ΑΦΙΕΡΩΜΑ Οι νύχτες δεν είναι πια τόσο ψυχρές όσο πριν από 30 χρόνια

Οι παγκόσμιες κλιματικές αλλαγές, που άρχισαν να συμβαίνουν σε ολόκληρη την
Υδρόγειο τις τελευταίες δεκαετίες, δεν αφήνουν ανεπηρέαστη και την Ελλάδα.
Μέχρι τώρα, τον κυριότερο ρόλο στη διαμόρφωση των μετεωρολογικών συνθηκών στη
χώρα μας είχαν κάποιοι σταθεροί παράγοντες, όπως είναι η γεωγραφική θέση της
Ελλάδας και το γεωλογικό της ανάγλυφο. Αργότερα ήρθαν να προστεθούν σε αυτούς
και κάποιοι άλλοι. «Βλέπουμε ότι οι νύχτες δεν είναι πια τόσο ψυχρές όσο πριν
από 30 χρόνια», λέει ο καθηγητής Κλιματολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών,
Χρήστος Ζερεφός. «Η τιμή των ελαχίστων θερμοκρασιών έχει και αυτή
ανέβει. Εμφανίζονται ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως είναι οι έντονοι καύσωνες,
με μικρή διάρκεια, τα οποία δεν μπορούμε ακόμη με σιγουριά να πούμε αν είναι
τυχαία περιστατικά ή αποτέλεσμα μιας κατάστασης που σιγά σιγά παγιώνεται».

Με την άποψη αυτή συμφωνεί και ο κ. Χρήστος Ρεπαπής, διευθυντής του
Κέντρου Ερεύνης Φυσικής της Ατμόσφαιρας και Κλιματολογίας της Ακαδημίας
Αθηνών. «Είναι φαινόμενα που παρατηρήσαμε στην Ελλάδα την τελευταία πενταετία
και ακόμη δεν μπορούμε να προσδιορίσουμε με ακρίβεια την αιτία γένησής τους».
Το κλίμα λοιπόν αλλάζει σιγά σιγά και στην Ελλάδα καθώς… νέοι παίκτες
μπαίνουν στο παιχνίδι της διαμόρφωσης του κλίματος. Ένας από αυτούς είναι και
η σύσταση της ατμόσφαιρας, όπου «τα τελευταία 30 χρόνια έχει γίνει πιο
οξειδωτική», τονίζει ο κ. Χρ. Ζερεφός και προσθέτει: «Αυτό σημαίνει πως δεν
είναι φιλική προς τα φυτά και τις καλλιέργειες». Ακόμη περισσότερο, με την
ανάπτυξη της τεχνολογίας και τη βοήθεια των δορυφορικών συστημάτων,
επιστήμονες όπως οι καθηγητές στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, κ. Γιώργος Κάλος
και στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, κ. Σπύρος Ραψομανίκης, έχουν
καταδείξει με μελέτες τους ότι η χώρα μας αποτελεί ένα σταυροδρόμι σωματιδίων
που προέρχονται όχι μόνο από την έρημο Σαχάρα της Αφρικής αλλά και από την
αστική ρύπανση διαφόρων περιοχών της Ευρώπης. Σε αυτά προστίθεται και η
αραίωση του όζοντος που συντελείται τα τελευταία 20 χρόνια με αποτέλεσμα να
δημιουργούνται πρόσφορες συνθήκες ώστε ψηλά στον ουρανό της Ελλάδας να
γίνονται πολύπλοκες χημικές αντιδράσεις στοιχείων που δεν αφήνουν ανεπηρέαστο
τον κλιματικό μηχανισμό.

Σε γενικές όμως γραμμές η χώρα μας διατηρεί ακόμη το μεσογειακό της…
ταπεραμέντο σε ό,τι αφορά το κλίμα βεβαίως. Οι πολικές αέριες μάζες στα βόρεια
της Βαλκανικής δεν υπερτερούν των θερμότερων μαζών που έρχονται από τα νότια
και έτσι ο καιρός της Ελλάδας δεν είναι ψυχρός, όπως μας λέει ο λέκτορας
Φυσικής Περιβάλλοντος στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, Δημήτρης Μελλάς.
Ένα άλλο βαρομετρικό χαμηλό, εξακολουθεί χρόνια και χρόνια τώρα να σταθμεύει
βαθιά στην Ανατολία και να δημιουργεί τις προϋποθέσεις για να εκδηλωθούν τα
μελτέμια πάνω από το Αιγαίο. Σε γενικές γραμμές πάντως, «εκείνοι» που
αποφασίζουν ακόμη για τον καιρό που έχουμε στην Ελλάδα, τους χειμερινούς και
φθινοπωρινούς μήνες, είναι κάποια συστήματα που έρχονται από τα δυτικά και
συνοδεύονται από ανέμους νοτίων διευθύνσεων, όπως λέει στα «ΝΕΑ» ο κ.
Κώστας Λαγουβάρδος, μετεωρολόγος, επιστημονικός συνεργάτης του
Αστεροσκοπείου.

Πλησιάζοντας προς τη χώρα μας, τα συστήματα αυτά συναντούν τη δυτική Ελλάδα με
τους ορεινούς της όγκους και έτσι οι αέριες αυτές μάζες δίνουν στην περιοχή
τις εντονότερες βροχοπτώσεις. Κάθε φορά που έχουμε τέτοιες εισβολές, ο καιρός
είναι εξαιρετικά βροχέρος στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας, και ξεσπούν έντονες
καταιγίδες και θυελλώδεις άνεμοι.