Αναθεωρημένο σχέδιο: 6 συν, 2 συν-μείον…

Το αναθεωρημένο σχέδιο Ανάν είναι καταφανώς καλύτερο από το προηγούμενο. Από
τα 10 νέα σημεία του, έξι καλύπτουν την ελληνοκυπριακή πλευρά, δύο είναι
ουδέτερα. Υπάρχουν και δύο σημεία που κλίνουν προς την τουρκοκυπριακή πλευρά,
τα οποία αντισταθμίζονται όμως με ανταλλάγματα προς τους Ελληνοκυπρίους
(Ελληνοκύπριοι υπό τουρκοκυπριακή διοίκηση 28% αντί 33%, πλην όμως σε 15 αντί
20 χρόνια + τουρκοκυπριακό χωριό σε Τουρκοκυπρίους, αλλά επιπλέον γειτονιές σε
Ελληνοκυπρίους, που σημαίνει επιστροφή έως και 5.000 προσφύγων). Τα 6 υπέρ της
ελληνοκυπριακής πλευράς είναι: (1) αποχώρηση ικανού αριθμού εποίκων, (2)
χρονική μείωση της μεταβατικής προεδρίας (βασική απαίτηση του κ. Κληρίδη), (3)
περιορισμός των στρατιωτών από 9.999 σε 2.500-7.500 για Ελλάδα-Τουρκία, (4)
ενίσχυση κεντρικού κράτους με αρμοδιότητες και στους φυσικούς πόρους (όπως οι
σημαντικοί υδάτινοι), (5) ευχέρεια αναθεώρησης διευθετήσεων επιστροφής και (6)
τριήμερη διανυκτέρευση την εβδομάδα για όσους δεν εγκατασταθούν στο
τουρκοκυπριακό τμήμα.

Ήδη το προηγούμενο σχέδιο, παρά τις ατέλειές του, ήταν όχι μόνο ισοζυγισμένο,
σε μια προσπάθεια να βρεθεί μέση λύση, αλλά επί της ουσίας έκλινε σαφώς υπέρ
της ελληνοκυπριακής πλευράς, όπως είχε διαπιστώσει, με νηφαλιότητα, η
ελληνοκυπριακή ηγεσία. Ανέτρεπε τα τετελεσμένα (την de facto διχοτόμηση),
απέπεμπε της δυνάμεις του «Αττίλα», επανένωνε το νησί, κ.λπ. Εξ ου και η
αρνητική στάση του Ντενκτάς, που με το νέο σχέδιο θα γίνει ακόμη πιο εμφανής.
Εξίσου ενοχλημένο θα είναι και το υπερπατριωτικό μπλοκ των Ελληνοκυπρίων και
Ελλήνων απορριπτικών, που εξακολουθεί να επιμένει στο εθνικό κράτος, δηλαδή σε
μια ελληνοκρατούμενη Κύπρο, με τους Τουρκοκυπρίους μετανάστες στην Τουρκία ή
πειθήνιους πολίτες β’ κατηγορίας. Η απαρχαιωμένη αυτή λογική αδυνατεί να
κατανοήσει ότι, σε αντίθεση με την περίοδο πριν από το 1945, σήμερα, σε ώριμες
δημοκρατικές χώρες της Ευρώπης είναι αδιανόητη η αυστηρή εφαρμογή τής αρχής
τής πλειοψηφίας σε εθνοτικά διχασμένες κοινωνίες, γιατί αποβαίνει τυραννία της
πλειοψηφίας. Τα αποδεκτά σχήματα σε μη εθνικά κράτη είναι παραπλήσια με αυτά
που προβλέπει το σχέδιο Άναν.

Ο Α. Ηρακλείδης είναι αναπληρωτής καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο.