Ευρω-ουραγός

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή βαθμολόγησε χθες την ελληνική οικονομία με τον
χειρότερο βαθμό μεταξύ των 15 κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε ό,τι αφορά
την ανταγωνιστικότητά της.

Παράλληλα, χτύπησε καμπανάκι για το υψηλό δημόσιο χρέος και χαρακτήρισε
άτολμη, τόσο τη μεταρρύθμιση του ασφαλιστικού συστήματος όσο και της αγοράς
εργασίας.

Η «ευρωκαταδίκη» της ελληνικής οικονομίας διατυπώθηκε μέσα από τρεις εκθέσεις:
Για την ανταγωνιστικότητα των οικονομιών, για την εφαρμογή των
μακροοικονομικών κατευθύνσεων του 2002 και για την αγορά εργασίας.

Τα σκληρότερα ίσως συμπεράσματα προκύπτουν από την έκθεση για την
ανταγωνιστικότητα. Στους σχετικούς δείκτες, η Ελλάδα εμφανίζεται συχνότερα από
οποιονδήποτε άλλο εταίρο της στις τρεις τελευταίες θέσεις. Κάτι που στέλνει
απαισιόδοξα μηνύματα για το μέλλον της ελληνικής οικονομίας και τις προοπτικές
της πραγματικής σύγκλισής της με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές.

Ιδιαίτερη σημασία έχουν δεκατρία μεγέθη στα οποία σύμφωνα με την έκθεση η
ελληνική οικονομία κατατάσσεται στις τελευταίες θέσεις σε σχέση με τους άλλους
Ευρωπαίους εταίρους της.

Μεταξύ άλλων τα μεγέθη αυτά αφορούν το μέσο κατά κεφαλήν εισόδημα, την
ανεργία, τον πληθωρισμό, την κατανομή του εισοδήματος, το ποσοστό του
πληθυσμού που βρίσκεται στα όρια της φτώχειας, καθώς και το ποσοστό των
μακροχρόνια ανέργων.

Ουραγός σε 43 δείκτες

Συνολικά, με βάση την έκθεση για την ανταγωνιστικότητα, η Ελλάδα παίρνει κάτω
από τη βάση, δηλαδή τοποθετείται μεταξύ των ουραγών σε 43 από τους 109
δείκτες. Κι αυτό την ώρα που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν θεωρεί ικανοποιητικές
ούτε τις επιδόσεις της Ευρώπης συνολικά και ζητεί μάλιστα να επιταχυνθούν οι
οικονομικές και κοινωνικές μεταρρυθμίσεις.

Χαρακτηριστικά, η Ελλάδα εμφανίζεται να έχει κατά κεφαλήν ΑΕΠ ίσο με το 69%
του μέσου κοινοτικού και μια παραγωγικότητα ανά εργαζόμενο μόλις στο 84,6, %
της μέσης κοινοτικής. Έχει έναν πληθωρισμό ίσο με 3,7% (στοιχεία 2001) όταν ο
μέσος κοινοτικός ήταν 2,3% και ένα δημόσιο χρέος ίσο με το 107% του ΑΕΠ της
(το 2001), έναντι 63,1% του μέσου κοινοτικού.

Οι δείκτες της απόκλισης από τις ευρωπαϊκές επιδόσεις περιλαμβάνουν επίσης την
διά βίου κατάρτιση, δηλαδή το ποσοστό των ενηλίκων που συμμετέχουν σε
προγράμματα επιμόρφωσης που στην Ελλάδα περιορίζεται στο 1,2%, όταν στην
Ευρωπαϊκή Ένωση κατά μέσο όρο φτάνει στο 8,4%.

Κάτι που προεξοφλεί την συνέχεια για την παραγωγικότητα των εργαζομένων και
τελικώς της ίδιας της οικονομίας.

Ακόμη και η ανεργία ίσως μπορεί να αποδοθεί εν μέρει στην ανεπαρκή κατάρτιση.
Η Ελλάδα πρωταγωνιστεί και στον δείκτη αυτό με ανεργία 10,3% (το 2002), έναντι
7,6% της μέσης κοινοτικής.

Άλλωστε και η επίσημη εκπαίδευση, αυτή που παρέχεται από το κράτος στους
ανήλικους πολίτες, είναι ανεπαρκής, αφού οι σχετικές δαπάνες αντιπροσωπεύουν
μόλις το 3,8% του ΑΕΠ.

Απόκλιση στην τεχνολογία

Εντυπωσιακή είναι η απόσταση που χωρίζει την Ελλάδα από την Ευρωπαϊκή Ένωση
στα θέματα της τεχνολογίας. Η πρόσβαση των νοικοκυριών στο Ιντερνετ
περιορίζεται, σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, στο 9,2% του πληθυσμού ενώ
στην Ευρωπαϊκή Ένωση φτάνει το 40,4%. Το υπουργείο Οικονομίας, πάντως,
υποστηρίζει ότι τα σχετικά στοιχεία είναι ανακριβή και η Ελλάδα έχει ήδη
κατακτήσει μια αξιόλογη θέση μεταξύ των χρηστών του διαδικτύου.

Μεγαλύτερες σε σύγκριση με την υπόλοιπη Ευρώπη είναι στην Ελλάδα και οι
εισοδηματικές ανισότητες, αφού οι πλούσιοι (το 20% του πληθυσμού με τα
μεγαλύτερα εισοδήματα) έχουν περίπου εξαπλάσια εισοδήματα από τους φτωχούς (το
αντίστοιχο 20% με τα χαμηλότερα εισοδήματα).

Το χειρότερο είναι ότι η κοινωνική πολιτική, με όλα τα επιδόματά της, αφήνει
αμετάβλητη την εικόνα της φτώχειας στην Ελλάδα, ενώ την αλλάζει σημαντικά στις
άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Εδώ το 21% του πληθυσμού παραμένει φτωχό μετά τις
κοινωνικές μεταβιβάσεις, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό στην Ευρώπη περιορίζεται
στο 15%.

ΚΑΜΠΑΝΑΚΙ ΤΗΣ ΚΟΜΙΣΙΟΝ

Μέτρα για Ασφαλιστικό, χρέος και πληθωρισμό

Το καμπανάκι για το ασφαλιστικό σύστημα, το δημόσιο χρέος και τον
πληθωρισμό κρούει στην Ελλάδα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ζητά τη λήψη μέτρων
προς την κατεύθυνση αυτή. Εμμέσως πλην σαφώς η Κομισιόν συνιστά τη λήψη μέτρων
και προς την κατεύθυνση της μεγαλύτερης ευελιξίας της αγοράς εργασίας, αφού
χαρακτηρίζει ανεπαρκείς τις παρεμβάσεις που έχουν γίνει μέχρι τώρα στον τομέα
αυτόν.

Η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την εφαρμογή των γενικών κατευθύνσεων
των οικονομικών πολιτικών το 2002 επισημαίνει ότι στην Ελλάδα έχει σημειωθεί
πρόοδος στον τομέα των δημόσιων οικονομικών. Ωστόσο, συμπεραίνει ότι υπήρξε
ανεπαρκής αντιμετώπιση στον έλεγχο του πληθωρισμού, ενώ τα μέτρα που ελήφθησαν
για το δημόσιο χρέος δεν εξασφαλίζουν τη σταθερή μείωσή του. Αναφορά κάνει η
έκθεση στην ασφαλιστική μεταρρύθμιση, την οποία χαρακτηρίζει περιορισμένη και
με αβέβαια αποτελέσματα σε ό,τι αφορά την αντιμετώπιση των προβλημάτων του
ασφαλιστικού συστήματος. Έτσι εμμέσως πλην σαφώς ζητά τη λήψη πρόσθετων μέτρων
στον τομέα αυτόν.

Εξάλλου, σε άλλη έκθεση για την αγορά εργασίας αναγνωρίζει τα μέτρα που έχουν
ληφθεί σχετικά με την ενθάρρυνση των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας να
παραμένουν στην εργασία, αλλά και τα μέτρα που δίνουν κίνητρα για την προώθηση
της εργασίας μέσω φορολογικών μεταρρυθμίσεων για τις κρατήσεις και τις
παροχές. Θεωρεί, όμως, ότι αυτά είναι ανεπαρκή. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η
κυβέρνηση, στο πλαίσιο της ανάληψης της ευρωπαϊκής προεδρίας από την Ελλάδα,
προωθεί μέτρα για την εξασφάλιση μεγαλύτερης ευελιξίας στην αγορά εργασίας.

Παράλληλα, αναγνωρίζεται η πρόοδος στα συστήματα επαγγελματικής κατάρτισης και
εκπαίδευσης σε ό,τι αφορά τη βελτίωση των προσόντων του εργατικού δυναμικού σε
σχέση με τις ανάγκες της αγοράς.

Σύμφωνα με την έκθεση, η Ελλάδα παρουσίασε απόκλιση στο δημοσιονομικό έλλειμμα
από τους στόχους του Προγράμματος Σταθερότητας και Ανάπτυξης κατά 2,1% του
ΑΕΠ. Υπενθυμίζεται ότι οι αρχικές εκτιμήσεις του Προγράμματος παρουσίαζαν
δημοσιονομικό πλεόνασμα 0,8% για το τέλος του 2002, το οποίο μετά την
αναθεώρηση που έγινε με τη συνεργασία της Eurostat μετατράπηκε σε έλλειμμα
1,3% του ΑΕΠ.

Ο φόβος της ανεργίας

Το 78% των Ελλήνων φοβούνται αύξηση της ανεργίας και το 94% πιστεύει
ότι η καταπολέμηση της ανεργίας πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα της
Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα αντίστοιχα ποσοστά στην Ευρώπη είναι 65% και 90%,
κατατάσσοντας το πρόβλημα της ανεργίας στις πρώτες θέσεις μεταξύ της ανάγκης
για διασφάλισης ειρήνης, ασφάλειας και καταπολέμηση της τρομοκρατίας.

Τα συμπεράσματα αυτά προκύπτουν από ειδική έρευνα του Ευρωβαρόμετρου που
εκπονήθηκε για το θέμα της ανεργίας. Από την έρευνα προκύπτει, επίσης, ότι 41%
των Ευρωπαίων και το 53% των Ελλήνων συνδέσει άμεσα την ανεργία με τη
διεύρυνση, θεωρώντας ότι όσο περισσότερα μέλη εντάσσονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση
τόσο θα αυξάνεται η ανεργία. Οι Έλληνες προτιμούν κοινοτικά μέτρα για την
αντιμετώπιση της ανεργίας σε ποσοστό 62%, ενώ οι Ευρωπαίοι με ποσοστό 50%
επιθυμούν αποφάσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Ωστόσο, το 50% των Ελλήνων πιστεύει
ότι είναι αποτελεσματική η δράση της Ε.Ε. στο θέμα της ανεργίας. Με αυτό
συμφωνούν το 43% των Ευρωπαίων.