ΑΛΕΚΟΣ ΜΑΡΚΙΔΗΣ Θα βελτιώσουμε το σχέδιο Ανάν

Περίμενε επί 5 ώρες σε μια καρέκλα, στο υπουργείο Εξωτερικών της Δανίας,
τον Τουρκοκύπριο διαπραγματευτή για να συζητήσουν το σχέδιο Ανάν. Η συζήτηση
δεν έγινε ποτέ και λίγο αργότερα ανακοινωνόταν με κάθε επισημότητα η ένταξη
της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ο Αλέκος Μαρκίδης, γενικός εισαγγελέας της Κυπριακής Δημοκρατίας, είναι σήμερα
62 χρόνων και χαίρει φήμης ενός άριστου νομικού και ενός ανθρώπου που δεν
αφήνει τίποτα στην τύχη. Το όνομά του «έπαιξε» και στο παρελθόν και «παίζει»
και τώρα, στην προεκλογική εκστρατεία για τις προεδρικές εκλογές του
Φεβρουαρίου. Όταν τον ρωτήσαμε πώς ένιωσε και τι σκέφτηκε όταν ο Πρόεδρος
Κληρίδης τού είπε «Αλέκο, θα πας εσύ…», χαμογέλασε ελαφρά.

Μέχρι τις 28 Φεβρουαρίου μπορεί να επιτευχθεί λύση;

Θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο η άλλη πλευρά θα μπορέσει να κινηθεί με
ευκινησία… να εγκαταλείψει δόγματα του παρελθόντος και να δει το θέμα με
πρακτική προσέγγιση, σε ποια σημεία μπορεί να δεχθούμε εμείς αλλαγές στο
σχέδιο και σε ποια σημεία μπορούν να δεχθούν εκείνοι αλλαγές στο σχέδιο.

Ο γενικός εισαγγελέας δεν φαίνεται να συμμερίζεται την εκτίμηση ότι το
Συμβούλιο Ασφαλείας μπορεί να δώσει διαιτητικές εξουσίες στον Κόφι Ανάν για το
Κυπριακό. «Έχω την εντύπωση», λέει, «ότι υπάρχουν δυνάμεις μεταξύ των πέντε
μόνιμων μελών, που για λόγους δικούς της η καθεμία δεν θα ήθελαν να δουν
Γενικό Γραμματέα σε διεθνή ζητήματα να δρα ως διαιτητής».

Μπορούν να γίνουν αλλαγές στο σχέδιο Ανάν;

Ο δεύτερος γύρος απέδειξε ότι μπορούν, σε βαθμό που ακόμα και συμβιβαστικά να
γίνονται αλλαγές μπορεί να ικανοποιούν και τις δύο πλευρές και τις ανάγκες και
των δύο πλευρών ή τις απόψεις και των δύο πλευρών. Είναι μεγάλη τέχνη αυτό το
πράγμα. Από την άλλη, είχε λεχθεί ότι τα περιθώρια να αλλάξει το σχέδιο είναι
μικρά, δεν μπορεί να αλλάξει η φιλοσοφία του σχεδίου ούτε πρόκειται να
ξαναγραφτεί το σχέδιο από την αρχή, αλλά να τύχουν διαπραγμάτευσης βασικά
θέματα, μπορεί να γίνει…

Κύριε γενικέ, έαν δεν υπάρξει λύση μέχρι τις 28 Φεβρουαρίου, τι προβλέπετε
ότι θα γίνει;

Η 28η Φεβρουαρίου είναι ενδεικτική ημερομηνία. Ο λόγος είναι ότι υπάρχει
πολιτική βούληση να λυθεί το Κυπριακό. Γιατί 28 του Φεβρουαρίου και όχι 30 του
Απριλίου; Διότι εκφράζεται η βούληση ότι είναι προτιμότερο, τη συμφωνία
προσχώρησης, τη συνθήκη προσχώρησης να την υπογράψει στην Αθήνα στις 16
Απριλίου μία ενωμένη Κύπρος.

Και πού θα πάει;

Μέχρις όπου πάει. Είναι αυτό το οποίο ελέχθη παλαιά, ότι όσες φορές και να
αποτύχουν οι διαπραγματεύσεις πάλι διαπραγματεύσεις θα κάνουμε, διότι δεν
υπάρχει άλλος τρόπος επιλύσεως του κυπριακού προβλήματος.

Βλέπετε ότι μπορεί να πάει και μέχρι 1η Μαΐου του 2004;

Και μετά, γιατί όχι…

Μα δεν θα έχουμε τότε ένα παράδοξο, να είναι η Κύπρος μέλος της Ευρωπαϊκής
Ένωσης και η Τουρκία να κατέχει ευρωπαϊκό έδαφος;

Αυτό απεφασίσθη. Απ’ ό,τι βλέπετε, παρά τα όσα ελέγοντο ότι χωρίς επίλυση του
κυπριακού προβλήματος δεν είναι δυνατή η ένταξη, ιδού ότι είναι δυνατή. Και
παρά του ότι ελέγετο ότι είναι θέατρο που γίνεται και το Κυπριακό είναι
λυμένο, ιδού ότι δεν είναι λυμένο, διότι δεν εγίνετο κανένα θέατρο, εγίνετο
αγώνας και προσπάθεια ουσίας για μια σωστή διαπραγμάτευση με την άλλη πλευρά,
και όταν έρθει το σχέδιο να γίνει μια σωστή διαπραγμάτευση πάνω στο σχέδιο.

Να το πάρουμε λίγο ανάποδα, κύριε γενικέ. Η απόφαση της Κοπεγχάγης θα έχει
επίδραση πάνω στο Κυπριακό ­ η ένταξη δηλαδή;

Λογικά πρέπει να έχει επίδραση, διότι η Τουρκία βλέπει τις περιπλοκές που θα
δημιουργηθούν για την ίδια, εάν η Κύπρος ενταχθεί ως πλήρες μέλος χωρίς λύση
του Κυπριακού. Αυτό είναι με μαθηματική ακρίβεια βέβαιο πλέον. Η τουρκική
πολιτική θα δει ότι τα συμφέροντα της Τουρκίας επιβάλλουν επίλυση του
κυπριακού προβλήματος.

Τώρα, σε ποιο σημείο είναι διατεθειμένοι να κινηθούν άπαξ και έχουν μπροστά
τους ένα σχέδιο αυτού του είδους, δεν γνωρίζω.

Το λάθος, πιστεύω, που έκαναν στις διαπραγματεύσεις, ήταν ότι δεν κάθησαν ποτέ
να διαπραγματευθούν. Οι μόνοι που έβαλαν συγκεκριμένες προτάσεις ήμασταν
εμείς. Και εμείς μάλιστα, είχαμε δώσει και χάρτη στη Γενεύη, όχι τώρα. Οι
θέσεις οι δικές μας ήταν επεξεργασμένες και λεπτομερείς και τις ήξεραν τα
Ηνωμένα Έθνη. Είναι οι δικές τους οι θέσεις που έμειναν άγνωστες μέχρι τέλους.

Το μόνο που έλεγε ο κ. Ντενκτάς είναι, αναγνωρίστε με ως κυρίαρχο κράτος και
θα δείτε τι ευέλικτος θα είμαι στο εδαφικό…

Κύριε γενικέ, θέλω να έλθω σ’ αυτό το κρίσιμο δίμηνο Ιανουαρίου –
Φεβρουαρίου. Τα Ηνωμένα Έθνη λένε ότι θα συνεχίσουν τις διαπραγματεύσεις, την
ώρα που εμείς θα έχουμε προεκλογική εκστρατεία και εκλογές.

Βεβαίως θα έχουμε. Ακούστε, τα δύσκολα είναι μπροστά μας. Είναι πάρα πολύ
δύσκολο να υπάρχει διαπραγμάτευση και να υπάρχουν και εκλογές, αλλά είναι
αναπόφευκτο στη συγκεκριμένη περίπτωση.

Θα ξεκαθαρίσει γρήγορα το θέμα της υποψηφιότητας

Πολλές πληροφορίες σάς φέρουν ως υποψήφιο Πρόεδρο. Ο ίδιος είχατε
επιφυλαχθεί να μιλήσετε μετά την Κοπεγχάγη.

Διότι γνώριζα τι βάρος θα είχαμε όλοι μας συνεπεία των προσπαθειών επίλυσης
του κυπριακού προβλήματος και δεν μπορούσα να έχω άλλη περιπλοκή με
υποψηφιότητες ή οτιδήποτε άλλο. Νομίζω ότι ήμουν σωστός. Το σκηνικό δεν έχει
ξεκαθαρίσει, διότι ακόμα δεν είναι γνωστό ποια θα είναι η επόμενη διαδικασία,
πόσο επείγουσα θα είναι και πόσο θα είμαι μπλεγμένος και με ποιον τρόπο. Άρα,
περιμένουμε να ξεκαθαρίσουν αυτά τα θέματα και θα τα πούμε.

Αν ακολουθηθεί αυτή η παράλληλη διαδικασία, θα έχετε – νομίζω – μια
προσωπική σύγκρουση.

Ναι, πιθανόν θα έχω. Τα πράγματα, όμως, θα ξεκαθαρίσουν από πολλούς παράγοντες
σε λίγες ημέρες. Για ποιον λόγο δεν υπάρχει υπομονή, δεν ξέρω…

Ο προεκλογικός αγώνας έχει αρχίσει και το ερώτημα που υπάρχει, είναι αν θα
αλλάξει το σκηνικό.

Εγώ για προεκλογικό αγώνα έχω άλλες απόψεις. Δεν πιστεύω στους μακροχρόνιους
προεκλογικούς αγώνες. Πρέπει να είναι διάρκειας περίπου ενός μηνός. Έτσι είναι
οι σωστοί προεκλογικοί αγώνες. Σας υπενθυμίζω ότι για τις προεδρικές εκλογές
που έγιναν τον Φεβρουάριο του 1993 ουσιαστικά η προεκλογική εκστρατεία του
ΔΗΣΥ, του οποίου τότε ήμουν γενικός γραμματέας, είχε αρχίσει τον Ιανουάριο,
μετά τις γιορτές…