Έλεγχοι… φούσκα στη Σοφοκλέους

Λύση στο πρόβλημα της ανεπάρκειας των ελέγχων στο Χρηματιστήριο αναζητεί
τώρα η κυβέρνηση, που διαπιστώνει ότι το ισχύον καθεστώς είναι
αναποτελεσματικό.

Έλεγχοι για… τα μάτια γίνονται με βάση το ισχύον καθεστώς στη Σοφοκλέους.
Όπως διαπιστώνουν και οι ίδιοι οι φορείς της χρηματιστηριακής αγοράς, το
καθεστώς αυτό χαρακτηρίζεται από ανεπάρκεια φορολογικών ελέγχων, αδυναμία
εξασφάλισης πλήρους ανεξαρτησίας των ορκωτών ελεγκτών-λογιστών από τις
εισηγμένες εταιρείες καθώς και από περιορισμό των ελέγχων της Επιτροπής
Κεφαλαιαγοράς μόνο στις καθαρά χρηματιστηριακές παραβάσεις.

Στο καθεστώς αυτό αποδίδονται από τους αρμόδιους φορείς τα φαινόμενα με τις
μετοχές-φούσκες που χαρακτήρισαν τη χρηματιστηριακή αγορά το 1999 αλλά και
υποθέσεις αλλοιωμένων οικονομικών στοιχείων επιχειρήσεων.

Ακόμη και οι ίδιοι οι ορκωτοί ελεγκτές αναγνωρίζουν ότι με το υφιστάμενο
καθεστώς ελέγχων των εισηγμένων δεν εξασφαλίζεται πλήρως η ανεξαρτησία τους
ενώ ο υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών κ. Ν. Χριστοδουλάκης με δήλωσή του
στα «ΝΕΑ» προαναγγέλλει αλλαγή του θεσμικού πλαισίου με στόχο την
αυστηροποίηση των φορολογικών και λογιστικών ελέγχων και την ενίσχυση της
διαφάνειας στη Σοφοκλέους.

Φορολογικοί έλεγχοι

Ειδικότερα, ένα από τα τρωτά σημεία του σημερινού καθεστώτος είναι ότι για την
εισαγωγή μιας επιχείρησης στο Χρηματιστήριο και τη διάθεση μετοχών της στο
επενδυτικό κοινό προβλέπει την πραγματοποίηση φορολογικών ελέγχων μέχρι και
την τελευταία δημοσιευμένη χρήση έως την ημερομηνία υποβολής της αίτησης για
εισαγωγή στο Χρηματιστήριο. Όμως, μέχρι την εισαγωγή της εταιρείας στο
Χρηματιστήριο μπορεί να περάσουν και δύο χρόνια.

Αφού πραγματοποιηθεί η εισαγωγή, οι φορολογικές Αρχές είναι υποχρεωμένες να
ελέγχουν τις επιχειρήσεις τουλάχιστον ανά δύο έτη. Ωστόσο, αυτό στην πράξη δεν
γίνεται, με αποτέλεσμα πολλές εταιρείες να μην ελέγχονται φορολογικά για
αρκετά χρόνια.

Το δεύτερο βήμα για την εισαγωγή μιας επιχείρησης στη Σοφοκλέους είναι ο
λογιστικός έλεγχος που πραγματοποιείται από τους ορκωτούς λογιστές-ελεγκτές.
Σημειώνεται ότι την ευθύνη για την επιλογή του ορκωτού ελεγκτή την έχει ο
ανάδοχος, δηλαδή χρηματιστηριακές ή επενδυτικές εταιρείες που αναλαμβάνουν την
πραγματοποίηση όλων των απαιτούμενων διαδικασιών για την εισαγωγή στο
Χρηματιστήριο.

Έλεγχος… πληρότητας

Οι ανάδοχοι συντάσσουν το ενημερωτικό δελτίο της εταιρείας για την εισαγωγή
στο Χρηματιστήριο ή την αύξηση του μετοχικού της κεφαλαίου. Για τον λόγο αυτό
έχουν προχωρήσει πριν σε νομικό και οικονομικό έλεγχο, σε συνεργασία με
ελεγκτικούς οίκους.

Το ενημερωτικό δελτίο που προκύπτει υποβάλλεται στο Χρηματιστήριο και στην
Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς. Οι δυο αυτές Αρχές δίνουν το πράσινο φως για τη
δημόσια εγγραφή, αφού προηγουμένως εγκρίνουν το ενημερωτικό δελτίο μόνο ως
προς την πληρότητά του. Στην προκειμένη περίπτωση η ορθότητα των στοιχείων
θεωρείται δεδομένη από τις χρηματιστηριακές και εποπτικές Αρχές που επαφίεται
στην αξιοπιστία του αναδόχου.

Ο ρόλος των ελεγκτών

Παράλληλα με τον φορολογικό έλεγχο, οι εισηγμένες εταιρείες είναι υποχρεωμένες
να ελέγχονται κάθε έξι μήνες από ορκωτό ελεγκτή-λογιστή και να δημοσιεύουν τις
παρατηρήσεις του στον Τύπο, μαζί με τις λογιστικές καταστάσεις. Στην περίπτωση
αυτή ο έλεγχος γίνεται με βάση το ισχύον καθεστώς και είναι μάλλον τυπικού
χαρακτήρα. Και αυτό γιατί οι έλεγχοι αφορούν κυρίως το εάν έχουν εγγραφεί
σωστά τα στοιχεία των τιμολογίων στις λογιστικές καταστάσεις. Μόνο στο 15-20%
οι έλεγχοι είναι εξονυχιστικοί και επεκτείνονται στη διαπίστωση της
πραγματοποίησης των συναλλαγών που επικαλείται η εταιρεία.

Οι έλεγχοι αυτοί, ωστόσο, γίνονται δειγματοληπτικά στο 15% έως 20% των
φορολογικών στοιχείων των επιχειρήσεων που αφορούν τις πωλήσεις και τις
δαπάνες τους, τα δύο στοιχεία δηλαδή που καθορίζουν τα κέρδη τους.

Από την άλλη, οι εισηγμένες επιχειρήσεις έχουν τη δυνατότητα να επιλέγουν οι
ίδιες τον ελεγκτή τους, να τον αλλάζουν ύστερα από έναν χρόνο και να
διαπραγματεύονται την αμοιβή του. «Υπάρχει ένα πρόβλημα στην Ελλάδα και
διεθνώς με την ανεξαρτησία των ορκωτών ελεγκτών από τις επιχειρήσεις που
ελέγχουν», λέει στα «ΝΕΑ» ο κ. Χάρης Αλαμάνος, πρόεδρος του Σώματος Ορκωτών
Ελεγκτών Λογιστών. «Η αχίλλειος πτέρνα του συστήματος είναι η διαπραγμάτευση
της αμοιβής των ελεγκτών. Στα πλαίσια της υφιστάμενης νομοθεσίας γίνεται σωστή
δουλειά. Ωστόσο, δεν είναι όλοι οι ελεγκτές άψογοι… Εμείς ζητάμε τα θεσμικό
πλαίσιο ελέγχων να γίνει ακόμη πιο αυστηρό».

Από την πλευρά του ο κ. Π. Μαρκόπουλος, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της
εταιρείας ελεγκτών ΣΟΛ Α.Ε., τονίζει ότι «το υφιστάμενο πλαίσιο δεν
εξασφαλίζει πλήρως την ανεξαρτησία των ελεγκτών, όπως την εξασφάλιζε το
πλαίσιο που ίσχυε έως το 1993, το οποίο περιόριζε τη δυνατότητα επιλογής των
ελεγκτών από τις εισηγμένες επιχειρήσεις».

Καταγγελίες Έβερτ

Ευθύνες για την αποτελεσματικότητα των ελέγχων από τη διοίκηση του
Χρηματιστηρίου και την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς επιρρίπτει ο κ. Μιλτιάδης Έβερτ,
ο οποίος σε δηλώσεις του χθες ανέφερε ότι οι εν λόγω Αρχές «είναι
επιφορτισμένες να παρακολουθούν την οικονομική πορεία των εισηγμένων
επιχειρήσεων για την προστασία του επενδυτικού κοινού». Επίσης, έκανε λόγο για
πλημμελή έλεγχο από τους ορκωτούς ελεγκτές και ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι
«πρέπει να εξεταστεί πλέον ο τρόπος λειτουργίας του θεσμού των ορκωτών
ελεγκτών».

Στο μεταξύ, με χθεσινές δηλώσεις του ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ και αντιπρόεδρος
της Βουλής κ. Κ. Γείτονας ζήτησε «διαφάνεια σε όλο το βάθος και πλάτος, να
δουλέψουν επιτέλους οι αρμόδιες Αρχές, δικαστικές και ελεγκτικές» και, επειδή
όλο αυτό το θέμα ξαναβάζει στη συνείδηση του κόσμου το θέμα του Χρηματιστηρίου
με τους πολλούς εγκλωβισμένους και χαμένους, να προχωρήσει ο έλεγχος για όλες
τις εταιρείες του Χρηματιστηρίου.

Παράλληλα με ερώτηση που κατέθεσε ο βουλευτής του Συνασπισμού κ. Π. Λαφαζάνης
προς τους υπουργούς Οικονομίας και Ανάπτυξης αναφέρεται στις ευθύνες των
εποπτικών Αρχών και της κυβέρνησης για την προστασία των μικροεπενδυτών.

ΔΗΛΩΣΗ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗ ΣΤΑ «ΝΕΑ»

Νέος νόμος για διαφάνεια και απλοποίηση κανόνων

Νίκος Χριστοδουλάκης, υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών: «Και οι ελεγκτές θα ελέγχονται»

Την αναθεώρηση του θεσμικού πλαισίου για τους ελέγχους των εισηγμένων
επιχειρήσεων, με στόχο την αυστηροποίησή του προαναγγέλλει με δήλωσή του στα
«ΝΕΑ» ο υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών Ν. Χριστοδουλάκης. «Το βασικότερο
είναι να υπάρξει διαφάνεια και απλοποίηση των κανόνων», τονίζει ο κ.
Χριστοδουλάκης, ο οποίος σημειώνει ότι «δεν πρέπει να μας κυριεύσει το
σύνδρομο της πολυπλοκότητας που μακροπρόθεσμα δεν αποδίδει».

Ο νέος νόμος, όπως επισημαίνει ο υπουργός, προβλέπει τέσσερις πυλώνες ελέγχων
και διαφάνειας που αφορούν την εταιρική διακυβέρνηση, τον έλεγχο των ελεγκτών,
την ενίσχυση των αρμοδιοτήτων της επιτροπής κεφαλαιαγοράς και τη δημιουργία
μιας νέας πηγής χρηματοδότησης των επιχειρήσεων με την έκδοση εταιρικών
ομολόγων. Συμπληρώνει λέγοντας ότι «και οι ελεγκτές θα ελέγχονται».

Ειδικότερα, στα μέσα Μαΐου αναμένεται να ψηφιστεί νομοσχέδιο που θα προβλέπει
τη δημιουργία της Επιτροπής Λογιστικής Τυποποίησης και Ελέγχων, η οποία θα
έχει την αρμοδιότητα ελέγχου των λογιστικών καταστάσεων που δημοσιεύουν οι
εισηγμένες επιχειρήσεις, καθώς τη ρύθμιση θεμάτων λογιστικής τυποποίησης. Οι
επιλογή των επιχειρήσεων που θα ελέγχονται θα γίνεται τυχαία και κάθε χρόνο θα
μπαίνει στο μικροσκόπιο της ΕΛΤΕ το 10% των εισηγμένων επιχειρήσεων.
Παράλληλα, προωθούνται ρυθμίσεις σε θέματα εταιρικής διακυβέρνησης (π.χ.
ασυμβίβαστο ελεγχόμενου και ελεγκτή, συμβούλου και ελεγκτή κ.λπ.) και
φορολογικά ζητήματα. Συγκεκριμένα, οι επιχειρήσεις που θα προχωρούν σε δημόσια
εγγραφή για εισαγωγή στο Χρηματιστήριο ή αύξηση μετοχικού κεφαλαίου θα πρέπει
να έχουν ελεγμένες φορολογικές χρήσεις για όλα τα έτη μέχρι την πραγματοποίηση
της δημόσιας εγγραφής.

Ταυτόχρονα, εκχωρούνται όλες οι διοικητικές και εποπτικές αρμοδιότητες στην
επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, ο ρόλος της οποίας αναβαθμίζεται στο πλαίσιο της
ιδιωτικοποίησης του Χρηματιστηρίου. Τέλος, με νέες νομοθετικές ρυθμίσεις
διευκολύνεται η έκδοση εταιρικών ομολόγων, προκειμένου οι επιχειρήσεις να
αποκτήσουν μια νέα πηγή άντλησης κεφαλαίων και βελτίωσης της οικονομικής τους κατάστασης.