Μυστικός μικρόκοσμος στον πάγο

Μια παγωμένη λίμνη ανακάλυψαν οι επιστήμονες στην Ανταρκτική. Στα νερά της
«κολυμπούν» μικρόβια που είναι σήμερα ηλικίας 2.800 ετών. Και ίσως και άλλα
πλάσματα.

Κάτω από 19 μέτρα πάγου ανακάλυψαν οι επιστήμονες τη λίμνη Βίντα, που έχει
πλάτος πέντε χιλιόμετρα και εξαιρετικά αλμυρό (και παγωμένο) νερό. Επειδή τα
νερά της έμειναν αποκομμένα από τον υπόλοιπο κόσμο για πολλές χιλιετίες, οι
επιστήμονες εκφράζουν την πεποίθηση ότι έχει διατηρηθεί μέσα τους ένα άγνωστο
μέχρι τώρα οικοσύστημα. Και ελπίζουν ότι αυτό θα φανεί χρήσιμο στις
εξερευνήσεις για την ύπαρξη μικροβιακής ζωής σε άλλους πλανήτες, όπως στον
Άρη. «Πιστεύουμε ότι ίσως κάποτε ο Άρης ήταν πλούσιος σε νερό και αν
αναπτύχθηκε ζωή, ένα οικοσύστημα όπως της λίμνης Βίντα θα μπορούσε να ήταν μια
“φωλιά ζωής” όταν πάγωσαν τα αρειανά νερά», λέει ο Πίτερ Ντόραν, καθηγητής του
Πανεπιστημίου του Ιλινόι, που έλαβε μέρος στην εξερεύνηση.

Η έκπληξη

Οι επιστήμονες πίστευαν ότι θα έβρισκαν τη λίμνη παγωμένη μέχρι τον βυθό της.
Όμως, τους περίμενε μια έκπληξη. Απέκοψαν και ανέσυραν δύο μεγάλα κομμάτια
πάγου από τη λίμνη Βίντα, η οποία βρίσκεται σε μια παγωμένη έρημο της
Ανταρκτικής που είναι γνωστή ως Ξηρές Κοιλάδες Μακ Μούρντο. Με ειδικό ραντάρ
ανακάλυψαν νερό που δεν ήταν παγωμένο στον βυθό της. Το νερό παραμένει ρευστό
επειδή είναι επτά φορές πιο αλμυρό από το θαλάσσιο νερό. Έτσι δεν παγώνει ούτε
στους δέκα βαθμούς Κελσίου υπό το μηδέν – αυτή είναι η θερμοκρασία του κάτω
από το στρώμα πάγου.

Φοβούμενοι μήπως μολύνουν το νερό της λίμνης, οι επιστήμονες φρόντισαν ώστε να
μην έρθει σε επαφή με το τρυπάνι τους. Με τη μέθοδο χρονολόγησης ραδιενεργού
άνθρακα, ανέλυσαν ιζήματα που βρήκαν μέσα στα κομμάτια πάγου και διαπίστωσαν
ότι είναι ηλικίας 2.800 ετών. Όταν τα έλειωσαν, βρήκαν μέσα τους
μικροοργανισμούς, τους οποίους κατόρθωσαν να ξαναφέρουν στη ζωή. Αυτό δείχνει
ότι, παρά την απόλυτη έλλειψη φωτός, τις ψυχρές θερμοκρασίες και την
εξαιρετική αλμυρότητα, η λίμνη μπορεί να περιέχει ζωή. Μεταξύ των επιστημόνων
ήταν ο Τζον Πρίσκου από το Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Μοντάνας. «Το στρώμα
πάγου στη λίμνη είναι μια όαση ζωής σε ένα περιβάλλον που μέχρι τώρα
θεωρούσαμε αφιλόξενο», λέει. «Το σπουδαίο είναι ότι η υψηλή θερμοκρασία
διατηρεί το DNA σε ιδιαίτερα καλή κατάσταση, κάνοντας τη λίμνη ένα “παγωμένο
μουσείο” του αρχαίου DNA». Η απροσδόκητη ανακάλυψη ενθαρρύνει τους επιστήμονες
να αναζητήσουν ενδείξεις ζωής και στη λίμνη Βοστόκ, τη μεγαλύτερη από τις
τουλάχιστον 70 παγωμένες λίμνες που υπάρχουν στη Λευκή Ήπειρο.