλληλικής» διακριτικότητας αντιδρά.
«Ήταν επιλογή. Το Δημόσιο – ξέρετε – σου δίνει τη δυνατότητα (χρόνου,
οικονομική, οργάνωσης) να κάνεις εξαιρετικές δουλειές που σε καμιά ιδιωτική
παραγγελιά δεν θα την είχες».

INFO

Σωκράτης Μαυρομμάτης, «Φωτογραφίες 1975-2002. Από τα έργα στην Αθηναϊκή
Ακρόπολη», στο Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης (Αποθήκη Α, Λιμάνι, τηλ.
2310-566716) έως 25 Ιουνίου. Είσοδος ελεύθερη. Λεύκωμα: 30 ευρώ.