ΡΑΪΝΧΑΡΤ ΜΠΙΤΙΚΟΦΕΡ «Όχι λευκή επιταγή στις ΗΠΑ»

Η μεγαλύτερη ανησυχία του είναι για τα εκατομμύρια των αμάχων, των οποίων η
ζωή απειλείται, είτε άμεσα από τις εχθροπραξίες είτε έμμεσα από τις συνέπειες
του πολέμου. Γι’ αυτό και πρώτιστη ανάγκη είναι «να τερματισθεί ο πόλεμος όσο
το δυνατόν ταχύτερα», επισημαίνει στη συνέντευξή του στα «ΝΕΑ» ο πρόεδρος του
κόμματος των Πρασίνων της Γερμανίας, Ράινχαρτ Μπίτικοφερ.

Ο κ. Μπίτικοφερ αποφεύγει να χαρακτηρίσει τον πόλεμο «παράνομο», μολονότι
υπογραμμίζει ότι ο στόχος ανατροπής του Ιρακινού δικτάτορα δεν καλύπτεται από
τη Χάρτα του ΟΗΕ και ουσιαστικά «επιβάλλεται το δίκαιο του ισχυρού».

Η γερμανική κυβέρνηση με τη γραμμή «όχι στον πόλεμο» στην αρχή φαινόταν
απομονωμένη, στο τέλος όμως βρέθηκε με μία ισχυρή πλειοψηφία στο
Συμβούλιο Ασφαλείας.

Πρέπει να υπογραμμίσω τη θαρραλέα στάση ορισμένων χωρών, που στο Συμβούλιο
Ασφαλείας πήγαν κόντρα στη θέση της κυβέρνησης Μπους. Θεωρώ, μακροπρόθεσμα,
ότι είναι ένα σαφές μήνυμα, κυρίως προς τις ΗΠΑ, ότι η παγκόσμια κοινότητα δεν
είναι διατεθειμένη να δώσει λευκή επιταγή στο μεγαλύτερο και ισχυρότερο μέλος
της, αλλά εμμένει σε μία βασική αρχή: ότι ο ρόλος του ΟΗΕ για τη διεθνή
ασφάλεια είναι εξαιρετικά σημαντικός και δεν πρέπει να υποσκάπτεται.

Υπάρχουν όμως περιθώρια χαλιναγώγησης της μοναδικής πλέον υπερδύναμης,
ή πρόκειται για ουτοπία;

Έχει ειπωθεί τελευταία, σχετικά με την αντίδραση στον πόλεμο, ότι έχει
αναδειχθεί μία «δεύτερη υπερδύναμη», η παγκόσμια κοινή γνώμη. Τα εκατομμύρια
των διαδηλωτών σε όλο τον κόσμο είναι μία σημαντική πολιτική δύναμη, που έχει
συμβάλει στη διαμόρφωση ενός μεγάλου μετώπου κατά του πολέμου.

Από στρατηγική άποψη, δεν πιστεύω ότι είναι φρόνιμο να τραβήξουμε μία γραμμή
«όλοι εναντίον των ΗΠΑ». Πρέπει, κυρίως η ηγεμονική δύναμη, να ενσωματωθεί σε
μία πολυμερή τάξη πραγμάτων. Αλλά ταυτόχρονα, θέλουμε να εντατικοποιήσουμε τη
συνεργασία μας στην Ευρώπη, ώστε με μία πιο ενιαία και ισχυρότερη φωνή, να
μπορούμε να πούμε στους φίλους μας στις ΗΠΑ, «στοπ, μη πάτε παραπέρα».

Κάτι που δεν κατάφερε ούτε ο άξονας,
Παρίσι-Βερολίνο-Μόσχα. Μπορεί αυτός να λειτουργήσει ως αντίβαρο στην
αμερικανική υπερδύναμη;

Δεν αποδίδω καμία απολύτως σημασία σε έναν τέτοιο άξονα και θα θεωρούσα λάθος
την επιστροφή στο λεξιλόγιο και τον τρόπο σκέψης του 19ου αιώνα.
Παρεμπιπτόντως, αν μείνουμε προσανατολισμένοι στην προοπτική της προστασίας
των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τότε η Ρωσία και η Κίνα δεν μπορούν να είναι οι
στενότεροι σύμμαχοί μας. Οι ατλαντικές σχέσεις παραμένουν και για το μέλλον
σημαντικές, όχι από νοσταλγία ή ευγνωμοσύνη. Υπάρχουν πολλές κρίσεις στον
κόσμο που, χωρίς στενή συνεργασία Ευρώπης και ΗΠΑ, δεν μπορούν να
αντιμετωπισθούν, π.χ. το Παλαιστηνιακό ή η κρίση του Κασμίρ. Γι’ αυτό και
πρέπει να εργαστούμε για έναν επαναπροσδιορισμό της συνεργασίας Ευρώπης-ΗΠΑ. Η
Ευρώπη πρέπει να αναπτύξει τις δικές της προτάσεις για μία νέα τάξη, όχι στη
βάση του ηγεμονισμού, αλλά της πολυμερούς συνεργασίας.

Έκανε και η Ευρώπη λάθη στην κρίση του Ιράκ;

Ναι. Σίγουρα έκανε λάθη. Περίμενε πολύ μέχρι να αναπτύξει τη δική της
στρατηγική λύση, για μία, μη στρατιωτική, διευθέτηση του προβλήματος του
αφοπλισμού του Ιράκ.

Μείναμε για μεγάλο διάστημα απλοί παρατηρητές. Δεν υπήρξε και ο απαιτούμενος
συντονισμός. Χρίζει κριτικής το ότι χώρες, όπως η Μεγάλη Βρετανία, η Ισπανία,
η Ιταλίααυτονομήθηκαν και τάχθηκαν στο πλευρό των ΗΠΑ. Στο θέμα αυτό, οι λαοί
της Ευρώπης είναι ενωμένοι και έχουν προχωρήσει περισσότερο από τις
κυβερνήσεις τους.

Το ρήγμα στην Ευρώπη είναι όμως υπαρκτό και περισσότερο από ποτέ στο
παρελθόν εμφανές.

Δεν συμμερίζομαι την εκτίμηση αυτή. Άλλοι μιλούν για τέλος, εγώ το θεωρώ αρχή
της κοινής ευρωπαϊκής συνεργασίας. Ντε φάκτο, δεν υπήρχε στο παρελθόν κοινή
εξωτερική πολιτική. Τώρα έχουμε μία άκρως πολιτικοποιημένη, πανευρωπαϊκή
διαδικασία επεξεργασίας μιας κοινής εξωτερικής πολιτικής, στην οποία η κοινή
γνώμη παίζει ενεργό ρόλο. Πιστεύω ότι η Ε.Ε. θα βγει ενισχυμένη από αυτή την
κρίση, όπως, στο τέλος, και ο ΟΗΕ.

Οι συμμαχικές υποχρεώσεις προς την Τουρκία

Κύριε Μπιτικόφερ, θα αποσυρθούν οι Γερμανοί στρατιώτες που
συμμετέχουν στα ΝΑΤΟϊκά AWACS στην Τουρκία;

Εάν η Τουρκία καταστεί εμπόλεμο μέρος, η Γερμανία θα αποσύρει τους στρατιώτες
της, που συμμετέχουν στα πληρώματα αυτών των AWACS. Αυτή είναι η απόφαση της
κυβέρνησης.

Μία εμπλοκή της Τουρκίας στον πόλεμο του Ιράκ πόσο μπορεί να επηρεάσει τις
προοπτικές ένταξής της στην Ε.Ε.;

Με την Τουρκία έχει συμφωνηθεί μία διαδικασία και ένα χρονοδιάγραμμα. Στο
τέλος του 2004 θα υποβληθεί η έκθεση, βάσει της οποίας θα ακολουθήσουν τα
επόμενα βήματα.

Υπάρχει όμως μια ανησυχία, ότι η επίκαιρη κρίση ενδέχεται να οδηγήσει σε
ανακοπή και οπισθοδρόμηση των μεταρρυθμιστικών προσπαθειών στη χώρα. Και κάτι
τέτοιο θα ήταν σίγουρα αρνητικό για την ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας.

ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ

Πρόεδρος των Γερμανών Πρασίνων

Το καταστατικό θέλει «δίδυμο» στην προεδρία του κόμματος. Από το συνέδριο του
περασμένου Δεκεμβρίου, ο μέχρι τότε γραμματέας του κόμματος Ράινχαρτ
Μπίτικοφερ είναι ένας εκ των δύο προέδρων των Πρασίνων μαζί με την Αγκέλικα
Μπέερ. Πενηντάχρονος σήμερα, με σπουδές Φιλοσοφίας και Ιστορίας, θέλει τους
Πρασίνους «αυτόνομο, σύγχρονο κόμμα της οικολογικής αριστεράς». Σε άλλες
κρίσεις, Κόσοβο, Αφγανιστάν, τα πράγματα ήταν πολύ πιο δύσκολα για την πτέρυγα
των «ρεάλος» του Φίσερ, στην οποία ανήκει. Τώρα, η αντιπολεμική γραμμή της
κυβέρνησης εκφράζει και τη βάση των Πρασίνων.