ο υποψήφιος Ένας δικηγόρος για κάθε 353 Έλληνες

Τμήματα Νομικής λειτουργούν στο Πανεπιστήμιο Αθήνας, στο Αριστοτέλειο
Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης (Κομοτηνή).

Σκοπός του Τμήματος αυτού είναι να μεταδώσει στους φοιτητές του τις
απαραίτητες γνώσεις για να ασχοληθούν με τη μελέτη και την ερμηνεία της
νομοθεσίας, την εφαρμογή και την υπεράσπιση του δικαίου.

Η Νομική Αθήνας είχε το 2002 περίπου 17.000 εγγεγραμμένους φοιτητές, εκ των
οποίων μόνο οι 4.000 περίπου είναι ενεργοί. Η Νομική Θεσσαλονίκης είχε 18.500
περίπου εγγεγραμμένους φοιτητές, εκ των οποίων μόνο οι 4.000 περίπου είναι
ενεργοί. Η Νομική Θράκης είχε 4.200 περίπου εγγεγραμμένους φοιτητές, εκ των
οποίων μόνο οι 2.500 περίπου είναι ενεργοί. Κάθε χρόνο συνολικά πάνω από 1.500
πτυχιούχοι εισάγονται στην αγορά εργασίας.

Στο επιστημονικό πεδίο των Ανθρωπιστικών, Νομικών και Κοινωνικών Σπουδών ο
ένας στους τρεισήμισι περίπου υποψηφίους των Εξετάσεων του 2000 και του 2001
έδειξε έμπρακτα την προτίμησή του στις Νομικές Σπουδές «σταυρώνοντας» στο
μηχανογραφικό δελτίο, ως πρώτη επιλογή, κάποιο από τα τρία Τμήματα της
Νομικής. Ωστόσο, κάθε χρόνο μειώνονται οι πρώτες προτιμήσεις σε σχέση με τον
προηγούμενο.

Η «ένταση» και η «έκταση» της ζήτησης Νομικών Σπουδών είναι ακόμη μεγαλύτερη,
αν λάβουμε υπόψη ότι η Νομική Αθήνας έρχεται πρώτη στην «πρώτη προτίμηση» των
υποψηφίων της Γ’ Δέσμης, η Νομική Θεσσαλονίκης πρώτη στη «δεύτερη προτίμηση»
και η Νομική Θράκης (Κομοτηνή) πρώτη στην «τρίτη προτίμηση» των υποψηφίων.

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

Οι πτυχιούχοι του Τμήματος μπορούν να εργασθούν:

ως ελεύθεροι επαγγελματίες ασκώντας δικηγορία. Για να ασκήσει κανείς το
επάγγελμα του δικηγόρου, πρέπει να κάνει 18μηνη πρακτική άσκηση σε δικηγορικό
γραφείο και να επιτύχει στις ειδικές εξετάσεις στα Εφετεία,

ως δικαστικοί λειτουργοί. Για να μπει κανείς στον δικαστικό κλάδο, πρέπει να
δώσει τις σχετικές εξετάσεις στο υπουργείο Δικαιοσύνης 3 χρόνια μετά τη λήψη
της άδειας εξάσκησης της δικηγορίας, ως συμβολαιογράφοι, αφού λάβουν μέρος
στις σχετικές εξετάσεις 2 χρόνια μετά την άδεια άσκησης επαγγέλματος.

Ο υποψήφιος πρέπει να τελειώσει τη Νομική και να δουλέψει για δύο χρόνια
δικηγόρος ή δικαστικός λειτουργός. Οι θέσεις των συμβολαιογράφων είναι λίγες
και το υπουργείο Δικαιοσύνης κάθε χρόνο προκηρύσσει διαγωνισμό για την πλήρωση
των θέσεων. Ο συμβολαιογράφος συντάσσει και φυλάσσει έγγραφα,
συμβολαιογραφικές πράξεις, εκδίδει αντίγραφα των εγγράφων, μεταφράζει
ξενόγλωσσα κείμενα που έχουν σχέση με τα πιο πάνω έγγραφα στα ελληνικά, ως
υπάλληλοι στο δημόσιο ή στον ιδιωτικό τομέα σε ειδική κατηγορία, και

στην εκπαίδευση (πολύ μικρός αριθμός νομικών διορίζονται στη μέση γενική και
τεχνικοεπαγγελματική εκπαίδευση).

Το ισοζύγιο ζήτησης και προσφοράς του κλάδου, και ειδικότερα του δικηγορικού,
μπορεί να χαρακτηριστεί αρνητικό. Παρατηρείται μια αλματωδώς αυξανόμενη
υπερπροσφορά δικηγόρων που κατατάσσει τη χώρα μας στις πρώτες θέσεις
παγκοσμίως ως προς την αναλογία τους με τον πληθυσμό. Να σημειώσουμε εδώ ότι
στη χώρα μας οι δικηγόροι είναι περίπου 29.000 και αντιστοιχεί ένας σε κάθε
353 Έλληνες. Σύμφωνα με στοιχεία του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών, σε σύνολο
15.834 δικηγόρων, οι 1.000 ασκούν επαγγέλματα άσχετα με το δικηγορικό
επάγγελμα, ενώ 4.873, δηλαδή το 1/3 των Αθηναίων δικηγόρων, δεν κατόρθωσαν να
κάνουν ούτε μία παράσταση στα δικαστήρια μέσα στο έτος που έγινε η έρευνα.

Με λίγα λόγια είναι κατά μια έννοια άνεργοι. Η αρνητική αυτή κατάσταση, εκτός
από τα εργασιακά αδιέξοδα που προξενεί, οδηγεί και σε πτώση του επιπέδου
υπηρεσιών σε συνδυασμό με πλασματική αύξηση των δικηγορικών και δικαστικών
αναγκών που ενίοτε προωθούν ορισμένοι για λόγους επιβίωσης.

Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της V-PRC που έγινε στο χρονικό διάστημα από 24
Απριλίου έως 21 Μαΐου 2001 σε δικηγόρους-μέλη του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών,
στην ερώτηση «όταν σκέφτεστε την επαγγελματική σας κατάσταση στο μέλλον, πόσο
εξασφαλισμένοι αισθάνεστε», το 52% απάντησαν «λίγο» ή «καθόλου».

Στην ίδια έρευνα φαίνεται καθαρά ότι τα σημαντικότερα εργασιακά προβλήματα που
αντιμετωπίζουν οι περισσότεροι, σχετίζονται με την πληθώρα των δικηγόρων, τις
χαμηλές αποδοχές και τον περιορισμό της δουλειάς. Τα προβλήματα αυτά οδηγούν
στην κρίση του δικηγορικού επαγγέλματος.