ο υποψήφιος ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΤΕΠΕΡΟΓΛΟΥ «Θέλει πολύ διάβασμα και δίνει λίγα λεφτά»

Ο κοινωνιολόγος δεν είναι παντογνώστης, παρ’ ότι ο χώρος της
κοινωνιολογίας είναι «προκλητικός» σε γνώσεις. Η Αφροδίτη Τεπέρογλου, διδάκτωρ
κοινωνιολόγος και διευθύντρια ερευνών στο Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών,
περιγράφει μία καθαρά πνευματική εργασία. Η ίδια χαρακτηρίζει συναρπαστική την
έρευνα και δηλώνει «ταγμένη ερευνήτρια». Και προτρέπει όσους έχουν μεράκι να
αναζητήσουν και να ανακαλύψουν τι κρύβεται πίσω από τα σύγχρονα κοινωνικά
προβλήματα, να ακολουθήσουν το επάγγελμα παρά τις δυσκολίες που υπάρχουν στον χώρο.

Ούτε αισιόδοξα ούτε απαισιόδοξα βλέπει τα πράγματα στον χώρο της
κοινωνιολογίας η κ. Τεπέρογλου. «Θα έχουν δυσκολίες» λέει για τους νέους
κοινωνιολόγους, αναφέροντας χαρακτηριστικά πως το επάγγελμα «θέλει πολύ
διάβασμα και δεν δίνει εύκολα χρήματα, σε σύγκριση με άλλα». Ωστόσο, αν και
επισημαίνει πως οι θέσεις ειδικά στον χώρο της έρευνας είναι περιορισμένες,
δηλώνει ότι «υπάρχει μέλλον». Τη θετική αυτή οπτική στηρίζει και στο γεγονός
πως «σήμερα μπορούμε να μιλάμε για ελληνική σχολή κοινωνιολογίας, όταν πριν
από μερικά χρόνια ήταν ένας εντελώς άγνωστος χώρος».

Ονειρεύεται τη στιγμή που θα ανοίξουν οι πόρτες των ιδιωτικών επιχειρήσεων για
τους κοινωνιολόγους, όπως έχει συμβεί σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. «Να μπουν σε
μεγάλες επιχειρήσεις, να δουν από κοντά τα προβλήματα και να κάνουν έρευνα»
αναφέρει. Σημαντικό ρόλο θεωρεί πως θα μπορούσαν να διαδραματίσουν οι
κοινωνιολόγοι και σε φορείς της Αυτοδιοίκησης, καθώς πολλοί από τους τομείς
κοινωνικής πολιτικής άπτονται των θεμάτων που δουλεύει ο κοινωνιολόγος. «Σε
πολλούς τομείς θα μπορούσε για παράδειγμα μαζί με τον κοινωνικό λειτουργό, που
αποτελεί την πρακτική πλευρά, να συνυπάρχει και ο κοινωνιολόγος» επισημαίνει η
κ. Τεπέρογλου. Και προσθέτει: «Αν υπήρχαν σωστές προδιαγραφές και
προγραμματισμός, θα πήγαινε πολύ καλύτερα και η απορρόφηση των κοινωνιολόγων
και η διεπιστημονική συνεργασία».

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει και στη διδασκαλία του μαθήματος της Κοινωνιολογίας
στα σχολεία. Όπως υποστηρίζει, «ξεκίνησε πολύ στραβά, όταν ήταν μάθημα
Δέσμης», αλλά έπειτα από τόσα χρόνια οι κοινωνιολόγοι «πρέπει να δώσουν το
“παρών” με ένα πολύ σοβαρό βιβλίο και με τη διδασκαλία από ανθρώπους του χώρου
του μαθήματος».

Θεωρητική, αλλά επίκαιρη η κοινωνιολογία

Συνειδητή επιλογή αλλά και ένα τυχαίο γεγονός έκαναν την Αφροδίτη Τεπέρογλου
να είναι σήμερα ερευνήτρια κοινωνιολόγος. Ξεκίνησε τις σπουδές κοινωνιολογίας
γιατί «με ενδιέφερε να μελετήσω τον άνθρωπο, να έρθω κοντά στην ανθρώπινη
φύση». Θα περιγράψει μία «καθαρά ιδεολογική επιλογή», ακολουθώντας μία σειρά
φιλοσοφικών διαδικασιών, προσεγγίσεων αρκετά πρωτοπόρων για την εποχή και
θεωριών ανατρεπτικών, ίσως και επαναστατικών τότε. Τη στιγμή που ολοκλήρωσε
τις σπουδές και αναζήτησε την πρώτη της εργασία, «χτύπησα την πόρτα του
Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών». Ένα τυχαίο, όπως αναφέρει, γεγονός την
οδήγησε να ανακαλύψει την έρευνα – «και εκείνη να μου αποκαλυφθεί» προσθέτει –
και να την αγαπήσει.

Η ίδια επαναλαμβάνει πως οι νέοι κοινωνιολόγοι θα αντιμετωπίσουν δυσκολίες.
Τονίζει όμως πως «αρκεί να αγαπήσουν το περιεχόμενο της επιστήμης».
Περιεχόμενο, που το χαρακτηρίζει «θεωρητικό και δύσκολο σε μία εποχή πολύ
πρακτική, που συνήθως κάποιος αποζητάει κάτι που θα του φέρει χρήματα».

Δεν παραλείπει να αναφερθεί και στην παρεξηγημένη εικόνα για τους ερευνητές
κοινωνιολόγους. «Δεν γνωρίζει ο κόσμος τι ακριβώς κάνουμε, ούτε τα βιβλία που
εκδίδουμε γίνονται μπεστ σέλερ» αναφέρει. Επιπλέον ένα ερευνητικό κέντρο δεν
είναι όπως ένα κέντρο θετικών επιστημών, το οποίο μπορεί κανείς να επισκεφθεί
και να δει πειράματα ή άλλα ελκυστικά πράγματα. «Είμαστε πολύ θεωρητικοί και
δεν θα προσελκύσουμε εύκολα κοινό» υποστηρίζει η κ. Τεπέρογλου. Προσθέτει,
όμως, ότι «από την άλλη πλευρά τα θέματα της κοινωνιολογίας είναι πολύ
ελκυστικά και επίκαιρα». Η ίδια σχολιάζει πως τα ποσά που σήμερα διατίθενται
στην έρευνα είναι από τα χαμηλότερα σε επίπεδο Ε.Ε.

«Να πας από νοικοκυριό σε νοικοκυριό και να μιλήσεις με ανθρώπους»

Τα εργαλεία του ερευνητή κοινωνιολόγου μπορεί να είναι στοιχεία από τη
στατιστική υπηρεσία ή άλλους φορείς ­ οι λεγόμενες δευτερογενείς αναλύσεις ­,
αλλά το «μεράκι» του πρέπει να είναι η πρωταρχική επιτόπια έρευνα. «Να πας από
νοικοκυριό σε νοικοκυριό και να μιλήσεις με ανθρώπους, να πάρεις συνεντεύξεις
και να δεις σε βάθος κάποια πράγματα» λέει η κ. Τεπέρογλου. «Ερευνητής χωρίς
επιτόπια έρευνα είναι σαν να του παίρνεις την αναπνοή του» υποστηρίζει
χαρακτηριστικά.

Αν και στο τέλος, επισημαίνει, οι άνθρωποι αυτοί θα γίνουν ένα νούμερο στο
πλαίσιο επεξεργασίας της έρευνας, «ο ίδιος ο ερευνητής θα έχει αποκομίσει
άλλες πληροφορίες, θα έχει κερδίσει την ανθρώπινη διάσταση». Η ίδια θα μιλήσει
για «φανταστικές προσεγγίσεις των ανθρώπων» κατά το παρελθόν, όταν στους
ερευνητές κοινωνιολόγους έβλεπαν «το κράτος που έρχεται εκείνη τη στιγμή και
ενδιαφέρεται γι’ αυτούς». Θα προσθέσει, όμως, πως «σήμερα δεν είναι έτσι,
ειδικά η τηλεόραση έχει διαφοροποιήσει πολύ τα πράγματα». Καθώς, όπως λέει, με
το παραμικρό είναι τα κανάλια που πάνε πρώτα και όχι οι ειδικοί.