Προχωρούν οι Κούρδοι, ανησυχούν οι Τούρκοι

Ο στρατηγός Χιλμί Οζκιόκ, αρχηγός των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων,
ενημερώνεται κάθε μέρα για τη θέση και τη δύναμη των πολιτοφυλάκων των Κούρδων
του Ιράκ, οι οποίοι προωθούνται βραδέως στο Βόρειο Ιράκ, προς τις πετρελαϊκές
πόλεις Κιρκούκ και Μοσούλη.

Προς τη Μοσούλη. Κούρδοι μαχητές ύψωσαν χθες τη σημαία τους στο Μακλούμπ, ένα στρατηγικής σημασίας ύψωμα σε απόσταση μόλις 12 χλμ. ανατολικά της Μοσούλης. Παράλληλα Αμερικανικά αεροπλάνα σφυροκοπούν αδιάκοπα ιρακινές θέσεις στην ίδια πόλη

Με τη βοήθεια των αεροπορικών επιδρομών και των ειδικών δυνάμεων των ΗΠΑ, οι
πεσμεργκά (Κούρδοι μαχητές) βρέθηκαν τις τελευταίες ημέρες σε απόσταση 30
χιλιομέτρων από τις δύο πόλεις.

Απειλή

Η Τουρκία αντιμετωπίζει ως απειλή για την ασφάλειά της το ενδεχόμενο να πάρουν
οι Κούρδοι τον έλεγχο των ιρακινών πετρελαιοπηγών. Αν μπουν σε κάποια από τις
δύο πόλεις, ο Οζκιόκ θα βρεθεί αντιμέτωπος με την πιο σημαντική απόφαση της
44ετούς στρατιωτικής σταδιοδρομίας του: θα διατάξει άραγε ή όχι μια εισβολή
στο Βόρειο Ιράκ, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε συγκρούσεις ανάμεσα στα
στρατεύματα τα δικά του και εκείνα των ΗΠΑ και των Κούρδων συμμάχων τους;
Θεωρητικά, τον τελευταίο λόγο για οποιαδήποτε ανάπτυξη στο Ιράκ έχουν οι
εκλεγμένοι ηγέτες της Τουρκίας. Αλλά η πολιτικά ευάλωτη και σχετικά άπειρη
κυβέρνηση του πρωθυπουργού Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είναι σχεδόν σίγουρο ότι θα
αφεθεί στην κρίση του στρατού.

Αν σημειωθεί κρίση

Το αν αυτό θα πρέπει να ανακουφίσει ή να ανησυχήσει τις ΗΠΑ αποτελεί θέμα μιας
συζήτησης που διεξάγεται σε χαμηλούς τόνους στην Ουάσιγκτον και την Άγκυρα,
όπου διπλωμάτες και άλλοι εξετάζουν το υπόβαθρο και τις δημόσιες δηλώσεις του
Οζκιόκ, για να εικάσουν τι μπορεί να κάνει σε περίπτωση κρίσης.

Ο Οζκιόκ, 63 χρόνων, δεν ταιριάζει στο προφίλ του ισχυρού άνδρα του στρατού.
Πέρασε αρκετά χρόνια στις Βρυξέλλες ως εκπρόσωπος της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ και
διπλωμάτες και αξιωματικοί που έχουν εργασθεί μαζί του λένε πως υποστηρίζει
περισσότερο από πολλούς συναδέλφους τους τη δημοκρατική μεταρρύθμιση και τις
ισχυρές σχέσεις με τις ΗΠΑ και την Ευρώπη. Το Πεντάγωνο καλωσόρισε τον
διορισμό του τον Αύγουστο ως καλό σημάδι για τις σχέσεις με την Τουρκία.

Ωστόσο, το γεγονός ότι ο Οζκιόκ δεν υποστήριξε σθεναρά την πρόταση των ΗΠΑ για
το άνοιγμα ενός βορείου μετώπου από την Τουρκία και η επιμονή του να στείλει
τουρκικά στρατεύματα στο Βόρειο Ιράκ έκαναν ορισμένους να αμφισβητήσουν την
προθυμία του και την ικανότητά του να συγκρατήσει τα εθνικιστικά και
αντιδυτικά αισθήματα που εντείνονται μεταξύ των στρατηγών του.

Παρότι υπήρξαν διπλωματικές προσπάθειες που διήρκεσαν εβδομάδες –
συμπεριλαμβανομένης μιας συνάντησης σε τεταμένη ατμόσφαιρα την περασμένη
εβδομάδα ανάμεσα στον Οζκιόκ και τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Κόλιν Πάουελ
-, η Τουρκία δεν έχει αποκλείσει το ενδεχόμενο να κάνει κάποια κίνηση στο
Βόρειο Ιράκ. Αντ’ αυτού, συμφώνησε να έχει διαβουλεύσεις με τις ΗΠΑ προτού
αναλάβει οποιαδήποτε δράση.

Στρατιωτική απάντηση

Η Τουρκία έχει, επίσης, προειδοποιήσει πως οποιαδήποτε κίνηση για την κατάληψη
του Κιρκούκ ή της Μοσούλης από κουρδικές οργανώσεις, ακόμη και από άοπλους
πολίτες, θα προκαλέσει στρατιωτική απάντηση. Με τους Κούρδους μαχητές να
καταλαμβάνουν σταδιακά εδάφη τα οποία εγκαταλείπουν Ιρακινοί στρατιώτες – και
την αμερικανική ανάπτυξη στον Βορρά να είναι ακόμη πολύ μικρή για να
καταληφθούν οι πόλεις μόνον από Αμερικανούς – το σενάριο αυτό είναι το
πιθανότερο για να προκληθεί κρίση, λένε Τούρκοι και Αμερικανοί αξιωματούχοι.

«Όσο πλησιέστερα φτάνουν οι Κούρδοι στο Κιρκούκ τόσο περισσότερο ανησυχούμε»,
δήλωσε ένας ανώτερος Τούρκος αξιωματούχος, ο οποίος ζήτησε να μην
κατονομαστεί. «Κάναμε τη θέση μας πολύ σαφή στους Αμερικανούς. Από αυτούς
εξαρτάται τι θα συμβεί στη συνέχεια».