Αυξήσεις στο Δημόσιο με βάση την παραγωγικότητα

Πολύ σωστά το υπουργείο Οικονομίας αποφάσισε να εγκαταλείψει την παρελκυστική
τακτική και να δώσει στους δημοσίους υπαλλήλους τα αναδρομικά του
οικογενειακού επιδόματος που δικαιούνται, όπως αποφάσισε η Δικαιοσύνη. Στο
κάτω κάτω, το οικογενειακό επίδομα συνάδει με την πολιτική στήριξης της
οικογένειας, που διαφημίζει τον τελευταίο χρόνο το κυβερνών κόμμα. Το επίδομα
αυτό έχει ένα νόημα και πρέπει να βρεθούν πόροι για να χορηγηθεί, έστω κι αν
κοστίζει ακριβά.

Όμως, η πολιτική της κυβέρνησης για το Δημόσιο και ειδικότερα για τις αμοιβές
των δημοσίων υπαλλήλων δεν μπορεί και δεν πρέπει να εξαντλείται στη χορήγηση
επιδομάτων που υπαγορεύονται κατά κανόνα από τη – δικαιολογημένη – πίεση των
ίδιων των εργαζομένων.

Κάποτε πρέπει να αναλάβει η ίδια πρωτοβουλίες και να χαράξει μια πολιτική
μισθών για τον δημόσιο τομέα, που να εξυπηρετεί τους στόχους της για την
απονομή δικαιοσύνης, αλλά και για την αποτελεσματική λειτουργία του Δημοσίου
και της οικονομίας συνολικά. Μέχρι τώρα, οι κινήσεις που έχουν γίνει στον
τομέα αυτόν υπήρξαν αποσπασματικές και συχνά λειτούργησαν στην αντίθετη
κατεύθυνση από αυτήν που θα έπρεπε να λειτουργήσουν.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα τέτοιας αστοχίας ήταν η χορήγηση, από το 2002, του
επιδόματος των 60.000 δραχμών σε όλους τους δημοσίους υπαλλήλους που δεν
έπαιρναν άλλα επιδόματα. Αντί να αποφασίσει ποιους δημοσίους υπαλλήλους θέλει
να ενισχύσει και για ποιο λόγο, η κυβέρνηση έκανε μια επίδειξη γενναιοδωρίας
στον δημόσιο τομέα – ο ιδιωτικός αφήνεται πάντα στην τύχη του – χωρίς καμία
στόχευση. Μοίρασε, γενικώς, χρήματα για λόγους που πολλοί υποπτεύθηκαν ότι
είχαν σχέση με πολιτικά ανταλλάγματα, καθώς την εποχή που αποφασίσθηκε η
χορήγηση του επιδόματος ήταν σε εξέλιξη το συνέδριο του κυβερνώντος κόμματος.

Κάθε εκδήλωση γενναιοδωρίας, βεβαίως, είναι ευπρόσδεκτη, αν ο προϋπολογισμός
δεν θέτει περιορισμούς. Όταν, όμως, το υπουργείο Οικονομικών δυσκολεύεται να
βρει τα λιγότερα από 5 δισ. δρχ. που χρειάζεται για να ενισχύσει στοιχειωδώς
π.χ. τους αναπήρους, μια κατηγορία πολιτών που σαφώς έχει ανάγκες, δεν
δικαιούται να επιδεικνύει υπερβάλλουσα γενναιοδωρία αλλού. Στο κάτω κάτω, ο
εκάστοτε υπουργός δεν βάζει τα λεφτά από την τσέπη του, ώστε να αποφασίζει
κατά το δοκούν για τη διάθεσή τους.

Τα βάζει από τη δική μας τσέπη και πρέπει να εξυπηρετεί τις δικές μας ανάγκες.
Στην προκειμένη περίπτωση, πρέπει να εξυπηρετεί τις ανάγκες του Έλληνα πολίτη
για μια αποτελεσματική δημόσια διοίκηση, με καλό επίπεδο υπηρεσιών. Η
κοινωνική πολιτική ανήκει σε άλλη σφαίρα αρμοδιοτήτων και δεν μπορεί να
περιορίζεται στη δημοσιοϋπαλληλική τάξη.

Να η ευκαιρία

Ιδανική ευκαιρία για να τεθεί σε νέα βάση η πολιτική μισθών στο Δημόσιο είναι
το νέο μισθολόγιο που θα αρχίσει να διαπραγματεύεται η κυβέρνηση με την ΑΔΕΔΥ
το αμέσως προσεχές διάστημα. Η κυβέρνηση έχει ήδη αρχίσει να κάνει γνωστές τις
κατευθύνσεις πάνω στις οποίες θέλει να κινηθεί, στο πλαίσιο αυτής της
διαπραγμάτευσης. Ο αρμόδιος υφυπουργός κ. Γιώργος Φλωρίδης, τουλάχιστον, δεν
κρύβει ότι το υπουργείο Οικονομικών θα ταχθεί υπέρ ενός νέου συστήματος, που
θα βασίζεται στην αξιοκρατία, αλλά και στη διαφοροποίηση των μισθών ανάλογα με
τη θέση στην ιεραρχική κλίμακα των δημοσίων υπαλλήλων.

Για να λειτουργήσει, όμως, σωστά μια τέτοια επιλογή, πρέπει πρώτα απ’ όλα να
αλλάξει το σύστημα προαγωγών στο Δημόσιο, έτσι ώστε αυτές να γίνονται με
απολύτως αξιοκρατικά κριτήρια. Δεύτερη προϋπόθεση είναι να αποκτήσει
περιεχόμενο η θέση που θα ανταμείβεται με υψηλό μισθό. Ο προϊστάμενος πρέπει
να είναι αποδεδειγμένα άξιος, να έχει αρμοδιότητες, εξουσίες, αλλά και
ευθύνες. Μόνο έτσι θα δικαιούται να αμείβεται με αισθητά υψηλότερο μισθό από
τους υφισταμένους του.

Δίκαιες αμοιβές

Όμως, η διαφοροποίηση των μισθών ανάλογα με τη θέση στην ιεραρχία δεν πρέπει
να είναι το μοναδικό κριτήριο για το νέο μισθολόγιο. Ακόμη και στις κατώτερες
βαθμίδες της δημοσιοϋπαλλικής ιεραρχίας, πρέπει να λειτουργήσει ένα σύστημα
δίκαιων αμοιβών. Ένα σύστημα που να αμείβει καλά αυτούς που εργάζονται και
αποδίδουν και όχι όλους ανεξαιρέτως τους εργαζομένους. Ένα σύστημα – για να το
πούμε και αλλιώς – που να δίνει κίνητρο σε όσους σήμερα υποαπασχολούνται να
ενεργοποιηθούν και να αποδώσουν, ανάλογα με τις δυνατότητές τους.

Το μισθολόγιο του δημόσιου τομέα δεν είναι όπλο κοινωνικής πολιτικής και θα
ήταν λάθος να αντιμετωπισθεί ως τέτοιο.

Όχι μόνο λάθος, αλλά και άδικο απέναντι σε εκείνες τις κοινωνικές ομάδες που,
ενώ αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα (φτώχειας, ανεργίας κ.ά.), δεν θα
μπορέσουν να επιδοτηθούν επειδή ο προϋπολογισμός θα έχει εξαντλήσει τα όριά
του, χορηγώντας επιδόματα γενικής χρήσεως στον δημόσιο τομέα.