Δρόμοι

Η αναμονή…

… το ταξίδι, η ανάπαυση, το παιχνίδι. Ο ταξιδιώτης περιμένει να φτάσει στον
προορισμό του. Ο εργάτης αναπαύεται περιμένοντας άλλη μια μέρα κούρασης. Το
παιδί παίζει χωρίς να χρειάζεται να περιμένει τίποτα. Για μερικούς, η αναμονή
είναι αβάσταχτη, όπως για τον Μπόρχες: «Δεν του έδωσα τη διεύθυνσή μου για να
μη με πιάσει αγωνία περιμένοντας γράμματα». Άλλοι δεν περιμένουν τίποτα και
άλλοι περιμένουν τα πάντα. Άλλοι περιμένουν μια παρουσία το ίδιο αόριστη με
την απουσία (περιμένουν τα πάντα και τίποτα). Ο εθνολόγος Άρνολντ Βαν Γκένεπ
ήταν εκείνος που μίλησε πρώτος γι’ αυτά τα «μεσοδιαστήματα» της αναμονής. Αν
δεν υπήρχαν από μόνα τους, ο άνθρωπος θα τα είχε επινοήσει, για να μπορεί να
καταλαβαίνει πότε περνάει από κάτι σε κάτι άλλο.

Το σχολικό…

… διάλειμμα, η ανάπαυλα στη δουλειά, το μεσημεριανό κλείσιμο των
καταστημάτων, το Σαββατοκύριακο. Αναμονές. Τις θέλουμε; Ή είναι ανεπιθύμητες;
Συχνά δυσανασχετούμε στο απροσδόκητο κουδούνισμα του τηλεφώνου που ταράζει την
ησυχία μας. Άλλοτε πάλι αφήνουμε αναμμένη την τηλεόραση, μολονότι δεν το
έχουμε σκοπό να κάτσουμε μπροστά της. Μας κρατάει συντροφιά, γεμίζει τη σιωπή
της αναμονής. Η αναμονή είναι η απόσταση ανάμεσα σε εκείνο που κάναμε και σε
εκείνο που θα κάνουμε, όταν πάψουμε πια να περιμένουμε. Αν κρίνουμε από τις
συνέπειες των όσων κάνουμε, με το δίκιο μας τη νιώθουμε συχνά ανησυχητική.
«Εκείνος που σκοτώνεται, σκοτώνεται για να μην περιμένει να πεθάνει», είχε πει
ο Ισπανός συγγραφέας και φιλόσοφος Ουναμούνο. Κάτι που μας φέρνει στον νου
τους Παλαιστίνιους καμικάζι. Ο ελεύθερος σκοπευτής περιμένει το υποψήφιο θύμα
του με το δάχτυλο στη σκανδάλη. Ο αεροπόρος περιμένει τον στόχο του να μπει
στο στόχαστρο.

Μα υπάρχουν…

… και κάποιοι που δεν θέλουν να περιμένουν άλλο, που έχουν πια κουραστεί να
στέκονται όρθιοι στην ουρά των υποσχέσεων. Είναι ο όχλος που τη μια μέρα
χρίζει βασιλιάδες και την άλλη τους οδηγεί στη λαιμητόμο. Οι ίδιοι εκείνοι που
καλούν τον όχλο στις πλατείες, μόλις πάρουν την ψήφο του σπεύδουν να τον
διώξουν μακριά μέχρι τις επόμενες εκλογές. Ξέρουν καλά πως αυτός που μπορεί να
τους κάνει το μεγαλύτερο κακό είναι εκείνος που τους σηκώνει στους ώμους.

Έχετε, άραγε…

… συνειδητοποιήσει τι οφείλετε σ’ αυτόν τον όχλο; «Είναι ο όχλος που
δουλεύει στους αγρούς σας και υπηρετεί στα σπίτια σας, που επανδρώνει τον
στόλο σας και προμηθεύει άνδρες στον στρατό σας, που σας έκαμε ικανούς να
αψηφήσετε ολόκληρο τον κόσμο και που μπορεί επίσης να αψηφήσει και σας, όταν η
παραμέληση και η δυστυχία θα τον οδηγήσει σε απόγνωση! Ονομάστε, αν θέλετε,
τους ανθρώπους αυτούς όχλο. Αλλά μην ξεχνάτε ότι ένας όχλος εκφράζει πολύ
συχνά τα αισθήματα του λαού» (Λόρδος Βύρων, 1812).