Πρόσωπα Κακόφημοι δρόμοι

Η πρώτη ταινία του Νετσό Τσελίκ μόλις που άρχισε να προβάλλεται. Αλλά ο
σκηνοθέτης ήδη αποκτά τη φήμη ενός… Σπάικ Λι του Κρόιτσμπεργκ.

Νετσό Τσελίκ. «Το Κρόιτσμπεργκ είναι ένα είδος βιότοπου…»

Η επιτυχία του Τσελίκ είναι στην πραγματικότητα μάλλον μικρής κλίμακας, αφού η
ταινία του με τίτλο «Alltag» (Κάθε Μέρα) έκανε πρεμιέρα σε μία μόνον αίθουσα
στη γειτονιά του, το Κρόιτσμπεργκ του Βερολίνου, όπου συνωστίζονται Τούρκοι
μετανάστες και οι οικογένειες που έκαναν στη Γερμανία. Ωστόσο, αυτό ουδόλως
μειώνει το επίτευγμά του. Πρώην καλλιτέχνης του γκράφιτι και μέλος εφηβικών
«συμμοριών» της γειτονιάς, ο Τσελίκ είναι ο πρώτος τουρκικής καταγωγής
Γερμανός κινηματογραφιστής που περιγράφει τη ζωή στους κακόφημους δρόμους του
Κρόιτσμπεργκ. Θέμα του «Άλταγκ» είναι ο θανάσιμος ανταγωνισμός δύο ανδρών,
ενός Γερμανού και ενός Τούρκου, για τον έρωτα μιας ωραίας Τουρκάλας. Σύμφωνα
με τον Ρίτσαρντ Μπέρνστιν τών «Νιου Γιορκ Τάιμς», η ταινία δεν μοιάζει καθόλου
με δουλειά ερασιτέχνη.

Ο Τσελίκ δεν χρησιμοποιεί τον εύκολο δρόμο, δεν επιδιώκει να βγάλει γέλιο ή
κλάμα προβάλλοντας την εθνική πολιτισμική διαφορά. Στο «Άλταγκ» η κουλτούρα
είναι μία, αυτή του Κρόιτσμπεργκ, και ο σκηνοθέτης αντιπαραθέτει ολόκληρη τη
φτωχή αυτή συνοικία με την υπόλοιπη Γερμανία, δεν χωρίζει τους κατοίκους της
σε Γερμανούς και Τούρκους. «Ήθελα να το κάνω περίπλοκο», εξηγεί. «Δεν μπορείς
να πεις απλώς, “αυτός είναι ένας νεαρός Γερμανός και αυτή είναι μια νεαρή
Τουρκάλα”. Το Κρόιτσμπεργκ είναι ένα είδος βιότοπου όπου ζουν διάφορες
εθνικότητες, αλλά τη ζωή τους την καθορίζει το περιβάλλον, όχι η εθνικότητά
τους».

Ο Τσελίκ ξέρει καλά τον τόπο: «Είμαι τοπικιστής», παραδέχεται. Γεννήθηκε στη
συνοικία αυτή το 1972, όταν το τείχος χώριζε ακόμη την πόλη και το
Κρόιτσμπεργκ ήταν μια απομονωμένη γωνιά του Δυτικού Βερολίνου, όπου κατέφευγαν
οι γκασταρμπάιτερ, οι «προσκεκλημένοι εργάτες» από την Τουρκία, όπως οι γονείς
του. Ο ίδιος και τα τέσσερα αδέλφια του μεγάλωσαν μιλώντας γερμανικά στο
σχολείο και τουρκικά στο σπίτι. Ωστόσο, το σχολείο ήταν χωρισμένο σε φυλετική
βάση. Ορισμένοι στον γερμανικό Τύπο επέκριναν το «Άλταγκ» ως υπερβολικά
αμερικανικό στις ευαισθησίες και τη σκηνοθεσία. Μα η νεολαία του Κρόιτσμπεργκ
μεγάλωσε με την επιρροή του Χόλιγουντ και με την παρουσία των Αμερικανών στη
Γερμανία, απάντησε ο Τσελίκ. «Όλα έχουν να κάνουν με αμερικανικές ταινίες».

«Το Κρόιτσμπεργκ είναι ήσυχο την ημέρα», λέει ο νεαρός σκηνοθέτης. «Αλλά το
βράδυ η ατμόσφαιρα αλλάζει. Υπάρχουν οικογενειακά δράματα, υποθέσεις τιμής,
αιματηρές βεντέτες. Κάθε δύο μήνες κάποιος πυροβολείται εδώ. Είναι η κουλτούρα
της Νότιας Ανατολίας, απ’ όπου προέρχονται πολλοί άνθρωποι που ζουν στο
Κρόιτσμπεργκ. Αυτά που βλέπετε σε ιταλικές ταινίες από τη Σικελία, είναι εδώ πραγματικότητα».