Σχέσεις στοργής Μπους – Ερντογάν

Την υπόσχεση ότι τα επόμενα κρίσιμα εικοσιτετράωρα θα πιέσει τους
Ευρωπαίους ηγέτες να ορίσουν «ικανοποιητική και σαφή» ημερομηνία έναρξης
ενταξιακών διαπραγματεύσεων για την Τουρκία, παρέσχε ο Πρόεδρος Μπους στον
ηγέτη του κυβερνώντος κόμματος της χώρας, Ταγίπ Ερντογάν, χθες στον Λευκό
Οίκο.

«Στρατηγικό σύμμαχο και καλύτερο φίλο» των ΗΠΑ χαρακτήρισε την Τουρκία ο Μπους κατά τη συνάντησή του με τον Ερντογάν

«Έχουμε δυο ημέρες για να βελτιώσουμε την πρόταση της Ε.Ε. και να έχουμε τη
λύση που όλοι επιθυμούμε στην Κύπρο», δήλωσε στα «ΝΕΑ» αρμόδιος Αμερικανός
αξιωματούχος συνδέοντας ευθέως τα δυο ζητήματα, ενώ τουρκικές πηγές τόνιζαν
ότι ο κ. Ερντογάν θα συναινέσει σε λύση του Κυπριακού μόνο εάν εξασφαλίσει την
ημερομηνία που επιθυμεί. Προς το παρόν αντιδρά στη γαλλογερμανική πρόταση περί
αξιολόγησης τον Δεκέμβριο του 2004 και έναρξης διαπραγματεύσεων τον Ιούλιο του
2005, διότι εκτιμά ότι οι 25 χώρες-μέλη που θα έχει τότε η ΕΕ δεν θα
συμφωνήσουν στην έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Τουρκία.

Όπως αναμενόταν, ο κ. Ερντογάν βρήκε στο πρόσωπο του Προέδρου Μπους έναν
ένθερμο υποστηρικτή. «Οι ΗΠΑ συμβαδίζουν με την Τουρκία στην επιθυμία της να
ενταχθεί στην Ε.Ε.», τόνισε ο Αμερικανός Πρόεδρος, ο οποίος χαρακτήρισε την
Τουρκία «στρατηγικό σύμμαχο και καλύτερο φίλο» των ΗΠΑ και δήλωσε
εντυπωσιασμένος από την «ηγετική φυσιογνωμία» και τη μεγάλη εκλογική νίκη του
κ. Ερντογάν. Από την πλευρά του, ο κ. Ερντογάν, περιέγραψε την ένταξη της
Τουρκίας στην Ε.Ε. ως το σημαντικότερο έργο εκσυγχρονισμού της χώρας από την
ίδρυση της Τουρκικής Δημοκρατίας και αφού ευχαρίστησε τον Αμερικανό Πρόεδρο
για τη σθεναρή υποστήριξη της ευρωπαϊκής προοπτικής της Τουρκίας, του ζήτησε
να συνεχίσει να πιέζει προς αυτή την κατεύθυνση έως και την τελευταία στιγμή.

Στην ημίωρη συνάντηση, που πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα «Ρούζβελτ» και όχι
στο Οβάλ Γραφείο καθώς ο νικητής των πρόσφατων τουρκικών εκλογών δεν είναι
αρχηγός κράτους ή κυβέρνησης, συμμετείχαν ο υπουργός Εξωτερικών Κόλιν Πάουελ,
ο αναπληρωτής υπουργός Άμυνας Πολ Γούλφοβιτς και η σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας
Κοντολίζα Ράις. Από τουρκικής πλευράς, συμμετείχαν ο υπουργός Εξωτερικών
Γιασάρ Γιακίς, ο πρέσβης της Τουρκίας στην Ουάσιγκτον και οι αρμόδιοι
εξωτερικών θεμάτων του κόμματος της Δικαιοσύνης και της Ανάπτυξης.

Ο κ. Ερντογάν επισκέφθηκε επίσης τον Κόλιν Πάουελ στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ,
συναντήθηκε με την ηγεσία του εβραϊκού λόμπι, είχε δίωρη συνάντηση στο
Πεντάγωνο με τον κ. Γούλφοβιτς και τη στρατιωτική ηγεσία (ο Ντ. Ράμσφελντ
αναχώρησε εσπευσμένα για πενθήμερη περιοδεία), ενώ παρακάθησε σε γεύμα
εργασίας που παρέθεσε ο αντιπρόεδρος Τσέινι. Οι δυο τελευταίες συναντήσεις
επικεντρώθηκαν στο Ιράκ και το αίτημα των ΗΠΑ για χρήση των αεροπορικών βάσεων
αλλά και του τουρκικού εδάφους για χερσαίες επιχειρήσεις.

Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι παρότρυναν τον κ. Ερντογάν να αποδεχθεί η τουρκική
πλευρά το αναθεωρημένο σχέδιο Ανάν πριν την Κοπεγχάγη με το επιχείρημα ότι
αυτή η κίνηση θα ενισχύσει την ενταξιακή προοπτική της Τουρκίας. Ο εκπρόσωπος
του Στέιτ Ντιπάρτμεντ εκτίμησε ότι το νέο σχέδιο περιλαμβάνει «σημαντικές
βελτιώσεις και για τις δυο πλευρές» και κάλεσε τα μέρη να το αποδεχθούν πριν
από τις τελικές αποφάσεις της Ε.Ε. στην Κοπεγχάγη.

Ο κ. Ερντογάν δήλωσε πάντως ότι «η επίλυση του Κυπριακού δεν ετέθη ποτέ ως ένα
από τα κριτήρια της Κοπεγχάγης που πρέπει να πληροί η Τουρκία για να αρχίσει
ενταξιακές διαπραγματεύσεις» και υποστήριξε ότι «δεν είναι σωστό να συνδέουν
την ημερομηνία ένταξης με το Κυπριακό». Σε ομιλία του στο Κέντρο Στρατηγικών
και Διεθνών Σπουδών υποστήριξε μάλιστα ότι εάν στην Κοπεγχάγη δεν δοθεί στην
Τουρκία συγκεκριμένη ημερομηνία «θα ανακύψουν σοβαρά εμπόδια και δυσκολίες για
τη λύση του Κυπριακού», καθώς η τουρκική κοινή γνώμη «δικαιολογημένα θα βλέπει
με καχυποψία ότι η επιμονή στο Κυπριακό αντανακλά την πρόθεση της Ευρώπης να
αποκλείσει την Τουρκία από την ΕΕ». Τέλος, εκτίμησε ότι εάν λυθεί το Κυπριακό
οι ελληνοτουρκικές σχέσεις «αντί να βασίζονται στην στρατηγική έχθρα, που
βλάπτει τις δύο χώρες, θα βασίζονται στη στρατηγική φιλία, όπως συμφωνήσαμε
και με τον Πρωθυπουργό Σημίτη».

Ενδεικτικό του κλίματος που επικρατεί στα κέντρα αποφάσεων της Ουάσιγκτον για
την Τουρκία ήταν το κύριο άρθρο της χθεσινής «Ουάσιγκτον Ποστ» στο οποίο
σημειώνεται ότι «όποιος ενδιαφέρεται να γεφυρωθεί το σημερινό χάσμα μεταξύ των
ανεπτυγμένων δημοκρατιών και του ισλαμικού κόσμου θα πρέπει να ελπίζει στη
σύσφιγξη της σχέσης Δύσης ­ Τουρκίας» και επισημαίνεται ότι στην
πραγματικότητα αυτή, και όχι μόνο στην επιθυμία για στρατιωτική συνεργασία
οφείλεται η πίεση που ασκεί η κυβέρνηση Μπους για ένταξη της Τουρκίας στην
Ε.Ε.

Ο κ. Ερντογάν συναντήθηκε σήμερα τα ξημερώματα (ώρα Ελλάδας) στη Νέα Υόρκη και
με τον Γ.Γ. του ΟΗΕ Κόφι Ανάν, με τον οποίο συζήτησαν τις λεπτομέρειες του
αναθεωρημένου σχεδίου του για την Κύπρο.