Το Αφγανιστάν ακόμα περιμένει

Όταν, ύστερα από 8 χρόνια στην εξορία, η Φατζίλα επέστρεψε στο Αφγανιστάν
και στη δουλειά της – προϊσταμένη των νοσοκόμων στο Νοσοκομείο Παίδων της
Καμπούλ – δεν περίμενε ποτέ ότι θα χρειαζόταν να υποδυθεί τον… Θεό.

Το πρόωρο νεογνό πρέπει να μείνει σε θερμοκοιτίδα για πολλές εβδομάδες. Στην Καμπούλ το βγάζουν ύστερα από 15 λεπτά. Ο εξοπλισμός που ανέμεναν οι Αφγανοί μετά τον πόλεμο δεν ήρθε ποτέ. Και τώρα τα περισσότερα νεογέννητα πεθαίνουν

Τώρα περνά τις ημέρες της δίνοντας σε κάθε πρόωρο και άρρωστο νεογνό 15 λεπτά
στη μοναδική θερμοκοιτίδα του νοσοκομείου. Γνωρίζει πως κάθε φορά που βγάζει
κάποιο από εκεί, το βρέφος μπορεί να πεθάνει. «Μπορείτε να φανταστείτε πόσο
τρομερό είναι να λες σε κάποια μητέρα ότι το μωρό της δεν μπορεί να παραμείνει
στη θερμοκοιτίδα; Πολλά από αυτά χρειάζεται να μείνουν εκεί εβδομάδες. Αντί
γι’ αυτό όμως, παίρνουν 15 λεπτά κάθε δυο-τρεις ώρες και αυτό μόνο όταν έχουμε
ηλεκτρικό. Είχα συγκλονιστεί όταν επέστρεψα…».

Η μαρτυρία της δεν έχει τέλος. Και η σύγκριση είναι αναπόφευκτη. «Όταν
εργαζόμουν εδώ, στο παρελθόν, είχαμε εξοπλισμό και αν πέθαινε ένα μωρό,
γινόταν έρευνα. Τώρα πεθαίνουν τα περισσότερα. Χάνουμε πέντε, έξι, επτά μωρά
την ημέρα από υποθερμία, επειδή δεν έχουμε τον βασικό εξοπλισμό».

Η καρδιά του Αφγανιστάν. Εδώ χτυπάει η καρδιά του Αφγανιστάν. Μια χώρα
την οποία επικαλείται ο Αμερικανός πρόεδρος για να ενισχύσει το επιχείρημά του
ότι η ζωή του ιρακινού λαού θα είναι καλύτερη μετά την «απελευθέρωσή» του από
τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Πολλές μητέρες ξεσπούν βλέποντας τα μωρά τους να χάνονται αβοήθητα. Στη
Φατζίλα μένει το σκληρό καθήκον να μαζέψει μετά τα σκόρπια κομμάτια… «Ο
ίδιος μου ο γιος έμεινε έξι εβδομάδες στη θερμοκοιτίδα», λέει, «γιατί
γεννήθηκε πρόωρα κατά 10 εβδομάδες. Προσπάθησα να φανταστώ τον εαυτό μου στη
θέση τους, να μου λένε ότι μπορεί να έχει οξυγόνο και ζεστασιά μόνο 15 λεπτά
κάθε… μερικές ώρες». Τι πιθανότητες επιβίωσης θα είχε ένα τέτοιο μωρό εδώ
στην Καμπούλ; «Καμία», απαντά ωμά.

Τα άρρωστα νεογέννητα χρειάζονται αποστειρωμένο περιβάλλον, όμως το ταβάνι
στην εντατική μονάδα είναι μαύρο από τον καπνό που αφήνει η θερμάστρα
πετρελαίου. Οι γιατροί και οι νοσοκόμες δεν έχουν γάντια, μάσκες και
αποστειρωτικές μεθόδους καθαρισμού.

Υποσιτισμένα. Στην πτέρυγα όπου φιλοξενούνται τα υποσιτισμένα παιδιά, η
Νάντια είναι μία από τις πολλές μητέρες που κρατούν στην αγκαλιά τους
νεογέννητα με… δυσδιάκριτα άκρα. «Ήξερα ότι έπρεπε να τρώω φρούτα και άλλα
κατάλληλα τρόφιμα για να γεννηθεί το παιδί μου δυνατό», λέει σιγοκλαίγοντας
και σηκώνει την βρώμικη κουβέρτα για να μας δείξει τον γιο της, που είναι δύο
μηνών. «Το μόνο που είχαμε όμως ήταν πατάτες, μαύρο τσάι και το πιο φτηνό
ρύζι». Όταν την ρωτάμε αν έτρωγε κρέας, χαμογελά: «Ούτε μήλο είχαμε».

Σε ερείπια. Μερικά χιλιόμετρα από το νοσοκομείο, εκατοντάδες
οικογένειες ζουν σε ερείπια. Τα χαλάσματα του βομβαρδισμένου κινηματογράφου,
του εμπορικού κέντρου και του παλιού σοβιετικού πολιτιστικού κέντρου έχουν
γίνει καταφύγια για πρόσφυγες, όπως για τη Μπίμπι Ζαν που επέστρεψε στην
Καμπούλ για να διαπιστώσει ότι… δεν θα έβρισκε μέρος για να ζήσει. Η ίδια
και τα εννέα παιδιά της κοιμούνται πάνω στις κρύες πέτρες ενός δωματίου, η μία
πλευρά του οποίου έχει ανατιναχθεί. Ο σύζυγός της δεν κατάφερε να βρει
δουλειά. «Ακούσαμε τις υποσχέσεις ότι ο κόσμος δεν θα ξεχνούσε το Αφγανιστάν,
όμως κοιτάξτε μας, ζούμε σαν σκυλιά».

Πρόσωπα βρώμικα με μύτες που τρέχουν συγκεντρώνονται γύρω της. Όταν τους
φέρνουν λίγο ξερό ψωμί, πέφτουν πάνω σαν αρπαχτικά. Αυτό είναι το μοναδικό
γεύμα τους για όλη την ημέρα.

Τον περασμένο μήνα, μία 10μελής αποστολή του ΟΗΕ επισκέφτηκε τη νοτιοδυτική
επαρχία Ζαμπούλ και έγινε δεκτή από τον τοπικό φύλαρχο. Προσέφεραν στον καθένα
ένα αναψυκτικό, μια πέπσι. Δεκάδες Αφγανοί είχαν συγκεντρωθεί έξω από το
κτίριο και τους παρακολουθούσαν από τα παράθυρα. Ένας από τους αξιωματούχους
του ΟΗΕ ρώτησε τον φύλαρχο για την ξένη βοήθεια που φτάνει στην περιοχή.
«Είναι όπως οι πέπσι», τους απάντησε. «Δέκα για σένα, μία για μένα και καμία
για τους Αφγανούς που μας βλέπουν».