Στίβεν Σόντερς ή Όπως Αλλιώς

Το αμερικανικό σατιρικό περιοδικό «MAD» είχε δημοσιεύσει προ ετών μια σειρά
από ξεκαρδιστικές παραλλαγές προσκλητηρίων γάμου. Κάθε προσκλητήριο αποτύπωνε
την πραγματική «ταυτότητα» του υποψήφιου γαμπρού ή της υποψήφιας νύφης – την
παιδεία τους, την αισθητική τους, τον δύστροπο ή τον καλόβολό τους χαρακτήρα.
Πιο αποκαλυπτικό από όλα ήταν το προσκλητήριο του κινηματογραφικού αστέρα.
Ήταν τυπωμένο σ’ εξαιρετικό χαρτί, με φαντεζίστικα στοιχεία και μια
πολυτέλεια, γενικώς, που έτρεχε από τα μπατζάκια. Υπήρχε όμως και μια ταπεινή
λεπτομέρεια, που αναιρούσε την επίδειξη και το λούσο. Το όνομα της νύφης. Ήταν
περασμένο βιαστικά, με φτηνά στοιχεία γραφομηχανής, πάνω από αποσιωπητικά. Δεν
μαρτυρούσε την παράλειψη ή την τσαπατσουλιά του τυπογράφου. Μαρτυρούσε την
προνοητικότητα του γαμπρού. Η νύφη ήταν αναλώσιμη. Έως και την τελευταία
στιγμή μπορούσε ν’ αντικατασταθεί με μιαν άλλη. Άπειρες νύφες είχαν προηγηθεί,
άπειρες νύφες περίμεναν στη γωνία. Τι θα θέλατε, δηλαδή; Να τυπώνει ο αστέρας,
ξανά μανά καινούργια προσκλητήρια;

Το εγκληματικό ιστορικό της 17 Νοέμβρη προσφέρει πολλές ευκαιρίες για
σκανδαλισμό. Ίσως να μην τις έχουμε εξαντλήσει ακόμη. Ίσως να μην τις
εξαντλήσουμε και ποτέ. Από όσες έχουν υποπέσει πάντως στην αντίληψή μας,
εξακολουθώ να θεωρώ ως πιο σκανδαλιστική την περίπτωση του Βρετανού ταξίαρχου.
Όποτε την επαναφέρω στη σκέψη μου, αισθάνομαι την ανατριχίλα που αισθάνθηκα
και όταν την πρωτάκουσα. Όχι επειδή ήταν η πλέον απάνθρωπη δολοφονία, μολονότι
δεν ήταν και η λιγότερο. Ο Σόντερς έχασε τρία δάχτυλα πριν ξεψυχήσει. Εν
τούτοις – συγχωρέστε μου τη μακάβρια σύγκριση – το διάστημα ανάμεσα στον
ακρωτηριασμό και τον θάνατό του ήταν βραχύ. Ο εισαγγελέας Ανδρουλιδάκης
πυροβολήθηκε στα πόδια και τεμαχίστηκε στο νοσοκομείο. Μαρτύρησε βδομάδες
προτού αναπαυθεί. Ούτε επειδή το θύμα δεν γνώριζε τους θύτες του – αυτός ήταν
ο κανόνας – αλλά επειδή οι θύτες δεν γνώριζαν το θύμα τους. Σύμφωνα με την
ομολογία του Σάββα Ξηρού, συμπλήρωσαν το ονοματεπώνυμο στην προκήρυξη εκ των
υστέρων. Δεν βαριέσαι, βρε αδερφέ. Στίβεν Σόντερς ή Όπως Αλλιώς. Whoever.

Ο Γιώργος Κασιμέρης, ένας από τους πρώτους ερευνητές του φαινομένου, σε
συνέντευξη που μου παραχώρησε, στον «Ταχυδρόμο», πέρυσι τον Αύγουστο,
υποστηρίζει ότι οι δολοφόνοι επέλεξαν τον στρατιωτικό ακόλουθο της βρετανικής
πρεσβείας, μόνο και μόνο διότι δεν μπορούσαν να πλήξουν πλέον κανέναν
αμερικανικό στόχο. Στην υποθετική περίπτωση που και οι βρετανικοί στόχοι
φυλάσσονταν εξίσου καλά – ποιος θα έπαιρνε σειρά; Οι γαλλικοί, οι γερμανικοί,
οι ιταλικοί; Πού σταματάει το ντόμινο;

Ας αντιπαρέλθουμε το επιχείρημα – ισχυρό, εν τούτοις – πως έτσι και θεωρήσεις
ως στόχο σου τον οιονδήποτε, του παραχωρείς το δικαίωμα να θεωρήσει κι εκείνος
ως στόχο του τον οιονδήποτε – ρίχνεις νερό, με άλλα λόγια, στον μύλο του
Πενταγώνου και, δεδομένης της δικής του υπεροπλίας, μάλλον προσφέρεις στους
συμπολίτες σου τη χείριστη δυνατή υπηρεσία. Ας σταθούμε στην απαγωγική μέθοδο
– την καλούμενη και «αξιωματική» – που είναι δημοφιλής, τόσο ανάμεσα στους
τρομοκράτες όσο και ανάμεσα στους γαλονάδες. Σε αντίθεση με την επαγωγική, που
ξεκινάει από το ατομικό και καταλήγει στο συλλογικό, η απαγωγική πρεσβεύει ότι
προέχει η ιδιότητα και πολύ πίσω της, καταϊδρωμένο, έρχεται το άτομο. Όπως θα
μας εξηγούσε πειστικότερα και ο καθηγητής Κουφοντίνας, στη δεδομένη ιστορική
συγκυρία, η Ηρωδιάς ζήτησε για μεζέ έναν στρατιωτικό ακόλουθο. Αμερικανό ή
Βρετανό. Μαύρο ή λευκό. Κάτι νόστιμο. Whatever.

Ο Πέτρος Τατσόπουλος είναι συγγραφέας.