Εφημερίδες

Νοσηρό συγγραφικό ενδιαφέρον με ωθεί, ορισμένες φορές, να σκαλίσω αρχεία
παλιών εδημερίδων. Κατηφείς και αυστηροί βιβλιοθηκάριοι δύσκολα πείθονται να
επιτρέψουν το ξεφύλλισμα – και πολύ περισσότερο τη φωτοτύπηση – των, εύθρυπτων
πια, τόμων. Οι σελίδες τρίζουν και τρίβονται στα δάχτυλα. Εφόσον δεν
ψηφιοποιηθούν σύντομα, θα διαλυθούν στα χέρια των αναγνωστών τους.

Αν αναδιφήσει κανείς σε ρεπορτάζ εγκλημάτων και μεγάλων δικών, ποινικών και
πολιτικών, που πραγματοποιήθηκαν στις δεκαετίες του ’50 και του ’60 στην
Ελλάδα, δηλαδή πριν αποκτήσει το κάθε νοικοκυριό τηλεόραση, έχει να
παρατηρήσει πολύ ενδιαφέροντα πράγματα.

Κατ’ αρχήν, οι συνοδευτικές φωτογραφίες. Καθόλου πολίτικαλ κορέκτ: τα δείχνουν
όλα. Ζουμάρουν στα μπαλταδιασμένα κρανία με ανερυθρίαστο ρεαλισμό. Ύστερα, τα
σεντόνια των κειμένων. Ολόκληρες δίκες αναμεταδίδονται με το νι και με το
σίγμα. Προφανώς, το κοινό αδημονεί. Τι είπε ο κατήγορος, πώς τον κοίταξε ο
κατηγορούμενος, πόσο χλωμός ήταν όταν μιλούσε, πόσο υγρό το βλέμμα του.
Στενογραφημένες ερωταπαντήσεις και γλαφυρές περιγραφές. Τα σημεία στίξης και
οι επιθετικοί χαρακτηρισμοί δίνουν και παίρνουν. «Τον εσκότωσα και δεν
μετανοώ!». «Γράψτε να μάθουν οι άνδρες!..», «στυγερά δολοφονία», «το
συγκλονιστικότερον μεταπολεμικόν έγκλημα της Ελλάδος», «μακιγιάζ και μαύρα
ρούχα» κ.ο.κ.

Από τότε ώς σήμερα μεσολάβησαν η παντοκρατορία της τηλεόρασης, η ψηφιακή
επανάσταση, η αποστροφή μας απέναντι στη ρεαλιστική βία των ανθρώπινων πράξεων
και η εκτίμησή μας στη σκηνοθετημένη βία των θρίλερ. Η προσγείωση των
δημοσιογραφικών περιγραφών σε λιγότερο φωνακλάδικα ρητορικά σχήματα. Οι
σημερινοί δεκαπεντάρηδες και αυριανοί δόκτορες της Νεοελληνικής Ιστορίας ίσως
βρουν ενδιαφέρουσα τη μελέτη των σύγχρονων εφημερίδων και του τρόπου με τον
οποίο αυτές καλύπτουν τη δίκη της 17 Νοέμβρη. Εδώ η εικόνα της αναμετάδοσης
υποχωρεί και αφήνει χώρο στον λόγο, και μάλιστα σε έναν τύπο λόγου, προσώρας,
νηφάλιο. Τρικλοποδιά στη μονοκρατορία της εικόνας; Για να δούμε…

Η Σοφία Νικολαΐδου είναι συγγραφέας.