Διαστάσεις Ο έρωτας είναι η μοναδική αλήθεια

Υπάρχει αγάπη; Έχει νόημα ο έρωτας στον 21ο αιώνα; Δύο συγγραφείς από
διαφορετικές γενιές και κουλτούρες με ριζικά διαφορετικές εμπειρίες, δίνουν
αντίθετες απαντήσεις.

«Τι σκέφτεσαι;». «Μια υπόθεση του τύπου: ένας άλλος γάμος είναι δυνατός» (του Αλτάν, από το «Εσπρέσσο»)

Η σχέση του άνδρα με τη γυναίκα είναι αδύνατη, αναφωνεί (ξανά) ο 43χρονος Γενς
Κριστιάν Γκρένταλ, ένας από τους πιο παραγωγικούς και πολυδιαβασμένους
συγγραφείς της Δανίας. Στο τελευταίο του βιβλίο με τίτλο «Et Andet Lys» («Ένα
άλλο φως»), η δικηγόρος Ιρένε Μπέκμαν συνειδητοποιεί ότι πρόκειται να χωρίσει.
Μπορεί να πάρει χρόνο ή να γίνει γρήγορα, αλλά είναι αναπόφευκτο. Η Ιρένε
είναι 56 ετών και είχε ήδη μια περιπέτεια με έναν άνδρα πολύ νεώτερό της, αλλά
φοβήθηκε. Τώρα βλέπει τον άνδρα της να απομακρύνεται. Θα μείνει μόνη ύστερα
από μια μακρόχρονη συζυγική ζωή, το ξέρει. Μα ξέρει επίσης ότι η ευθύνη είναι
δική της, υπήρξε δειλή, είπε πολλά ψέματα στον εαυτό της. Έτσι, όταν τελικά ο
άνδρας της την εγκαταλείπει, αρνείται να του κρατήσει κακία. Και πάνω απ’ όλα
αρνείται να ακολουθήσει όλες εκείνες τις γυναίκες της γενιάς της, που όταν
ήταν νέες κήρυσσαν τον ελεύθερο έρωτα και την απελευθέρωση των γυναικών, ενώ
τώρα που μεγάλωσαν, και συχνά οι άνδρες τους τις εγκαταλείπουν, υιοθετούν
απέναντί τους μια στάση ηθικοπλαστική, παίζοντας το αθώο και ανυπεράσπιστο
θύμα.

Ο έρωτας είναι ένας δρόμος στρωμένος με νάρκες, λέει ο Γκρένταλ: οι άνδρες
κατασκευάζουν βόμβες και οι γυναίκες απαντούν με παγίδες, ή το αντίθετο. Ο
έρωτας είναι η μοναδική αλήθεια στον παραλογισμό της ανθρώπινης ύπαρξης,
απαντά ο 73χρονος Ούγγρος συγγραφέας Ίμρε Κέρτες, που στα 15 του βρέθηκε στο
Άουσβιτς και στη συνέχεια έζησε επί τριάντα χρόνια με τη γυναίκα του σε ένα
διαμέρισμα 28 τετραγωνικών μέτρων στη Βουδαπέστη. Εκεί έγραψε το πρώτο του
βιβλίο, με τίτλο το «Μυθιστόρημα ενός ανθρώπου χωρίς πεπρωμένο», όπου
διηγείται το Άουσβιτς με τα μάτια ενός εφήβου, εκεί έγραψε και τα επόμενα (θα
κυκλοφορήσουν από τις εκδόσεις Καστανιώτη, που αυτή την εβδομάδα μάς χάρισαν
το βιβλίο του Κέρτες «Εγώ, ένας άλλος»). Γι’ αυτό το έργο, γι’ αυτή τη γενναία
πορεία, θα παραλάβει σε την ερχόμενη Τρίτη το φετινό Νόμπελ Λογοτεχνίας.

Το Ολοκαύτωμα δεν μπορεί να περιοριστεί στην εξόντωση των Εβραίων, λέει ο
Κέρτες σε συνέντευξή του στο περιοδικό Λ’ Εσπρέσσο. Εκεί δεν κάηκαν
μόνο άνδρες, γυναίκες και παιδιά, αλλά όλες οι ανθρώπινες αξίες. Μετά το
Άουσβιτς δεν υπάρχουν πια νικητές και νικημένοι, δεν υπάρχει λύτρωση, παρά
μόνο η απόλυτη απουσία κάθε πεπρωμένου. Μόνο ο Μπενίνι έπιασε το νόημα, με τη
γοητευτική του ταινία «Η ζωή είναι ωραία». Μόνο εκείνος κατάλαβε ότι ακόμη και
στο Άουσβιτς υπήρχε κάτι που έμοιαζε με ευτυχία, κι ήταν η λαχτάρα να ζήσεις
παρά τον θάνατο του Θεού. Ο έρωτας δεν είναι μόνο ελπίδα, είναι η ίδια η μορφή
της ύπαρξης. Χωρίς τον έρωτα, η ζωή είναι αδύνατη.