Η Ελλάδα «επιστρέφει» αρχαιότητα στην Ιταλία

Η ετρουσκική περικεφαλαία που θα επιστραφεί (προσωρινά) στην Ιταλία

Η Ελλάδα θα «επιστρέψει» προσωρινά για έκθεση στην Ιταλία μια ετρουσκική
περικεφαλαία που ανέθεσε ο τύραννος Ιέρων των Συρακουσών στο ναό του Διός στην
Ολυμπία, ως χειρονομία καλής θέλησης για την επιστροφή ενός θραύσματος της
ζωφόρου του Παρθενώνα από το Μουσείο του Παλέρμου. Ένα σπάνιο επώνυμο ανάθημα
που αφιερώθηκε από τον τύραννο των Συρακουσών Ιέρωνα στον ναό του Διός για να
εορτάσει τις νίκες του κατά των Ετρούσκων και των Καρχηδονίων στα ανοιχτά της
Κύμης το 474 π.Χ., «θα επιστραφεί», σύμφωνα με δημοσίευμα των «Τάιμς», εις
αντάλλαγμα του μαρμάρινου θραύσματος από το πόδι της Πειθούς, διαστάσεων 35×34
εκ.. από την ανατολική ζωφόρο του Παρθενώνα.

Το μοναδικό αυτό ενεπίγραφο ετρουσκικό κράνος βρέθηκε σε ανασκαφές το
1950, μαζί μ’ ένα κορινθιακό κράνος με επιγραφή του Ιέρωνα και φυλάσσεται στο
Μουσείο της Αρχαίας Ολυμπίας.

Παρόμοιο ετρουσκικό κράνος που είχε βρεθεί σε ανασκαφές το 1817 στο
ίδιο ιερό, βρίσκεται τώρα στο Βρετανικό Μουσείο. Η ανταλλαγή με το ανάγλυφο
της Πειθούς πιθανόν να αναζωπυρώσει τη διαμάχη που μαίνεται σχετικά με την
επιστροφή των γλυπτών του Παρθενώνα, σημειώνει η βρετανική εφημερίδα.

«Εξ όσων γνωρίζω δεν πρόκειται ακριβώς για μόνιμη επιστροφή, αλλά για
μακροχρόνιο δανεισμό, για μια χειρονομία καλής θέλησης. Το ετρουσκικό κράνος
του Ιέρωνα θα συμμετάσχει σε έκθεση που οργανώνεται στην Ιταλία», εξήγησε στα
«ΝΕΑ» ο γενικός διευθυντής Αρχαιοτήτων κ. Λάζαρος Κολώνας. «Αυτά τα θέματα
είναι πολύ λεπτά και τα χειρίζεται η πολιτική ηγεσία». Το γεγονός πάντως
αποτελεί μια ένδειξη ότι ο «πάγος» που περιβάλλει τα μουσεία στον τρόπο
διαχείρισης των πολιτιστικών θησαυρών τους μπορεί να σπάσει με αμοιβαία οφέλη.
Άλλωστε, η ίδια η Ιταλία διεκδικεί την επιστροφή πολλών δικών της κλεμμένων
αρχαιοτήτων.

Το θραύσμα του Παρθενώνα, που βρίσκεται σήμερα στο Μουσείο του Παλέρμου
και θα επιστραφεί, δεν έφθασε εκεί μέσω μιας νόμιμης ανασκαφής. Αντίθετα, το
επώνυμο ετρουσκικό κράνος που είχε σταλεί στην Ολυμπία από τον τύραννο Ιέρωνα
πριν από 2.500 χρόνια είναι εύρημα νόμιμης ανασκαφής. Το χάλκινο κράνος είχε
φθάσει από τη Σικελία στην Ολυμπία με συγκεκριμένη αποστολή, ως λάφυρο από τη
νίκη των Ελλήνων της Ιταλίας κατά των εχθρών τους για να ευχαριστήσει τον Δία
για τη Νίκη. Το θραύσμα της Πειθούς φυγαδεύθηκε από την Αθήνα κατά τον 19ο
αίωνα από τον Βρετανό πρόξενο ερασιτέχνη αρχαιολόγο, ζωγράφο και έμπορο
Ρόμπερτ Φάγκαν και δωρήθηκε το 1816 στο Μουσείο του Παλέρμου και πάντως όχι με
ευθύνη των Ιταλών.