Η Ηλέκτρα ουρλιάζει ακόμη

Το απόγευμα της Κυριακής παρακολουθούσε στην τηλεόραση, στη Νετάνια, σκηνές
τραγωδίας από το Τελ Αβίβ. Το βράδυ της Δευτέρας, παρακολουθούσε σε ένα
θέατρο, στο Τελ Αβίβ, σκηνές τραγωδίας από την Αρχαία Ελλάδα. Και
συνειδητοποίησε πως ο Αισχύλος, ο Σοφοκλής, ο Ευριπίδης, έχουν πολλά να «πουν»
για τη Μέση Ανατολή.

Ο Βρετανός θεατρικός παραγωγός Μάικλ Κάστοου είχε αναχωρήσει από το Τελ Αβίβ
τρεις ώρες προτού θυσιάσουν τη ζωή τους και τις ζωές 23 ακόμη ανθρώπων, στον
Παλαιό Σταθμό των Λεωφορείων, δύο Παλαιστίνιοι καμικάζι. Παρακολούθησε μαζί με
το ζευγάρι που τον φιλοξενούσε στη Νετάνια, τη Ρίνα και τον Ντάνι, όλη τη
φρίκη σε απευθείας σύνδεση, τα πτώματα, τα διαμελισμένα ανθρώπινα μέλη, τις
κραυγές των τραυματισμένων, τις προσπάθειες των νοσοκόμων. Ο γιος της
οικογένειας, Ιτάι, ορθοπεδικός χειρουργός στο νοσοκομείο Τελ Χασομέρ,
επέστρεψε το επόμενο πρωί. Είχε περάσει όλη τη νύχτα προσφέροντας βοήθεια σε
όσους είχαν, έστω και φαινομενικά, επιζήσει. «Επέστρεψε κατάκοπος,
αποκαρδιωμένος», γράφει ο Κάστοου στην εφημερίδα «The Guardian». Λίγες ώρες
αργότερα ο Βρετανός παραγωγός επιβεβαίωνε με την επίσκεψή του στον «Μύθο», ένα
δημοτικό θέατρο στα περίχωρα του Τελ Αβίβ, το συναίσθημα της ματαιότητας που
είχε καταλάβει και τον ίδιο.

Ο Τρωικός Πόλεμος

Ο Κάστοου παρακολούθησε εκεί μια τρίωρη προσαρμογή της ιστορίας του Οίκου των
Ατρειδών και του Τρωικού Πολέμου – από τη Ρίνα Γερουσάλμι. Τους μύθους που
στηρίζουν τις τραγωδίες του Αισχύλου, του Σοφοκλή και του Ευριπίδη, αλλά και
του Χόφμαν και του Σαρτρ μετασχηματισμένους σε μια δομή βίας και αντεκδίκησης
ο ήχος της οποίας εναρμονιζόταν δυσοίωνα, στα αυτιά του, με την οργή και τον
πόνο της περιοχής όπου βρισκόταν.

Παρακολούθησε μια γριά κουτσομπόλα να αφηγείται, εν είδει προλόγου, τη βαριά
από ψέματα και δολοφονίες, ακόμα και πράξεις κανιβαλισμού εναντίον παιδιών,
κληρονομιά της οικογένειας των Ατρειδών. Την Ηλέκτρα να ζητεί από τον Ορέστη
να σκοτώσει την μητέρα τους Κλυταιμνήστρα, επειδή αυτή είχε σκοτώσει τον
πατέρα τους, και να φωνάζει «Ζωή αντί ζωής», προλογίζοντας τους σημερινούς
εκδικητές στην Μέση Ανατολή. Την Εκάβη, πίσω στην κατεστραμμένη πόλη της
Τροίας, να μιλά για τη βαναυσότητα του ελληνικού στρατού κατοχής, με τους
άνδρες του χορού να πετούν, ταυτόχρονα, τους νεκρούς στρατιώτες μέσα σε
μαζικούς τάφους. Τη σκηνή του θεάτρου, να μετατρέπεται σε ένα κλειστοφοβικό
δικαστήριο του μυαλού του Ορέστη.

«Δεν υπάρχει από μηχανής Θεός εδώ», λέει ο Κάστοου, «ούτε εξευμενιστική Αθηνά,
όπως δεν υπάρχει κάποια παντοδύναμη θεότητα να επιβάλει μια λύση στην
ισραηλινοπαλαιστινιακή διαμάχη. Ο Ορέστης χάνεται μακριά, σε μια πόλη που οι
ουρανοξύστες παραπέμπουν στους πύργους θανάτου της 11ης Σεπτεμβρίου». «Έλεος
σε αυτούς που πέθαναν», φωνάζει η Ηλέκτρα. «Έλεος σε αυτούς που θα πεθάνουν».

Μάταια πιέζουν οι Βρετανοί τον Σαρόν

«Η ειρήνη θα προωθηθεί μόνον όταν επανέλθει η ηρεμία», επανέλαβε χθες,
δύο ημέρες μετά τη διπλή παλαιστινιακή επίθεση αυτοκτονίας στο Τελ Αβίβ, ο
Αριέλ Σαρόν. Ήταν η απάντησή του στην έκκληση που απηύθυνε εκ νέου ο Βρετανός
πρωθυπουργός να επιτραπεί στους Παλαιστινίους αξιωματούχους να μεταβούν στο
Λονδίνο, την επόμενη εβδομάδα, προκειμένου να συμμετάσχουν σε ειρηνευτική
διάσκεψη.

«Η ειρηνευτική διαδικασία στη Μέση Ανατολή παραμένει απαραίτητη προϋπόθεση
κάθε αλληλοκατανόησης με τον μουσουλμανικό και αραβικό κόσμο», δήλωσε ο Μπλερ,
ο οποίος έστειλε χθες και σχετική επιστολή στον Ισραηλινό ομόλογό του. Μάταια.
Η ισραηλινή κυβέρνηση όχι μόνο δεν ανακάλεσε την ταξιδιωτική απαγόρευση που
εξέδωσε, αλλά την ενίσχυσε απαγορεύοντας κάθε ταξίδι στο εξωτερικό σε όλους
τους Παλαιστινίους κάτω των 35 ετών. Παράλληλα, απαγόρευσε τις μετακινήσεις
μεταξύ των παλαιστινιακών πόλεων. Ήταν, επισήμως, η πρώτη μέρα της
προεκλογικής περιόδου και ο Σαρόν, όπως επιβεβαίωσαν και οι πολιτικές
τηλεοπτικές διαφημίσεις του κόμματός του, δεν είναι διατεθειμένος να
διακινδυνεύσει την εικόνα του «ανυποχώρητου», η οποία αναμένεται να
διασφαλίσει την επανεκλογή του.