Η νέα στρατηγική της Τουρκίας

Σε αναπροσαρμογή της πολιτικής της έναντι τόσο της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο
και των Ηνωμένων Πολιτειών προχωρεί πλέον η Άγκυρα, η οποία διαπίστωσε πως δεν
ήταν προς όφελός της ο Ψυχρός Πόλεμος ούτε με την Ουάσιγκτον ούτε και με τις
Βρυξέλλες.

Στόχος της νέας τουρκικής στρατηγικής είναι η επούλωση των τραυμάτων που
προκλήθηκαν λόγω της στάσης της Άγκυρας στον πόλεμο κατά του Ιράκ – στις
αμερικανοτουρκικές σχέσεις – και λόγω της ένταξης της Κυπριακής Δημοκρατίας,
στις ευρωτουρκικές σχέσεις. Το κίνητρο της Άγκυρας είναι διπλό: αφ’ ενός δεν
είναι διατεθειμένη να χάσει το καθεστώς του προνομιούχου συμμάχου των ΗΠΑ στην
περιοχή, καθεστώς που εξασφαλίζεται από τη γεωστρατηγική της θέση. Αφ’ ετέρου,
γνωρίζει ότι τόσο οι Αμερικανοί όσο και οι Ευρωπαίοι είναι αναγκαίοι για την
τουρκική οικονομία και ότι κανένα Διεθνές Νομισματικό Ταμείο δεν πρόκειται να
εγκρίνει, στο δεύτερο 15θήμερο του Μαΐου, τη συνέχιση της βοήθειας εάν
προηγουμένως δεν λάβει το «πράσινο φως» από τους ισχυρούς της γης.

Στο Ιράκ. Στην επαναπροσέγγιση ΗΠΑ – Τουρκίας και τα δύο μέρη
ακολούθησαν προσεκτική και χαμηλών τόνων τακτική. Κατ’ αρχήν, η Άγκυρα
απάντησε αμέσως καταφατικά – και άνευ όρων – στις εξυπηρετήσεις που της
ζητήθηκαν για το μεταπολεμικό Ιράκ. Σε αυτές δεν δόθηκε μεγάλη δημοσιότητα,
αλλά περιλαμβάνεται και η αποστολή κάποιων εκατοντάδων Τούρκων στρατιωτών στη
δύναμη επιβολής της ειρήνης στο ιράκ.

Το δεύτερο πράγμα που έκανε η Τουρκία ήταν να εμφανιστεί αδιάφορη στην απόφαση
της Ουάσιγκτον να θέσει στο περιθώριο την έως τώρα ζωτικής σημασίας τουρκική
βάση του Ιντσιρλίκ, αφήνοντας πίσω ένα προσωπικό μόλις 1.400 ανδρών, γεγονός
που θα έχει κόστος οικονομικό και πολιτικό για την Άγκυρα. Βέβαια, η
Ουάσιγκτον δεν έχει πλέον ανάγκη το Ιντσιρλίκ, αφού στήνει τέσσερις νέες
αμερικανικές βάσεις στο Ιράκ, η μία εκ των οποίων θα είναι στο βόρειο τμήμα
της χώρας (και χωρίς να δίδει ανταλλάγματα σε καμιά «κυρίαρχη» κυβέρνηση).

Μια τρίτη κίνηση της Άγκυρας ήταν να ανακοινώσει την έναρξη διαγωνισμού για
τέσσερα AWAKS, τα οποία οι πάντες θεωρούν βέβαιο ότι θα πάρει η – αμερικανική
– Μπόινγκ. Δεν είναι τυχαίο ότι ο Τούρκος πρωθυπουργός, Ταγίπ Ερντογάν, είχε
προηγουμένως τηλεφωνική συνομιλία με τον πρόεδρο της Μπόινγκ κ. Κόντιντ, από
τον οποίο ζήτησε πολιτική υποστήριξη για τα τουρκικά συμφέροντα στις ΗΠΑ.

Επιπλέον, ο υπουργός Εξωτερικών, Αμπντουλάχ Γκιουλ, ακύρωσε την επίσκεψή του
στη Συρία μόλις τού το ζήτησαν οι Αμερικανοί και την επαναπρογραμμάτισε μόλις
έγινε γνωστό ότι και ο Κόλιν Πάουελ, με την άδεια του προέδρου Μπους και προς
μεγάλη δυσφορία των «γερακιών» της Ουάσιγκτον, προτίθεται επίσης να πάει στη
Δαμασκό.

Κοινό όραμα. Τέλος, ο κ. Ερντογάν, με πρόσφατο άρθρο του στην
«Ουάσιγκτον Ποστ», δεν φείδεται καλών λόγων για τις σχέσεις της χώρας του με
τις Ηνωμένες Πολιτείες. «Στην αντιμετώπιση κοινών προκλήσεων, η Τουρκία και οι
ΗΠΑ έχουν το ίδιο στρατηγικό όραμα – όχι απλώς για το Ιράκ, αλλά για πολλά
θέματα», αναφέρει χαρακτηριστικά. Και υπενθυμίζει: «Ο τουρκικός λαός ποτέ δεν
απέφυγε να συνενώσει τις δυνάμεις του με τις Ηνωμένες Πολιτείες εν όψει μιας
απειλής, είτε στην Κορέα είτε στη Σομαλία είτε στη Βοσνία είτε ακόμη και στο
Ανατολικό Τιμόρ».

Βέβαια, και οι Αμερικανοί δεν είχαν κανένα λόγο να αποστρέψουν το πρόσωπό τους
από τη νέα χείρα φιλίας. Όπως ανέφερε ο – γνωστός για τις ανθελληνικές του
απόψεις, μεταξύ άλλων – πρώην αρχηγός της CIA, Τζέιμς Γούλσεϊ (από τους
ανθρώπους που πιστεύουν ότι διερχόμαστε τον 4ο Παγκόσμιο Πόλεμο και από αυτούς
που θα αποτελέσουν τη νέα διοίκηση στο Ιράκ), η άρνηση των Τούρκων να δεχθούν
αμεριανικά στρατεύματα στο έδαφός τους μπορεί να μην άρεσε στην Ουάσιγκτον,
αλλά «η ύπαρξη δημοκρατίας σε μια μουσουλμανική χώρα είναι πολύ σημαντική για
τις ΗΠΑ». Πρόσθεσε ακόμη πως «οι αμερικανικές προσπάθειες για να αλλάξει η
δομή κάποιων αυταρχικών καθεστώτων στη Μέση Ανατολή θα πετύχει, αλλά αυτό
μπορεί να πάρει κάποια χρόνια ή και δεκαετίες και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα το
πράξουν αυτό μέσω της συνεργασίας με «ευγενείς μουσουλμάνους στην περιοχή».