ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Δημοσκοπήσεις και ανανέωση

Πολλοί αναλυτές σχολιάζοντας τα ευρήματα των πρόσφατων δημοσκοπήσεων έβγαλαν
το συμπέρασμα ότι το ΠΑΣΟΚ δεν μπορεί να ανατρέψει την εις βάρος του διαφορά.
Ας εξετάσουμε ορισμένα στοιχεία:

Απομένουν 17 μήνες ώς τις εκλογές του 2004. Αντίστοιχα, 14 μήνες πριν από τις
εκλογές του 2000 η διαφορά υπέρ της Ν.Δ. ήταν 6,5% (πηγή: ΤΑΣΕΙΣ MRB,
Δεκέμβριος ’98). Η διαφορά αυτή είναι τώρα στο 6,1% και μειώθηκε σταθερά από
το 9,2% του Ιουνίου και το 7,2% του Σεπτεμβρίου.

Οι μετακινήσεις από το ΠΑΣΟΚ προς τη Ν.Δ., που αναφέρονται σε ένα περίπου
2,5%-3% του συνόλου του εκλογικού σώματος, είναι σταθερές από την περίοδο της
αναταραχής με το ασφαλιστικό σύστημα και τις ταυτότητες και αφορούν κατά
μείζονα λόγο πιο «ευαίσθητα», κοινωνικά και οικονομικά στρώματα. Αυτή η
μετακίνηση μπορεί πράγματι να χαρακτηρισθεί παγιωμένη, αλλά δεν μπορεί το
στοιχείο αυτό να «σφραγίσει» από μόνο του το αποτέλεσμα. Κι αυτό γιατί το
ΠΑΣΟΚ, σε αντίθεση με το σχετικά πρόσφατο παρελθόν, έχει καταφέρει να
ανακτήσει το στρατηγικό του πλεονέκτημα. Συσπειρώνει μια ευρεία κλίμακα
ιδεολογικών – πολιτικών τοποθετήσεων, από την Αριστερά ώς την Κεντροδεξιά,
εκφράζοντας υπαρκτά κοινωνικά, ιδεολογικά, πολιτικά ρεύματα ολόκληρης της
προοδευτικής παράταξης. Ύστερα από τη συστηματική, πολιτική και επικοινωνιακή
προσπάθεια του τελευταίου χρόνου, έχει βγει από την απομόνωση μιας
κυβερνητικής δύναμης. Είναι χαρακτηριστικές από αυτή την άποψη, στην έρευνα
της METRON, οι απαντήσεις που καταγράφουν τη δυνητική επιρροή του ΠΑΣΟΚ στο
57,7% και της Ν.Δ. στο 56,7%. Το γεγονός αυτό επιβεβαιώνεται και στον πίνακα
πολιτικής αυτοτοποθέτησης των ερωτώμενων (ΤΑΣΕΙΣ MRB). Οι ψηφοφόροι του ΠΑΣΟΚ
αυτοτοποθετούνται πολιτικά στην κλίμακα 1-10 πλειοψηφικά στις θέσεις 1-6,
δηλαδή από την Αριστερά ώς την Κεντροδεξιά. Συγκεκριμένα, στις θέσεις 1 και 2
είναι 26,5%, στη θέση 3 είναι 27,8%, στη θέση 4 είναι 64,2%, στη θέση 5 είναι
69,7%, στη θέση 6 είναι 58,7%. Σε αυτές τις θέσεις η διείσδυση της Ν.Δ.
παραμένει πολύ μικρή. Οι θέσεις αυτές, 1-6, απηχούν το 59,2% όσων
αυτοτοποθετούνται πολιτικά, δηλαδή τη μεγάλη πλειοψηφία, ενώ αντίθετα στις
θέσεις 7-10, όπου κυριαρχεί η Ν.Δ., τοποθετείται μόνο το 40,8%. Είναι πολύ
σημαντικό επίσης ότι η μεγάλη πλειοψηφία όσων δεν προσδιορίζουν την πρόθεση
ψήφου τους (ΔΞ/ΔΑ) αυτοτοποθετούνται πολιτικά στα πλαίσια 1-6, άρα το ΠΑΣΟΚ
έχει, υπό προϋποθέσεις, τη δυνατότητα να κερδίσει ένα σημαντικό τμήμα τους.
Πολύ περισσότερο που οι επόμενες εκλογές θα γίνουν σε κλίμα αντιπαράθεσης
Δεξιάς – Κεντροαριστεράς.

Σε ό,τι αφορά τον περίφημο «μεσαίο» χώρο. Στη θέση 6 αυτής της κλίμακας το
ΠΑΣΟΚ προηγείται της Ν.Δ. 58,7% έναντι 22,9%, αυξάνοντας τη δύναμή του σε
σχέση με τον Ιούλιο, ενώ η επιρροή της Ν.Δ. μειώθηκε. Σταθερό επίσης γνώρισμα
για το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης είναι ότι πηγαίνει όλο πιο δεξιά.

Σε όλους τους τομείς της κυβερνητικής πολιτικής, το ΠΑΣΟΚ βελτιώνει τις
επιδόσεις του σε σχέση με τον Ιούνιο του 2002. Ασφαλώς, όμως, δεν μπορεί να
είναι ικανοποιημένο όταν υπάρχουν προβλήματα που ταλαιπωρούν διαρκώς τους
πολίτες. Η κυβέρνηση έχει την υποχρέωση να πολλαπλασιάσει τις προσπάθειές της
και να πετύχει αισθητά αποτελέσματα σε βασικούς δείκτες της ποιότητας ζωής
(υγεία, υποδομές, διαφθορά, γραφειοκρατία, παιδεία, μεταφορές κ.λπ.).
Ιδιαίτερα να αντιμετωπίσει τη «μαύρη τρύπα» της ακρίβειας και της
αισχροκέρδειας, που επανήλθαν στις ιεραρχήσεις των προβλημάτων των πολιτών
ύστερα από πολλά χρόνια.

Επισημαίνεται επίσης ότι το ΠΑΣΟΚ είναι ιδιαίτερα ισχυρό στην ηλικιακή ομάδα
των 35-45 ετών, παρά το γεγονός ότι η ηλικία αυτή υποεκπροσωπείται στο
οργανωμένο ΠΑΣΟΚ και στους θεσμούς του.

Η αναγέννηση του ΠΑΣΟΚ και η ίδια η προοπτική του, ιδιαίτερα στις νεώτερες
ηλικίες, εξαρτάται από την τόλμη του για μια ριζική ανανέωση σε ιδέες,
πρόσωπα, πολιτικές, που να συνιστούν ουσιαστικά την επανίδρυσή του, ανοίγοντας
έναν νέο πολιτικό κύκλο με νέες προσδοκίες για τους πολίτες.

Ο Παναγιώτης Θεοδωρικάκος είναι υπεύθυνος Γραφείου Τύπου του ΠΑΣΟΚ