Χρειάζονται και άλλοι «συνταγή Γκαργκάνα»

Τελικά, φταίνε μόνο οι εργαζόμενοι για την κακοδαιμονία της ελληνικής
οικονομίας; Ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος είχε, πράγματι, δυσάρεστα νέα
να τους πει. Οι Έλληνες, είπε, πρέπει να δουλεύουμε περισσότερα χρόνια, να
δεχθούμε αυξήσεις χαμηλότερες από την αύξηση της παραγωγικότητάς μας, να
συμβιβαστούμε με αλλαγές στα ωράρια εργασίας μας. Με άλλα λόγια, να «σφίξουμε
το ζωνάρι». Οι θυσίες δεν τελείωσαν με την ΟΝΕ.

Στην πραγματικότητα, όμως, από την ίδια την έκθεση του διοικητού της Τραπέζης
της Ελλάδος προκύπτει ότι μεγάλο μέρος της ευθύνης για τα προβλήματα της
ελληνικής οικονομίας έχουν όχι οι εργαζόμενοι, αλλά οι επιχειρηματίες και οι
κάθε είδους επαγγελματίες.

Ο πληθωρισμός

Τι λέει, για παράδειγμα, η έκθεση για τον πληθωρισμό; Ποιος φταίει που οι
τιμές καλπάζουν;

Πρώτα πρώτα, οι επιχειρήσεις συγκεκριμένων κλάδων, που επηρεάζουν σημαντικά
τον τιμάριθμο, λέει ο κ. Γκαργκάνας, ο οποίος παραλείπει, πάντως, να μας πει
ποιοι είναι αυτοί οι κλάδοι.

Πολλές τέτοιες επιχειρήσεις αυξάνουν τα τιμολόγιά τους, όχι επειδή αυτό
επιβάλλεται από την αύξηση του κόστους τους, αλλά για να αυξήσουν τα περιθώρια
κέρδους τους.

Επίσης οι επαγγελματίες, που αυξάνουν αδικαιολόγητα τις τιμές των υπηρεσιών
τους, εκμεταλλευόμενοι είτε την άγνοια των πελατών τους είτε την έλλειψη
ανταγωνισμού. Ευθύνεται, ακόμη, το γεγονός ότι δεν λειτουργεί ο ανταγωνισμός
σε κρίσιμους κλάδους, όπως τα οπωροκηπευτικά, λέει η έκθεση. Ούτε και εδώ,
όμως, προχωρεί σε λεπτομέρειες που θα μπορούσαν να μας διαφωτίσουν ως προς το
γιατί δεν μπόρεσε να ρίξει η κυβέρνηση τις τιμές των οπωροκηπευτικών με
εισαγωγές και άφησε τον κόσμο να πληρώσει αδρά τους κερδοσκόπους, με αφορμή
την κακοκαιρία. Όσο για την επίπτωση των μισθολογικών αυξήσεων στον
πληθωρισμό, ο κ. Γκαργκάνας την αναφέρει, αλλά παράλληλα αναγνωρίζει ότι τα
δύο τελευταία χρόνια έχει υποχωρήσει το κόστος εργασίας.

Το έλλειμμα

Τι φταίει για το έλλειμμα του ισοζυγίου, το δεύτερο μεγάλο πρόβλημα της
οικονομίας, κατά τον κ. Γκαργκάνα; Οι επιχειρηματίες, που δεν παράγουν
προϊόντα ανταγωνιστικά (με ελαστικότητα ζήτησης, λέει ο διοικητής της
Τράπεζας), ώστε να μπορούν να τα πουλήσουν σε «δύσκολες» αγορές ή σε
«δύσκολες» περιόδους, όπως η τωρινή. Έτσι, παρατηρείται το φαινόμενο να έχει
εγκαταλειφθεί η αγορά της Δυτικής Ευρώπης και να κατευθύνονται τα ελληνικά
προϊόντα στις ανατολικές, φθηνές αγορές. Αγορές που, επιπλέον, δεν είναι
σταθερές και σίγουρα δεν μπορούν να στηρίξουν το ισοζύγιο, όταν, από την άλλη
πλευρά, εισάγουμε ακριβά δυτικά προϊόντα.

Δημόσιες… ευθύνες

Η κυβέρνηση έχει και αυτή το μέρος της ευθύνης της. Το δημόσιο χρέος, το τρίτο
μεγάλο πρόβλημα της οικονομίας κατά τον κ. Γκαργκάνα, δεν μειώνεται με αρκετά
γρήγορο ρυθμό, γιατί οι δαπάνες του προϋπολογισμού δεν περικόπτονται όσο θα
μπορούσαν. Κατά τον διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος, χρειάζεται ταχύτερη
δημοσιονομική προσαρμογή. Το Δημόσιο ευθύνεται, επίσης, διότι δεν έχει
εκσυγχρονίσει ακόμη τη Δημόσια Διοίκηση, ώστε να παρέχει υπηρεσίες που
ικανοποιούν τις ανάγκες του πολίτη, των επιχειρήσεων και όλης της οικονομίας.

Η γραφειοκρατία που συντηρεί το Δημόσιο είναι σίγουρα ένα αντικίνητρο για την
προσέλκυση επενδύσεων που τόσο έχει ανάγκη η οικονομία μας.

Όχι μόνο οι εργαζόμενοι

Δεν είναι, λοιπόν, μόνο οι εργαζόμενοι που πρέπει να πειθαρχήσουν και να
δεχθούν θυσίες για να κλείσουν οι πληγές της οικονομίας. Ακόμη και, κατά την
έκθεση του διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος, ο ιδιωτικός τομέας στο σύνολό
του – επιχειρήσεις και ελεύθεροι επαγγελματίες – συμπεριφέρονται άκρως
«ελληνικά», κερδοσκοπώντας, εκμεταλλευόμενοι την έλλειψη ελέγχου και
προτιμώντας το γρήγορο και εύκολο κέρδος, παρά τη μακροχρόνια προσπάθεια για
να κατακτηθούν δύσκολες αγορές. Αντίστοιχα, το Ελληνικό Δημόσιο συνεχίζει στον
δρόμο της αδράνειας, αφήνοντας τη γραφειοκρατία να θριαμβεύει.

Να ειπωθούν

Είναι, βέβαια, δουλειά της Τραπέζης της Ελλάδος να λέει και τα δυσάρεστα στις
εκθέσεις της. Χωρίς να αντιμετωπίζουν πρόβλημα πολιτικού κόστους, οι κεντρικές
τράπεζες σε όλο τον κόσμο επωμίζονται συχνά τον άχαρο αυτό ρόλο.

Όμως, ίσως θα ήταν σκόπιμο, σε κάποια επόμενη έκθεση, να ειπωθούν τα δυσάρεστα
και προς τους άλλους υπεύθυνους που η ίδια η έκθεση κατονομάζει, αλλά τόσο
έντονα, όσο οι ευθύνες τους θα δικαιολογούσαν.