Από την κλωνοποίηση στην… κλοουνοποίηση

«Έχω την αίσθηση πως στην Ελλάδα ό,τι έχει σχέση με το θέαμα για παιδιά θεωρείται απλούστερο, ευκολότερο, φτηνότερο και υποδεέστερο απ’ ό,τι το αντίστοιχο για μεγάλους. Είναι περίεργο αυτό. Γιατί στο παιδί, όταν τρώμε, προσφέρουμε ό,τι πιο εκλεκτό. Στο θέατρο ετοιμάζουμε λουκούλεια γεύματα για τους εαυτούς μας και με τα υπολείμματα ένα φτηνό, φτωχό συσσίτιο για τα παιδιά», λέει ο Ευγένιος Τριβιζάς

Δεν έχει δικά του παιδιά αλλά μιλάει στην καρδιά εκατοντάδων χιλιάδων παιδιών
σ’ όλο τον κόσμο. «Μετράει» εκατό με εκατόν είκοσι βιβλία – έχει χάσει τον
λογαριασμό… – και γύρω στα είκοσι θεατρικά που παίζονται διαρκώς. Τα βιβλία
του έχουν μεταφραστεί ακόμα και στα κινέζικα, στα γιαπωνέζικα, στα
κορεάτικα… Ένα απ’ αυτά, «Τα τρία μικρά λυκάκια και το μεγάλο κακό
γουρούνι», έχει πουλήσει στις ΗΠΑ γύρω στο ένα εκατομμύριο αντίτυπα. Έχει
περιληφθεί σε ανθολογία κλασικών για παιδιά. Αν δεν είναι ο Ευγένιος Τριβιζάς
ο πιο επιτυχημένος διεθνώς συγγραφέας μας, τότε ποιος είναι;

Φέτος η ελληνική σκηνή φιλοξενεί δύο καινούργια ανεβάσματα παλαιότερων έργων
του – το ένα, «Το όνειρο του σκιάχτρου» με το οποίο ξεκίνησε θριαμβευτικά την
πορεία του το 1984 στο θέατρο «μέσω» του «Θιάσου 81» – και ένα μουσικοθεατρικό
θέαμα όπου εκτός από τους στίχους των τραγουδιών έχει γράψει τα συνδετικά
κείμενα.

Τον συνάντησα, δώδεκα μεσάνυχτα – η πρώτη… μεταμεσονύκτια συνέντευξη που
κάνω, ήταν αδύνατο να βρούμε ώρα που να είναι ελεύθερος – στο σπίτι του στην
Πλάκα. Ζει στην Αγγλία όπου διδάσκει – ω, της αντίφασης! – Εγκληματολογία και
Σωφρονιστική ως επισκέπτης καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Ρέντινγκ αλλά
έρχεται τακτικά στην Ελλάδα.

Γύρω, ράφια με κουτιά γεμάτα από γράμματα παιδιών αλλά και μεγάλων. Μου
ανοίγει μια κασετίνα όπου έχει κρυμμένα μικρά θυμητάρια από παραστάσεις έργων
του και μου δείχνει ένα στάχυ από την πρώτη παράσταση του «Σκιάχτρου».
Ταχύλογος, ενθουσιώδης, αεικίνητος, πηγαινοέρχεται στο λαπ τοπ του – έχει
καταγραμμένες 42.000 ιδέες (!) κι αυτό θα σπεύσει να σώσει πρώτο σε…
περίπτωση πυρκαγιάς.

«Από παιδί θυμάμαι», μου λέει, «πως όταν μου διαβάζανε κάποιο παραμύθι δεν
ήθελα να τελειώνει. Ιδίως όταν μου άρεσε. Και φανταζόμουν ότι η ιστορία
συνεχίζεται. Ήθελα, μάλιστα, να εντάσσω και τον εαυτό μου στην εξέλιξή της.
Σκεφτόμουν ας πούμε ότι ο πρίγκιπας σκοτώνει τον δράκο και σώζει την
πριγκίπισσα αλλά εγώ πηγαίνω, βρίσκω τον δράκο και τον περιποιούμαι, του βάζω
ιώδιο και οξυζενέ στις πληγές και τον κάνω καλά. Διότι τους λυπόμουνα τους
κακούς των ιστοριών… Ή ότι πήγαινα εγώ, μετά, και διεκδικούσα απ’ τον
πρίγκιπα την πριγκίπισσα και τον καλούσα σε μονομαχία. Ή στο παραμύθι με τον
φλογεροπαίχτη με τη μαγική φλογέρα που τον ακολουθούν τα ποντίκια και μετά τα
παιδιά σκεφτόμουν: “Μα πού βρήκε τη φλογέρα; Υπάρχει μήπως κάποιο κατάστημα
που πουλάει τέτοιες μαγικές φλογέρες; Μήπως υπάρχει κάποια φλογέρα που να την
παίζεις και να σε ακολουθούν τίποτα μάγειροι που θα σου φτιάχνουν ζαχαρωτά;”».

Η μητέρα του ισχυρίζεται ότι άρχισε να γράφει πριν αρχίσει να μιλάει. Και ότι
έβρισκε ησυχία μόνον όταν καθόταν και με ένα μολύβι Φάμπερ μουντζούρωνε έναν
παλιό τηλεφωνικό κατάλογο. Άργησε, όμως, πολύ να εκδώσει. Θεωρούσε κάτι πολύ
προσωπικό τα γραφτά του, δεν τολμούσε να τα δείξει. Ξεκίνησε από τη «Διάπλαση
των Παίδων» όπου δημοσιεύτηκε, στο τέλος της δεκαετίας του ’60, σε συνέχειες,
το πρώτο του μυθιστόρημα «Οι πειρατές της καμινάδας».

Τι σας είλκυσε στο θέατρο;

«Τα βιβλία μου είχαν και έχουν πολλούς διαλόγους και πολλά χρώματα – πολλές
εικόνες. Δεν ήμουν μακριά απ’ το θέατρο. Όταν άρχισα να δοκιμάζω τον εαυτό μου
στο θέατρο, εκείνο που με μάγεψε ήταν η ανάγκη της δραματικής οικονομίας. Το
θεώρησα πρόκληση. Ναι, τελικά με εμπνέει περισσότερο το θέατρο. Βέβαια το
πρώτο μου έργο, “Το όνειρο του σκιάχτρου”, θεωρήθηκε πολύ δύσκολο έως
καταθλιπτικό για τα παιδιά. Αλλά τα παιδιά το αγάπησαν το έργο. Πολύ».

«Ξεκινάω από ένα… λάθος»

Ποιο είναι το έναυσμά σας για να ξεκινήσετε να γράφετε ένα έργο;

«Ποτέ δεν ξεκινάω για να μεταδώσω κάποιο μήνυμα ή να εκφράσω μιας ιδέα.
Ξεκινάω από μια εικόνα, από μια λέξη, ακόμα κι από ένα λάθος γλωσσικό που
μπορεί να κάνω – θησαυροφυλάκιο – σαυροφυλάκιο, πυροσβέστης – πουροσβέστης…
Για μένα ένα καλαμάκι πορτοκαλάδας, ένα καμένο σπίρτο, ένα τούλι μπομπονιέρας,
ένα κουκούτσι από βύσσινο, ένα χρυσόχαρτο από καραμέλα μπορούν να κρύβουν μια
ιστορία. Ή μια κουβέντα ενός παιδιού. Άκουσα κάποια στιγμή μια μάνα να λέει σ’
ένα παιδάκι “Μην τρέχεις γιατί θα λαχανιάσεις” και το παιδί να της απαντάει
“Και χθες έτρεχα αλλά δεν έγινα λάχανο». Έτσι έγραψα το Λαχανιασμένο Λάχανο
στη “Φρουτοπία”. Μια άλλη φορά άκουσα μια δασκάλα να ρωτάει τους μαθητές αν
ξέρουν τι θα πει “κλωνοποίηση” και ένα παιδάκι να απαντάει ότι “είναι όταν οι
άνθρωποι γίνονται κλόουν”. Ε, τώρα τελειώνω ένα μυθιστόρημα για μια χώρα
σοβαρών ανθρώπων που αρχίζουν να εμφανίζουν συμπτώματα κλοουνοποίησης – ένας
σοβαρός τραπεζίτης, για παράδειγμα, φοράει το μαύρο κοστούμι και τη μαύρη του
γραβάτα αλλά ένα κουμπί του είναι χρώματος λαχανί. Στους “Ιππότες της
τηγανητής πατάτας” ξεκίνησα από τον τίτλο και μόνο».

INFO

Φέτος παίζονται τα έργα του:

«Το όνειρο του σκιάχτρου» στο «Καλουτά»

«Μίλα μου για μήλα» με τραγούδια του Σταύρου Παπασταύρου στο «Τριανόν»

«Οι ιππότες της τηγανητής πατάτας», συμπαραγωγή των ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου και Κοζάνης.