«Τη σκληρότερη ποινή την εκτίω μέσα μου…»

Στον πρώτο αμυδρά σχηματισμένο κύκλο της ζωής του – από τη γέννησή του έως
και τα 18 του χρόνια – αυτό που βάραινε τον Γιάννη Κολόβη ήταν η σιωπή. Η
υπομονή. Και η ανοχή! Δεν θυμάται τίποτα συγκλονιστικό, τίποτα απρόσμενο,
τίποτα που να καταγράφηκε με ανεξίτηλο μελάνι στο ημερολόγιο της ύπαρξής του.
Τίποτα που να τον καθορίζει…

Δεν έχει ξεχάσει ούτε στιγμή. Και ούτε πρόκειται να ξεχάσει: «Η μεγαλύτερη ποινή είναι αυτή που εκτίω μέσα μου» εξομολογείται

Και ύστερα ήρθε εκείνη η ημερομηνία-ορόσημο που όλα τα αντέστρεψε και τα
εκμηδένισε – η 26η Φεβρουαρίου του ’98. Μια στιγμή ήταν αρκετή για να ανοίξει
ένας δεύτερος κύκλος ζωής, που αυτήν τη φορά ήταν αποτρόπαιος – μια παράνοια,
μια έκρηξη, μια πυρωμένη λάβα που αφάνισε μια ζωή – εκείνη του Νίκου Κολόβη –
και μαζί τα άγουρα χρόνια και τη σιωπηλή εφηβεία του Γιάννη. Το «πριν» πια δεν
μετρούσε. Μονάχα το «μετά». Ο Γιάννης έγινε πατροκτόνος. Κι αυτό θα ακολουθεί
κάθε του ανάσα, κάθε του απόφαση, κάθε του επιλογή, κάθε του συνειδητή ή μη
στιγμή…

Τέσσερα χρόνια μετά, στα 22 του χρόνια, και στα τέλη του Φλεβάρη του παρόντος
χρόνου, οι δικαστές έκριναν τελεσίδικα και με τη μέγιστη επιείκεια που μπορούν
να δείξουν άνθρωποι όταν κρίνουν την περίπτωσή του. Σμηνίτης εκείνη την
περίοδο ο Γιάννης – απολύθηκε τον περασμένο Σεπτέμβριο – έσφιγγε τη δακρυσμένη
μητέρα του στην αγκαλιά του, έσφιγγε και τα χείλη του και με βλέμμα πάντα
χαμηλωμένο άκουσε την απόφαση: 3 χρόνια με αναστολή. Ο κύβος ερρίφθη. Ήταν πια
ελεύθερος, σύμφωνα με τη δικαιοσύνη των ανθρώπων.

Αυτά είναι τα πρώτα Χριστούγεννα και η πρώτη Πρωτοχρονιά που περνάει ελεύθερος
ο Γιάννης. Η πρώτη φορά είναι που μιλάει και για τα συναισθήματά του. Νιώθει
στα αλήθεια ελεύθερος; Κρατεί για λίγο την ανάσα του και σωπαίνει, όπως
συνηθίζει: «Απελευθερώθηκα από τα δεσμά των ανθρώπων, από την απειλή της
φυλακής, όχι όμως από αυτό που κουβαλώ μέσα μου», μου εξομολογείται, ύστερα
από λίγο, με αφοπλιστική ειλικρίνεια. «Η απόφαση ήταν αυτή που ήλπιζα – οι
δικαστές μού έδωσαν την ελευθερία μου, ό,τι πολυτιμότερο έχει ένας άνθρωπος
μετά τη ζωή του. Αλλά αν με ρωτάτε πώς νιώθω, τεσσεράμισι χρόνια μετά, το
συναίσθημα είναι το ίδιο βαρύ, το ίδιο ασήκωτο. Δεν υπάρχει ούτε στιγμή που να
έχω ξεχάσει. Και νομίζω ότι δεν θα υπάρξει καμιά τέτοια στιγμή στη ζωή μου,
ποτέ».

Ο Νίκος Κολόβης ήταν άνθρωπος βίαιος. Για τον Γιάννη είναι απόλυτα οδυνηρό να ανατρέξει στη μοιραία στιγμή. Όταν είδε τη μητέρα του να απειλείται για μια ακόμη φορά από την απροσδόκητη βία του πατέρα του. Μακάρι να μη βρισκόταν κοντά του το σφυρί…

«Τους ευχαριστώ». Αυτή είναι η μεγαλύτερή του τιμωρία. Η ποινή που
εκτίει μέσα του: «Δεν σκέφθηκα την τελευταία δίκη παρά ένα μήνα πριν γίνει –
τότε άρχισε να με αγκυλώνει αυτό το αγκάθι. Δεν μπορούσα να προβλέψω, όσο κι
αν ήθελα να ελπίζω, την ποινή του δικαστηρίου. Ήταν πέρα για πέρα επιεικής κι
ευχαριστώ τους δικαστές και όσους με βοήθησαν γι’ αυτό. Την άλλη όμως ποινή,
την ποινή του Θεού, εκείνη που κουβαλώ μέσα μου και είναι η μεγαλύτερη όλων
των ποινών, δεν μπορεί κανείς να την μετριάσει».

Δεν είναι πια παιδί, ωρίμασε, έγινε άνδρας: «Ωρίμασα εκείνο το βράδυ. Όλη η
προηγούμενη ζωή μου χάθηκε μέσα σε δευτερόλεπτα. Είχε συμβεί κάτι που τίποτα
και κανείς δεν μπορούσε να διορθώσει. Είχε συμβεί αυτό που δεν έπρεπε ποτέ να
συμβεί…».

Η μοιραία μέρα. Αποφεύγει να μιλήσει για το συμβάν. Του είναι τόσο
οδυνηρό να ανατρέξει στη μοιραία εκείνη στιγμή. Μακάρι να μην ήταν στο σπίτι,
μακάρι να μην έβλεπε εκείνο που είδε – τη μητέρα του να απειλείται για μία
ακόμη φορά από την απροσδόκητη βία του πατέρα του. Μακάρι να μη βρισκόταν
κοντά του το σφυρί, μακάρι να μην το έβλεπε και να μην το σήκωνε. Μακάρι,
έστω, να μπορούσε απλώς να αποτρέψει, τον βίαιο σύζυγο και πατέρα. Μακάρι να
είχε θριαμβεύσει το «καλό» και να κυλούσε η δική του ζωή, της μητέρας και του
μικρότερου αδερφού του, με σιωπή, υπομονή και ανοχή, όπως παλιά. Να μπορούσε
να τους αγαπά περισσότερο και να τους προστατεύει με άλλο τρόπο. Αλλά δεν
έγινε έτσι. Έγινε εκείνο που και στην πιο νοσηρή και ακραία του φαντασίωση δεν
είχε διανοηθεί. Και δεν μπορεί να γυρίσει τον χρόνο πίσω, «τίποτα δεν μπορώ να
προλάβω, τίποτα να επανορθώσω…».

Η οικογένειά του.Συνεχίζεται τώρα η ζωή των τριών τους, στο ίδιο σπίτι,
στο ίδιο σαλόνι, στις ίδιες κρεβατοκάμαρες. Αναμετριούνται, κάθε στιγμή, με τα
ίδια βιώματα. Σταμάτησαν να μιλούν γι’ αυτό που σημάδεψε τις ζωές τους – είναι
πικρό κι ανέλπιδο για όλους. Στα 15 πια και ο μικρότερος, ο Κώστας, μαθητής
της Α’ Λυκείου. «Τον υπεραγαπώ», εκμυστηρεύεται. «Νιώθω πάντα διπλά ένοχος
απέναντί του. Έμεινε πολύ μικρός χωρίς πατέρα. Δεν μου έχει πει ούτε έχει
δείξει τίποτα. Αποφεύγει συστηματικά να μιλήσουμε γι’ αυτό και εγώ δεν
παραβιάζω τη θέλησή του. Το ίδιο και η μητέρα μου, προτιμά να μην αναφερόμαστε
στο θέμα κι εγώ προσπαθώ να μην της το θυμίζω, να μην το βγάζω στην επιφάνεια.
Δείχνει πιο ήσυχη πια, τής έφυγε ένα βάρος, το παιδί της δεν κινδυνεύει με
φυλακή. Αλλά είμαι σίγουρος, όλοι το σκέφτονται, όπως κι εγώ που το θυμάμαι
ακόμα κι όταν κοιμάμαι…».

Δεν κάνω όνειρα ούτε βάζω μακρινούς στόχους

Λίγο πριν ακούσουν την τελεσίδικη απόφαση. Ο Γιάννης έσφιγγε στην αγκαλιά του την μητέρα του – να δώσει και να πάρει δύναμη…

Οι άνθρωποι, γνωστοί και άγνωστοι, οι φίλοι, οι παλιοί συμμαθητές και οι
καθηγητές, τα ΜΜΕ, ακόμη και οι δικαστές, στάθηκαν «όλοι, πολύ καλοί μαζί μου.
Νιώθω ευγνωμοσύνη για την στάση των ανθρώπων, αυτό με κράτησε στη ζωή. Και
νιώθω πάντα την ανάγκη να τους ευχαριστώ…».

Μοιράζεται την καθημερινότητά του με μια κοπέλα, την Φωτεινή. Είναι ήδη
τέσσερα χρόνια μαζί: «Την γνώρισα τέσσερις μήνες μετά την αποφυλάκισή μου.
Φυσικά και ήξερε ποιος ήμουν, τι είχα κάνει. Με ρώτησε στην αρχή κάποια
πράγματα, να κρίνει από τις απαντήσεις αν έπρεπε να είναι κοντά μου ή όχι. Της
είπα όλη την αλήθεια και φαίνεται πως πήρε τις απαντήσεις που χρειαζότανε αφού
έκτοτε είμαστε μαζί…».

Υπηρέτησε, ως προστάτης πια της οικογένειας, μονάχα ένα χρόνο. Η θητεία του
στην Αεροπορία τον βοήθησε να σκεφθεί και να επαναπροσδιορισθεί. Του δόθηκε,
λέει, η ευκαιρία να γνωρίσει ανθρώπους που άξιζαν πολλά, ανθρώπους που θα
θυμάται: «Οι περισσότεροι δεν γνώριζαν ποιος ακριβώς ήμουν – το τελευταίο
δίμηνο πριν από τη δίκη το έμαθαν. Το ανέφερα μόνος μου στον μοίραρχό μου, για
την ακρίβεια επειδή πολύ ντρεπόμουν, άφησα ένα απόκομμα εφημερίδας στο γραφείο
του. Ένιωσα την ανάγκη να τον ενημερώσω, να το μοιρασθώ. Μου φέρθηκαν
άψογα…».

Έχει τους ίδιους ελάχιστους φίλους που είχε και πριν. «Λίγοι και καλοί»,
επιμένει. Εργάζεται στο ίδιο συνεργείο που εργαζόταν και πριν – στο τμήμα
τεχνικού ελέγχου αυτοκινήτων. Αμείβεται με τον βασικό μισθό, «βασικό αλλά τόσο
απαραίτητο για την επιβίωσή μας», εξηγεί. Τα οικονομικά της οικογένειας δεν
είναι ανθηρά, αλλά η αξιοπρέπεια περισσεύει. Ο Γιάννης μάχεται για την κάθε
μέρα. Και απολαμβάνει ό,τι καλό του προσφέρει η κάθε μέρα. Είναι στιγμές που
κλείνει, λέει, τα μάτια και προσπαθεί να μεταφερθεί πίσω, πριν συμβεί ό,τι
συνέβη. Αλλά δεν μπορεί να ξεγελάσει τον εαυτό του. Είναι τόσο σκληρή η
πραγματικότητα που ούτε να δραπετεύσει δεν μπορεί. Δεν κάνει, ομολογεί,
όνειρα. Ούτε έχει μακρινούς στόχους. Το μόνο που τον ενδιαφέρει είναι «να
είμαι καλός στην δουλειά μου, να είναι ικανοποιημένοι οι εργοδότες μου, να
μπορώ να βοηθώ την μητέρα και τον αδερφό μου. Τους χρωστώ πολλά περισσότερα
απ’ αυτό… Σε όλους χρωστώ! Εύχομαι σε οικογένειες που έχουν παρόμοια
προβλήματα με τα δικά μας, να μην υπάρξει ποτέ ανάλογη κατάληξη… Και να μην
φτάσει κανείς εκεί που έφτασα εγώ…».

Ένα κρυμμένο του όνειρο είναι να κάνει κάποια στιγμή δική του οικογένεια.
Απωθεί αυτό το όνειρο στο μακρινό μέλλον. Ίσως τότε να καλμάρουν λίγο τα
πράγματα, να καταλαγιάσει λίγο η θύελλα μέσα του, να μπορέσει να προσφέρει
περισσότερα στους ανθρώπους, κάπως να εξιλεωθεί… Γιατί να ξεχάσει, δεν μπορεί!