Το φαστ φουντ γίνεται… φαστ κάζουαλ

Εκνευρισμένος που έπρεπε να περάσει μπροστά από ένα McDonald’s πηγαίνοντας
στο γραφείο του στο Μινσκ, ο πρόεδρος της Λευκορωσίας Αλεξάντερ Λουκασένκο
αποφάσισε να ταχθεί ενεργά στο πλευρό της παραδοσιακής κουζίνας.

* PRET Α MANGER: Η βρετανική συνεισφορά στη νέα κουζίνα. Σάντουιτς, σούσι, χυμοί. Για εργαζομένους * NANDO’S: Πιο οικογενειακό προφίλ, πορτογαλικό, προσπαθεί να γεφυρώσει το χάσμα ανάμεσα στα fast food και τα παλιομοδίτικα εστιατόρια. Έμφαση στο κοτόπουλο * BOSTON MARKET: Φθηνό και χαρούμενο για οικογένειες. Προσφέρει κοτόπουλο, γαλοπούλα με λαχανικά και σάλτσες. Διαθέτει 650 καταστήματα στις ΗΠΑ * SCHLOTZSKY’S: Το σύνθημά του: «Αστείο όνομα, σοβαρό σάντουιτς». Για τη μέση Αμερική. Ζεστά, κρύα σάντουιτς και σούπες. 650 καταστήματα στις ΗΠΑ και σε άλλες 10 χώρες * SUBWAY: Μαλακές μπαγκέτες σε δύο μεγέθη με γέμιση ανάλογη με τις επιθυμίες του πελάτη, από τυρί μέχρι ελιές

Εγκαινίασε, λοιπόν, δύο «ταχυφαγεία» ή fast food, που προωθούν τις
παραδοσιακές γεύσεις ή εκδοχές τους, όπως είναι το «ντράνικι» (τηγανίτες από
πατάτα με σάλτσα) και το «σκβάρκι» (τηγανητό χοιρινό λίπος). «Τα φαγητά που
έρχονται από το εξωτερικό είναι ανθυγιεινά και επικίνδυνα», είπαν τοπικοί
αξιωματούχοι.

Από το Μπρόντγουεϊ στη Νέα Υόρκη μέχρι την Όξφορντ Στριτ στο Λονδίνο, μέσω
κεντρικού Μινσκ και Χονγκ Κονγκ, η παγκόσμια ηγεμονία της κουλτούρας των
χάμπουργκερ καταναλώνεται με βήματα αργά. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, για
παράδειγμα, ο επιχειρηματίας Φρεντ Ντε Λούκα, που άνοιξε το πρώτο Submarine
εστιατόριο με σάντουιτς στο Κονέκτικατ στα τέλη της δεκαετίας του ’60,
σχεδιάζει επέκταση της επιχείρησής του στο εξωτερικό. Πριν από έναν χρόνο, η
αλυσίδα των 14.000 καταστημάτων του ξεπέρασε τα αντίστοιχα των McDonald’s στην
Αμερική. Τώρα ο κ. Ντε Λούκα βλέπει προς Ευρώπη, κυρίως στη Βρετανία. Τα
τελευταία δύο χρόνια, πάνω από 110 καταστήματα άνοιξαν, περνώντας σχεδόν
απαρατήρητα.

Υπάρχει, όμως, τουλάχιστον ένας αντίπαλος ακόμη. Στο Χονγκ Κονγκ, ο Μάικλ
Τσαν, πρόεδρος των Cafe de Coral, που θεωρείται η μεγαλύτερη αλυσίδα κινέζικου
ταχυφαγείου, έχει επίσης σχέδια για… παγκόσμια κυριαρχία, ξεκινώντας κι
αυτός από τη Δύση. «Το κινέζικο θα εκτοπίσει τα χάμπουργκερ και την πίτσα»,
λέγεται ότι προέβλεψε.

Οι αιτίες που οδήγησαν τα McDonald’s σε προβλήματα είναι γνωστές: το κίνημα
κατά της παγκοσμιοποίησης, η κρίση εμπιστοσύνης στο βοδινό (λόγω της νόσου της
σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας), η εκστρατεία για πιο υγιεινό φαγητό, καθώς και το
ενδεχόμενο δικαστικών αγωγών εναντίον τους στις Ηνωμένες Πολιτείες από
παχύσαρκους. Η εταιρεία έχει ήδη αρχίσει να περιορίζει τον αριθμό των
εστιατορίων που προγραμμάτιζε να ανοίξει, ανέστειλε την παρουσία της σε τρεις
χώρες – την Τουρκία και άλλες δύο στη Λατινική Αμερική – και έκλεισε 175
καταστήματά της που υπολειτουργούσαν. Μεγάλα οικονομικά προβλήματα έχει και η
Burger King, η δεύτερη μεγαλύτερη αλυσίδα του είδους, η οποία αναμένεται να
πωληθεί.

Οι ειδικοί χωρίζουν τους νεοεισερχόμενους στην αγορά φαγητού σε δύο τάσεις: σε
εκείνους που υπεραμύνονται τις εθνικές παραδοσιακές γεύσεις, όπως ο κ.
Λουκασένκο και ο κ. Τσαν, και εκείνους που επενδύουν σε νέες ιδέες
στηριζόμενοι, όμως, στις ήδη υπάρχουσες διατροφικές επιλογές, όπως τα
σάντουιτς. Το τελευταίο, όπως το συνόψισε ο κ. Ντε Λούκα, έχει δύο λέξεις
«fast casual», σαν να λέμε δηλαδή «γρήγορα – ανεπίσημα». Πολλοί την
χαρακτηρίζουν ως την κυρίαρχη πλέον τάση στο φαγητό: «Περισσότερο ακριβά και
φρέσκα είδη από τα αντίστοιχα των fast food, πρόχειρα γεύματα που μπορεί να
απαιτούν αυτοεξυπηρέτηση». Με άλλα λόγια, πρόκειται για κάτι μεταξύ των τριών:
fast food, καταστήματος πώλησης σάντουιτς και απλού εστιατορίου.

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Ρένα Δημητρίου