[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Καθώς μόλις μπήκαμε στον νέο χρόνο, το ερώτημα «πώς θα είναι το αύριο» είναι
ιδιαίτερα επίκαιρο. Η Ελλάδα φαίνεται να κυριαρχείται από ένα παράδοξο: τη
γενικευμένη πεποίθηση ότι «το αύριο θα είναι χειρότερο», το 2003 θα είναι πιο
δύσκολο από το 2002.

Κι όμως, τα αντικειμενικά δεδομένα δεν δικαιολογούν αυτή την αρνητική
πεποίθηση και αίσθημα ανασφάλειας. Ούτε σε ευρύτερο ευρωπαϊκό επίπεδο ούτε σε
εθνικό – ελληνικό οι διαγραφόμενες τάσεις υποδεικνύουν χειροτέρευση της
γενικότερης κατάστασης. Βεβαίως, υπάρχουν ορισμένες κρίσιμες αβεβαιότητες –
κυρίως εάν θα υπάρξει πόλεμος στο Ιράκ. Εάν ναι, τότε θα έχει σημαντικές
ζημιογόνους συνέπειες για την οικονομία (αύξηση των τιμών του πετρελαίου
κ.λπ.). Ένας πόλεμος στο Ιράκ αντιπροσωπεύει το εφιαλτικό σενάριο για όλες τις
ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. (Για την Ελλάδα το σενάριο αυτό είναι ακόμη πιο
εφιαλτικό γιατί, καθώς η χώρα βρίσκεται στην προεδρία της Ένωσης, θα πρέπει να
διαχειρισθεί την κρίση εξ ονόματος της Ευρώπης).

Με την εξαίρεση της αβεβαιότητας αυτής, η συνολικότερη προοπτική εμφανίζεται
θετικότερη για το τρέχον έτος παρά τα έντονα χαρακτηριστικά της οικονομικής
ύφεσης. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του «Economist», η παγκόσμια οικονομία θα
αναπτυχθεί με ταχύτερους ρυθμούς το 2003. Η Ευρωπαϊκή οικονομία μπορεί επίσης
να προχωρήσει στις μεταρρυθμίσεις εκείνες (στο Σύμφωνο Σταθερότητας κ.λπ.) που
θα ενισχύσουν την αναπτυξιακή δυναμική.

Η Ελλάδα, από την πλευρά της, θα έχει ρυθμούς ανάπτυξης σαφώς υψηλότερους από
την ευρωζώνη συνολικά. Παράλληλα, η συνολικότερη θέση της κάθε άλλο παρά
δικαιολογεί αισθήματα γενικευμένης ανασφάλειας και αβεβαιότητας. Η χώρα
βρίσκεται για το τρέχον εξάμηνο στην ηγεσία της Ένωσης (προεδρία) ενώ στον
χρόνο που πέρασε έκλεισε επιτυχώς σειρά κρίσιμων θεμάτων (ένταξη Κύπρου,
εξάρθρωση τρομοκρατίας κ.λπ.) και έχει μπροστά της τους Ολυμπιακούς – γεγονός
που από τη φύση του θα έπρεπε να αποτελεί πηγή αισιοδοξίας. Ο περίγυρος
(Βαλκάνια) εμφανίζεται επίσης έπειτα από πολλά χρόνια με θετικές προοπτικές.

Ωστόσο, η καθημερινότητα, με οτιδήποτε σημαίνει η λέξη, φαίνεται ότι είναι
ισχυρότερη και απαιτεί αντιμετώπιση.

Ο Π. Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και
πρόεδρος του Ελληνικού Κέντρου Ευρωπαϊκών Μελετών (ΕΚΕΜ).