ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Οι εξηνταοχτάκηδες *

Η δημοκρατία, δηλαδή η δημοκρατία της αγοράς, της ΕΞΟΝ και της ΙΒΜ, ενίκησε.

Ο πόλεμός της κηρύχθηκε. Πρόκειται να σκοτώσει. Πρόκειται όμως να πουλήσει και
να καταναλωθεί από όσους τον βλέπουν στην τηλεόραση ικανοποιημένοι: τον Μπους
βέβαια και τον Τσέινι, αλλά και όλους τους «χάπι-πίπολ» του διεθνούς κλαμπ με
τις πολύχρωμες πιστωτικές στα Λουί Βουιτόν πορτοφόλια τους.

Τα πεδία των μαχών πριν από τη Βαγδάτη είναι τα διεθνή χρηματιστήρια: όλα,
πλην του δικού μας, βρίσκονται σε άνοδο.

Αλλά όλα έχουν την ιστορία τους. Και η νεοφιλελεύθερη Αντιμεταρρύθμιση που
κυριαρχεί – και ως εκ τούτου γράφει σήμερα την Ιστορία – έχει την ηλικία μας.
Εμείς διαβάλλαμε το κράτος υπέρ των «δημιουργικών» αρετών της αγοράς, εμείς
δυσφημήσαμε την πολιτική υπέρ του νομαδισμού και της τέχνης, εμείς εκλάβαμε τα
ανθρώπινα δικαιώματα ως πανάκεια, πετύχαμε να εξιδανικεύσουμε τον καπιταλισμό.

Διαδηλώνουμε βέβαια για την ειρήνη, αλλά είμαστε υπόλογοι για τα θύματα.

«Ο μοναδικός τρόπος για ν’ αποτινάξουμε την ντροπή είναι να προσποιούμαστε
ότι είμαστε ζώα (να γρυλλίζουμε, να σκάβουμε, να σαρκάζουμε,
να κάνουμε σπασμωδικές κινήσεις). Συχνά ένα ζώο που πεθαίνει,
σκέφτεται περισσότερο από έναν ζωντανό άνθρωπο, ακόμη και αν είναι
δημοκράτης».

Αυτό το απόσπασμα από το Τι είναι η φιλοσοφία του Ντελέζ και του
Γκουαταρί διάβασα την περασμένη εβδομάδα. Καλεσμένος από τον Ζακ Λενί και το
Εθνικό Κέντρο Ορλεάνης, περιστοιχισμένος από δραματουργούς και φιλοσόφους στην
ηλικία μου, με κοινές σπουδές, τον Ντελέζ ευαγγέλιο και την ίδια εμπειρία από
τα «γεγονότα του ’68». Κυρίως με τις ίδιες μετα-στρουκτουραλιστικές αναλύσεις
που αν δεν μας αποβλάκωσαν ακόμη, μας δικαιολόγησαν πλήρως το ένστικτο
αυτοσυντήρησης λόγω της κλίσης μας προς το παράδοξο…

Όλοι, με την αυτοκριτική στο χέρι, μοιραίοι, περίπου νικημένοι, κυρίως
υπαίτιοι με άλλοθι τον μεταμοντερνισμό, αντιμέτωποι με τους κυβερνο-λύκους,
παντού, στα Πανεπιστήμια, στα «μέσα», στην πολιτική, όλοι όσοι μπλέξαμε τον
Νίτσε με τον Μαρξ, ενώ ο Ντάνιελ Μπελ μάς περίμενε στη γωνία και οι μορφωτικοί
ακόλουθοι των πρεσβειών των Ηνωμένων Πολιτειών με προσκλήσεις για εκπαιδευτικά
«τουρ» στην Αμερική, αποσιωπούσαν τις αλυσίδες που θα φορούσαμε στα
αεροδρόμια. Όλοι, με τον κυνισμό του παραγκωνισμένου, συζητήσαμε για την
Ενωμένη Ευρώπη, αλληλοσπαρασσόμενοι ευγενικά.

Στην Ορλεάνη είδα δύο – τρία πράγματα:

– ότι το Πανεπιστήμιο συνδεδεμένο με τα κονδύλια και τις εταιρείες δεν είναι
πια παρά το χωλάκι της λεγόμενης κοινωνίας του τριτογενούς τομέα υπηρεσιών. Οι
φοιτητές βιάζονται να απαλλαγούν από τις «φιλοσοφίες» μας και να εισέλθουν

– ότι ο μετα-αριστερισμός μας, όταν δεν είναι ψυχαγωγικός στα «παράθυρα»,
είναι θλιβερός και μνησίκακος. Επιπλέον επιδοτούμενος per diem στα συνέδρια

– ότι όποια αντίρρηση και αν διατυπώσουμε ως ειδήμονες, όσο κι αν παίξουμε με
τις λέξεις του Ντεριντά, ξέρουμε καλά την απάντηση των χορηγών μας (υπουργών
Πολιτισμού και ρέστα): «Πέστε ό,τι θέλετε. Αφήστε όμως σε μας τη διανομή μέσω
των αρμοδίων που τα πιάνουν».

– ότι όσο είμαστε εντελώς άχρηστοι, άλλο τόσο είμαστε και απαραίτητοι. Άλλοι
με τη γραφικότητά τους και άλλοι μ’ έναν ορθολογισμό «απατεώνων της
ανθρωπότητας», όπως ο Μπουβρέε και ο Χάμπερμας. Δεν είμαστε κατανοητοί, αλλά
τη νύχτα στα φουαγιέ του Γαλλικού Ινστιτούτου, της Κάζα Ντ’ Ιτάλια
και του Γκαίτε καταλαβαινόμαστε συνομιλώντας χαριτωμένα με τους
μισθοφόρους της γραφειοκρατίας και τους κοσμικούς.

Με την άφιξή μου στην Αθήνα, την Ημέρα της Ποίησης, κατηφόρισα επίτηδες
στην άχαρη αίθουσα του Βυζαντινού Μουσείου.

Ήθελα να δω τη χαρά που θα έκαναν οι «φίλοι» της Εταιρείας Συγγραφέων και οι
διευθυντές των λογοτεχνικών μας περιοδικών. Αλλά δεν ήταν σχεδόν κανείς.

Τρεις φιλόλογοι στο πάνελ κι ένας έξυπνος, νέος μεταφραστής-ποιητής που
κατέρριψε με Πάτριοτ τον «οικουμενικό» Καβάφη.

Στο τέλος αυτής της βραδιάς που θα μου μείνει αξέχαστη, όχι για το ΕΚΕΒΙ αλλά
για το Αλ Τζαζίρα, ένας γέροντας, παρά τις αντιρρήσεις του προεδρείου,
επέμεινε να απαγγείλει ένα ποίημά του.

Στην Ορλεάνη, την προηγουμένη, ομολογώ ότι είχα αισθανθεί μαζί με τους
«εξηνταοχτάκηδες» πιο οικεία. Βαρεμένοι, σκεφτόμαστε το δόκανο. Πώς
δαγκώνοντας, θα κόψουμε το μαγκωμένο μας ποδάρι και θα του δίνουμε.

Το συμπέρασμα; Σαφές: το θλιβερό, δεν είναι ένας ανθρωπάκος που την «είδε»
φιλόσοφος, αλλά ένας φιλόσοφος που νομίζει πως είναι…

(*) Από τον νεολογισμό: soixantehuitards. Οι του «Μάη ’68». Όχι,
υποχρεωτικά, οι εξηνταοχτάρηδες.